nasza wiara

Okres liturgiczny

Adwent 2026

Adwent w 2026 roku zaczyna się w niedzielę 29 listopada (liturgicznie już w sobotę 28 listopada wieczorem, od I Nieszporów) i trwa do Wigilii Bożego Narodzenia w czwartek 24 grudnia, czyli 26 dni z czterema niedzielami: 29 listopada oraz 6, 13 i 20 grudnia. To czas pobożnego i radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie i na powtórne przyjście Chrystusa. Poniżej wyjaśniamy, czym są roraty i skąd na nich lampiony, jak pobłogosławić wieniec adwentowy i które daty warto znać.

Kiedy jest Adwent w 2026 roku

Według Ogólnych norm roku liturgicznego i kalendarza (n. 40) Adwent zaczyna się od I Nieszporów niedzieli, która wypada 30 listopada albo jest najbliższa tego dnia, i kończy się przed I Nieszporami Narodzenia Pańskiego. W 2026 roku 30 listopada to poniedziałek, więc pierwszą niedzielą Adwentu jest 29 listopada. Adwent trwa zatem od soboty 28 listopada wieczorem do Wigilii, czwartku 24 grudnia, przed wieczornymi nieszporami Bożego Narodzenia.

Niedziele tego okresu nazywają się pierwszą, drugą, trzecią i czwartą niedzielą Adwentu (n. 41), a dni powszednie od 17 do 24 grudnia są przeznaczone na bezpośrednie przygotowanie do uroczystości Narodzenia Pańskiego (n. 42). W 2026 roku ta druga część Adwentu zaczyna się w czwartek 17 grudnia.

Długość Adwentu zależy od tego, w jaki dzień tygodnia wypada Wigilia. Z reguły z n. 40 wynika, że pierwsza niedziela Adwentu przypada między 27 listopada a 3 grudnia, więc Adwent liczy od 22 do 28 dni, licząc od pierwszej niedzieli do Wigilii włącznie. W 2026 roku jest to 26 dni.

Według listu Episkopatu Polski o przykazaniach kościelnych pierwszą niedzielą Adwentu Kościół rozpoczyna nowy rok liturgiczny.

  • Sobota 28 listopada wieczorem: I Nieszpory I niedzieli Adwentu; tego wieczoru można pobłogosławić wieniec adwentowy.
  • Niedziela 29 listopada: I niedziela Adwentu, początek roku liturgicznego.
  • Poniedziałek 30 listopada: pierwszy dzień powszedni Adwentu, w który można odprawić roraty.
  • Piątek 4 grudnia: wspomnienie św. Barbary.
  • Niedziela 6 grudnia: II niedziela Adwentu; w kalendarzu dzień św. Mikołaja.
  • Wtorek 8 grudnia: uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (w Polsce nie jest świętem nakazanym).
  • Niedziela 13 grudnia: III niedziela Adwentu, zwana Gaudete; w kalendarzu dzień św. Łucji.
  • Czwartek 17 grudnia: początek drugiej części Adwentu, bezpośredniego przygotowania do Bożego Narodzenia.
  • Niedziela 20 grudnia: IV niedziela Adwentu.
  • Czwartek 24 grudnia: Wigilia Bożego Narodzenia, ostatni dzień Adwentu, dzień wolny od pracy; wieczorem wieczerza wigilijna.

Czym jest Adwent: podwójne oczekiwanie

Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa adventus, czyli przyjście. Ogólne normy roku liturgicznego (n. 39) mówią o podwójnym charakterze tego okresu: to przygotowanie do uroczystości Narodzenia Pańskiego, która wspomina pierwsze przyjście Syna Bożego do ludzi, a zarazem czas, w którym wspomnienie tego przyjścia kieruje myśli ku powtórnemu przyjściu Chrystusa na końcu czasów. Z obu tych względów normy nazywają Adwent okresem pobożnego i radosnego oczekiwania.

Kolorem liturgicznym Adwentu jest fiolet. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (n. 346) pozwala, jeśli jest taki zwyczaj, używać koloru różowego w niedzielę Gaudete, czyli trzecią niedzielę Adwentu; w 2026 roku to 13 grudnia.

Niedziele Adwentu mają według Ogólnych norm (n. 5) pierwszeństwo nawet przed świętami Pańskimi i uroczystościami. Dlatego w 2026 roku, kiedy 6 i 13 grudnia wypadają w niedziele Adwentu, liturgia tych dni jest niedzielna, a nie ze wspomnienia św. Mikołaja czy św. Łucji; prywatnie można się oczywiście do nich modlić.

Adwent nie jest okresem pokuty w rozumieniu przykazań kościelnych. List Episkopatu Polski, za kan. 1250 Kodeksu Prawa Kanonicznego, wymienia jako dni i okresy pokuty piątki całego roku i Wielki Post, a obowiązek powstrzymywania się od zabaw odnosi do wszystkich piątków i do Wielkiego Postu. Adwentu w tym wykazie nie ma.

Roraty: Msza o Matce Bożej w dni powszednie Adwentu

Roraty to Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie odprawiana w Adwencie. Nazwa pochodzi od początku dawnej antyfony na wejście, Rorate caeli desuper, czyli „Spuśćcie rosę, niebiosa”. Tradycyjnie była to pierwsza Msza dnia, odprawiana przed wschodem albo o wschodzie słońca.

Diecezja legnicka przypomina, że w Polsce formularz Mszy wotywnej „Rorate” jest już w mszale cysterskim z Kamieńca Ząbkowickiego z około 1250 roku. Dziś obowiązuje zarządzenie Konferencji Episkopatu Polski z 31 marca 1971 roku: we wszystkich kościołach i kaplicach w dni powszednie Adwentu można odprawić jedną Mszę wotywną „Rorate”, z prefacją o Najświętszej Maryi Pannie albo z drugą prefacją adwentową. Można w niej odmawiać hymn „Chwała na wysokości Bogu”, nie odmawia się natomiast wyznania wiary.

W 2026 roku pierwsze roraty mogą więc być w poniedziałek 30 listopada. Godziny podaje każda parafia. Ze względu na udział dzieci i młodzieży roraty odprawia się dziś często wieczorem, a nie o świcie.

Lampion i roratka: zwyczaje roratnie

Dzieci przychodzą na roraty z zapalonymi lampionami; ten zwyczaj opisują i diecezja legnicka, i parafia w Wasilkowie. Przyjęło się też, że światła w kościele zapala się w czasie Mszy na hymn „Chwała na wysokości Bogu”; diecezja legnicka zauważa, że hymn nie jest obowiązkowy, a gdy wspólnota go pomija, najlepszym momentem na zapalenie świateł jest aklamacja przed Ewangelią.

Przez cały Adwent przy ołtarzu stoi roratka, czyli świeca roratnia przewiązana białą wstęgą. Symbolizuje Maryję, która w Adwencie, jak tłumaczy parafia w Wasilkowie, „niesie w łonie” Chrystusa, nazywanego prawdziwą światłością.

Dzieci przynoszą na roraty także serduszka z zapisanymi dobrymi uczynkami, a w kościołach ustawia się adwentowy zegar — tak te zwyczaje opisuje diecezja legnicka. Wikipedia odnotowuje też codzienne losowanie serduszek: wylosowane dziecko zabiera do domu na jeden dzień, do następnych rorat, figurkę Dzieciątka Jezus, czasem także Matki Bożej.

Wieniec adwentowy: skąd się wziął i co znaczy

Wieniec z czterema świecami, zapalanymi po kolei w kolejne niedziele Adwentu, przyszedł z Niemiec. Według materiału udostępnionego przez Archidiecezję Krakowską w 1839 roku pastor prowadzący przytułek dla sierot przystroił wieńcem świetlicę dla dzieci: w pierwszą niedzielę Adwentu zapalił pierwszą świecę, a podopieczni każdego dnia zapalali kolejną, mniejszą, aż do Wigilii. Później drewniane koło przystrojono gałązkami jodły, liczbę świec zmniejszono do czterech, a do Polski zwyczaj dotarł po pierwszej wojnie światowej.

Ten sam materiał tak tłumaczy symbolikę: koło oznacza, że Bóg jest wieczny i nie ma początku ani końca, wiecznie zielone gałęzie — życie wieczne, które daje Jezus Chrystus, a zapalanie świec przypomina, że Zbawiciel nazwał siebie światłością świata (J 8,12). Im bliżej Bożego Narodzenia, tym więcej światła daje wieniec; w Wigilię płoną na nim wszystkie cztery świece.

Znaczenia poszczególnych świec podaje się różnie. Krakowski materiał nazywa je świecą pokoju, wiary, miłości i nadziei, ale przy trzech z nich sam podaje drugą nazwę (świeca Betlejem, pasterzy, aniołów), co pokazuje, że jest to zwyczaj, a nie ustalony tekst.

Jak pobłogosławić wieniec adwentowy

Polska księga liturgiczna „Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich” ma osobny rozdział z obrzędem błogosławieństwa wieńca adwentowego (t. 2, rozdz. 42). Według materiału Archidiecezji Krakowskiej obrzęd można sprawować w sobotni wieczór przed pierwszą niedzielą Adwentu, w parafii albo w gronie rodziny; w 2026 roku to sobota 28 listopada.

Archidiecezja Krakowska udostępnia obrzęd w dwóch wersjach: przed Mszą świętą oraz poza Mszą, w rodzinie albo we wspólnocie parafialnej. W wersji domowej prowadzi go kapłan albo ojciec rodziny. Po znaku krzyża i wprowadzeniu wszyscy śpiewają trzykrotnie antyfonę „Oto Pan Bóg przyjdzie”, prowadzący czyta fragment Listu do Efezjan (Ef 5,8–11) i odmawia modlitwę błogosławieństwa. Potem kropi wieniec wodą święconą i zapala pierwszą świecę ze słowami „Światło Chrystusa”, na które wszyscy odpowiadają „Bogu niech będą dzięki”. Na koniec antyfonę śpiewa się jeszcze raz.

Tekstu samej modlitwy błogosławieństwa nie przedrukowujemy. Krakowski plik nie podaje, z jakiej księgi pochodzi, a ten sam obrzęd, z tą samą modlitwą i niemal słowo w słowo, jest opublikowany pod nazwiskiem ks. Ryszarda Kilanowicza w serwisie Ekspres Homiletyczny. Nie wiemy więc, czy to tekst z księgi liturgicznej, czy czyjaś kompozycja. Cały obrzęd można przeczytać w pliku Archidiecezji Krakowskiej, którego adres podajemy w źródłach. W wersji „przed Mszą świętą” obrzęd sprawuje kapłan w kościele; o terminie błogosławienia wieńców informuje parafia.

Modlitwy na Adwent i Wigilię

Pełne teksty z podanym źródłem: modlitwa przy wigilijnym stole, modlitwy maryjne i modlitwy do świętych, których dni przypadają w Adwencie.

Najczęstsze pytania

Kiedy zaczyna się Adwent w 2026 roku?
Adwent 2026 zaczyna się w niedzielę 29 listopada, a liturgicznie już w sobotę 28 listopada wieczorem, od I Nieszporów pierwszej niedzieli Adwentu. Trwa do Wigilii Bożego Narodzenia, czwartku 24 grudnia. Ogólne normy roku liturgicznego każą zaczynać Adwent w niedzielę, która wypada 30 listopada albo jest najbliższa tego dnia; w 2026 roku 30 listopada to poniedziałek.
Ile trwa Adwent w 2026 roku?
W 2026 roku Adwent trwa 26 dni, od niedzieli 29 listopada do czwartku 24 grudnia, i ma cztery niedziele: 29 listopada oraz 6, 13 i 20 grudnia. Długość Adwentu zmienia się co roku od 22 do 28 dni, bo pierwsza niedziela Adwentu wypada między 27 listopada a 3 grudnia, a Wigilia zawsze 24 grudnia.
Co to są roraty i dlaczego dzieci przychodzą na nie z lampionami?
Roraty to Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie w dni powszednie Adwentu; nazwa pochodzi od antyfony Rorate caeli desuper, „Spuśćcie rosę, niebiosa”. Dawniej odprawiano je przed świtem, dziś, ze względu na dzieci, często wieczorem. Dzieci przychodzą z zapalonymi lampionami, a światła w kościele zapala się zwykle na „Chwała na wysokości Bogu”. Przy ołtarzu stoi roratka, świeca z białą wstęgą, symbol Maryi.
Czy na roratach śpiewa się „Chwała na wysokości Bogu”?
Można, choć nie trzeba. W Adwencie hymnu „Chwała na wysokości Bogu” zwykle się nie odmawia, ale zarządzenie Konferencji Episkopatu Polski z 31 marca 1971 roku, które wciąż obowiązuje, pozwala go odmawiać we Mszy wotywnej „Rorate”. Wyznania wiary w tej Mszy się nie odmawia. Diecezja legnicka podkreśla, że hymn nie jest obowiązkowy.
Jak pobłogosławić wieniec adwentowy w domu?
Według obrzędu udostępnionego przez Archidiecezję Krakowską w sobotni wieczór przed pierwszą niedzielą Adwentu (w 2026 roku 28 listopada) ojciec rodziny albo kapłan prowadzi krótki obrzęd: znak krzyża, antyfona „Oto Pan Bóg przyjdzie”, czytanie z Listu do Efezjan (Ef 5,8–11), modlitwa błogosławieństwa, pokropienie wieńca wodą święconą i zapalenie pierwszej świecy ze słowami „Światło Chrystusa”. Pełny tekst jest w pliku archidiecezji, podanym w źródłach.
Dlaczego w trzecią niedzielę Adwentu szaty bywają różowe?
Trzecia niedziela Adwentu nazywa się Gaudete, od pierwszego słowa łacińskiej antyfony na wejście tej Mszy: „Radujcie się zawsze w Panu”. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (n. 346) pozwala w tę niedzielę, jeśli jest taki zwyczaj, używać koloru różowego zamiast fioletowego, który jest kolorem całego Adwentu. W 2026 roku niedziela Gaudete przypada 13 grudnia.
Czy 8 grudnia trzeba iść do kościoła?
Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przypada w 2026 roku we wtorek 8 grudnia. W Polsce nie jest świętem nakazanym: nie ma jej na liście świąt nakazanych w liście Episkopatu Polski, a serwis Opoka odpowiada wprost, że Niepokalane Poczęcie nie jest świętem nakazanym, choć wiernych zachęca się, by zgodnie z tradycją brali w tym dniu udział w liturgii.
Czy w Adwencie można chodzić na zabawy?
Przykazania kościelne nie wymieniają Adwentu wśród okresów, w których trzeba powstrzymać się od zabaw. List Episkopatu Polski o przykazaniach kościelnych wymienia jako dni i okresy pokuty piątki całego roku i Wielki Post i tylko do nich odnosi obowiązek powstrzymywania się od zabaw. Adwent jest według Ogólnych norm roku liturgicznego okresem pobożnego i radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie.

Źródła

  • Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, rozdz. I (Opoka) — n. 5 (pierwszeństwo niedziel Adwentu), n. 39–42 (Adwent), n. 34 (Msza wigilijna), zweryfikowano 28 października 2026 — https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TA/TAL/kkbids/r_lit1
  • Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, n. 346 d i f (ORDO, pallotyni) — fiolet w Adwencie, kolor różowy w niedzielę Gaudete, zweryfikowano 28 października 2026 — https://www.ordo.pallotyni.pl/index.php/dokumenty-o-liturgii/wprowadzenia-do-ksiag-liturgicznych/305-ogolne-wprowadzenie-do-mszalu-rzymskiego
  • Episkopat Polski, List na temat przykazań kościelnych (2003) — początek roku liturgicznego, dni i okresy pokuty, zabawy, lista świąt nakazanych, zweryfikowano 28 października 2026 — https://episkopat.pl/doc/167559.list-episkopatu-polski-na-temat-przykazan-koscielnych
  • Opoka, Święta nakazane — Niepokalane Poczęcie (8 grudnia) nie jest świętem nakazanym, zweryfikowano 28 października 2026 — https://opoka.org.pl/biblioteka/M/ML/nakazane
  • Diecezja Legnicka, „Wskazania dotyczące Rorat” (2019) — mszał cysterski z ok. 1250 r., zarządzenie KEP z 31 marca 1971 r., Gloria, lampiony, serduszka, zegar adwentowy, zapalanie świateł, zweryfikowano 28 października 2026 — https://diecezja.legnica.pl/aktualnosci/informacje,5/wskazania-dotyczace-rorat,2113
  • Parafia NMP Matki Miłosierdzia w Wasilkowie (archidiecezja białostocka), „Adwent i Roraty” — nazwa od introitu, roratka z białą wstęgą jako symbol Maryi, roraty wieczorem ze względu na dzieci, lampiony, zweryfikowano 28 października 2026 — https://wasilkow.archibial.pl/aktualnosci/491-adwent-i-nbsp-roraty
  • Wikipedia, Roraty — Msza przed wschodem lub o wschodzie słońca, introit Rorate caeli desuper, roratka, losowanie serduszek i figurka Dzieciątka, zweryfikowano 28 października 2026 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Roraty
  • Wikipedia, Adwent — łac. adventus, przyjście, zweryfikowano 28 października 2026 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Adwent
  • Wikipedia, Gaudete — nazwa od pierwszego słowa introitu, „Radujcie się zawsze w Panu”, zweryfikowano 28 października 2026 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaudete
  • Archidiecezja Krakowska, „Pobłogosławienie wieńca adwentowego” (PDF) — historia i symbolika wieńca, obrzęd przed Mszą i poza Mszą, zweryfikowano 28 października 2026 — https://diecezja.pl/wp-content/uploads/2023/12/Pob%C5%82ogos%C5%82awienie-wie%C5%84ca-adwentowego.pdf
  • Ekspres Homiletyczny, ks. Ryszard Kilanowicz, „Pobłogosławienie wieńca adwentowego” — ten sam obrzęd i ta sama modlitwa błogosławieństwa, pod nazwiskiem autora, zweryfikowano 28 października 2026 — https://www.ekspreshomiletyczny.pl/czytaj/materialy-liturgiczne/1315/poblogoslawienie-wienca-adwentowego
  • Alcuinus (bibliografia liturgiczna), „Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich”, t. 2 — spis treści: rozdz. 42, Obrzęd błogosławieństwa wieńca adwentowego, zweryfikowano 28 października 2026 — https://www.alcuinus.org/?action=show_item&display=lit_books&id=66603
  • Zielona Linia (gov.pl), Święta wolne od pracy w 2026 roku — 24 grudnia 2026 (czwartek) dniem wolnym od pracy, zweryfikowano 28 października 2026 — https://zielonalinia.gov.pl/swieta-wolne-od-pracy-w-2026-roku/