nasza wiara

Święci patroni

Modlitwy do św. Franciszka z Asyżu

Święty Franciszek z Asyżu (1181/1182–1226), założyciel franciszkanów, patron ekologów i Włoch, zmarł 3 października 1226 roku w Porcjunkuli, a jego wspomnienie przypada 4 października. Poniżej modlitwy z jego Pism — Pieśń słoneczna, modlitwa przed krzyżem z San Damiano, Uwielbienie Boga Najwyższego i inne — oraz modlitwy do niego: litania, nowenna przed 4 października, modlitwa Jana Pawła II z Alwerni i kolekta mszalna. Znana modlitwa „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju” nie jest jego autorstwa — wyjaśniamy to w pytaniach na końcu strony.

Fresk z asyskiej bazyliki: święty Franciszek z nimbem, w brązowym habicie, pochyla się nad ptakami przy podnóżu drzewa, obok stoi drugi brat w kapturze, w tle wzgórze i błękitne niebo
Mistrz św. Franciszka (tradycyjnie przypisywany Giotto di Bondone), fresk „Kazanie do ptaków” z cyklu legendy św. Franciszka w bazylice w Asyżu — domena publiczna

Pieśń słoneczna (Pochwała stworzeń)

Najsłynniejszy utwór Franciszka: pieśń pochwalna, w której chwali Boga przez brata słońce, księżyc i gwiazdy, wiatr, wodę, ogień i siostrę matkę ziemię. Według opracowań franciszkańskich powstała pod koniec jego życia, gdy niemal niewidomy leżał chory w chatce przy kościele św. Damiana.

Najwyższy, wszechmogący, dobry Panie, Twoja jest sława, chwała i cześć, i wszelkie błogosławieństwo. Tobie jednemu, Najwyższy, one przystoją i żaden człowiek nie jest godny wymówić Twego Imienia.

Pochwalony bądź, Panie mój, ze wszystkimi Twymi stworzeniami, szczególnie z panem bratem słońcem, przez które staje się dzień i nas przez nie oświecasz. I ono jest piękne i świecące wielkim blaskiem: Twoim, Najwyższy jest wyobrażeniem.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez brata księżyc i gwiazdy, ukształtowałeś je na niebie jasne i cenne, i piękne.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez brata wiatr i przez powietrze, i chmury, i pogodę, i każdy czas, przez które Twoim stworzeniom dajesz utrzymanie.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez siostrę wodę, która jest bardzo pożyteczna i pokorna, i cenna, i czysta.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez brata ogień, którym rozświetlasz noc: i jest on piękny, i radosny, i krzepki, i mocny.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez siostrę naszą matkę ziemię, która nas żywi i chowa, wydaje różne owoce z barwnymi kwiatami i trawami.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez tych, którzy przebaczają dla Twej miłości i znoszą słabości i prześladowania. Błogosławieni ci, którzy je zniosą w pokoju, ponieważ przez Ciebie, Najwyższy, będą uwieńczeni.

Pochwalony bądź, Panie mój, przez naszą siostrę śmierć cielesną, której żaden człowiek żywy uniknąć nie może. Biada tym, którzy umierają w grzechach śmiertelnych; Błogosławieni ci, których [śmierć] zastanie w Twej najświętszej woli, albowiem śmierć druga nie wyrządzi im krzywdy.

Chwalcie i błogosławcie mojego Pana, i dziękujcie Mu, i służcie z wielką pokorą.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Pieśń słoneczna albo pochwała stworzeń (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/piesn_sloneczna.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo w czterech niezależnych źródłach franciszkańskich: na stronie Prowincji Krakowskiej Kapucynów (kapucyni.pl), w opracowaniu Franciszkańskiego Zakonu Świeckiego w Polsce „Pisma św. Franciszka z Asyżu — Modlitwy” (fzspolska.pl), na stronie franciszkanów z Osiecznej (osieczna.franciszkanie.net) i na stronie FZS przy kapucynach w Nowej Soli. Pominięto numery wersetów i odwołania do Pisma Świętego (np. „por. Ap 4, 9. 11”), które wydanie franciszkańskie dodaje w tekście; nawias kwadratowy [śmierć] pochodzi z wydania. Podział na zwrotki jest nasz.

Modlitwa przed krzyżem z San Damiano

Najkrótsza i — jak podają franciszkańskie opracowania — pierwsza znana modlitwa Franciszka, z czasu jego nawrócenia, około 1205–1206 roku, odmówiona według tradycji w kościółku św. Damiana przed krucyfiksem. Autentyczność tekstu jest dyskutowana: badacz K. Esser uważa go za autentyczny, przeciwni są m.in. L. Lemmens i H. Boehmer.

Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca i daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość, zrozumienie i poznanie, abym wypełniał Twoje święte i prawdziwe posłannictwo.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Modlitwa przed Krzyżem (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/przed_krzyzem.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo na stronie FZS przy kapucynach w Nowej Soli, w opracowaniu FZŚ w Polsce (fzspolska.pl) i na stronie bratfranciszek.pl. Inne polskie przekłady brzmią inaczej — np. na stronie bernardynek z Wielunia: „daj mi wiarę prostą, nadzieję pewną i miłość doskonałą”; podano przekład z wydania Pism, powtarzany na stronach franciszkańskich.

Uwielbienie Boga Najwyższego („Ty jesteś święty”)

Litania przymiotów Boga, którą Franciszek napisał własnoręcznie na kartce dla brata Leona po stygmatyzacji na Alwerni w 1224 roku. Kartka z autografem przechowywana jest w Sacro Convento w Asyżu; na drugiej jej stronie jest błogosławieństwo z następnej sekcji.

Ty jesteś Święty Pan Bóg jedyny, który czynisz cuda. Ty jesteś wielki, Ty jesteś mocny, Ty jesteś wielki, Ty jesteś najwyższy, Ty jesteś Królem wszechmogącym, Ojcze święty, Królu nieba i ziemi. Ty jesteś w Trójcy jedyny Pan Bóg nad bogami, Ty jesteś dobro, wszelkie dobro, najwyższe dobro, Pan Bóg żywy i prawdziwy.

Ty jesteś miłością, kochaniem; Ty jesteś mądrością, Ty jesteś pokorą, Ty jesteś cierpliwością, Ty jesteś pięknością, Ty jesteś łaskawością; Ty jesteś bezpieczeństwem, Ty jesteś ukojeniem, Ty jesteś radością, Ty jesteś nadzieją naszą i weselem, Ty jesteś sprawiedliwością, Ty jesteś łagodnością, Ty jesteś w pełni wszelkim bogactwem naszym.

Ty jesteś pięknością, Ty jesteś łaskawością, Ty jesteś opiekunem, Ty jesteś stróżem i obrońcą naszym; Ty jesteś mocą, Ty jesteś orzeźwieniem. Ty jesteś nadzieją naszą, Ty jesteś wiarą naszą, Ty jesteś miłością naszą, Ty jesteś całą słodyczą naszą, Ty jesteś wiecznym życiem naszym: Wielkim i przedziwnym Panem, Bogiem wszechmogącym, miłosiernym Zbawicielem.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Kartka dla brata Leona (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/kartka_leon.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo na stronie Prowincji Krakowskiej Kapucynów (kapucyni.pl, „Uwielbienie Boga Najwyższego”) i, z jedną różnicą, w opracowaniu FZŚ w Polsce: „obrońcą” (Chęciny, kapucyni.pl) zamiast „obrońcom” (fzspolska.pl — prawdopodobnie błąd druku). Powtórzenia („Ty jesteś wielki”, „Ty jesteś pięknością… łaskawością”) występują w źródle we wszystkich trzech kopiach; pominięto odwołania do Pisma Świętego i numery wersetów.

Błogosławieństwo dla brata Leona

Błogosławieństwo z Księgi Liczb (Lb 6, 24–26) zapisane przez Franciszka na odwrocie kartki dla brata Leona i zakończone jego własnymi słowami: „Pan niech cię błogosławi, bracie Leonie”.

Niech ci Pan błogosławi i niech cię strzeże; niech ci ukaże oblicze swoje i zmiłuje się nad tobą. Niech zwróci oblicze swoje ku tobie i niech cię obdarzy pokojem. Pan niech cię błogosławi, bracie Leonie.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Kartka dla brata Leona (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/kartka_leon.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo na stronie Prowincji Krakowskiej Kapucynów (kapucyni.pl, „Błogosławieństwo dla brata Leona”) i w opracowaniu FZŚ w Polsce. Wydania franciszkańskie oznaczają trzy pierwsze wersy jako Lb 6, 24–26, a ostatni jako Lb 6, 27b; odwołania pominięto.

Pozdrowienie Błogosławionej Maryi Dziewicy

Poetyckie pozdrowienie Maryi z jej tytułami: Pałac, Przybytek, Dom, Szata, Służebnica i Matka. W rękopisach występuje zwykle po Pozdrowieniu cnót; jego autentyczność nigdy nie była podważana.

Bądź pozdrowiona, Pani, święta Królowo, święta Boża Rodzicielko, Maryjo, która jesteś Dziewicą, uczynioną Kościołem i wybraną przez najświętszego Ojca z nieba, Ciebie On uświęcił z najświętszym, umiłowanym Synem swoim i Duchem Świętym, Pocieszycielem, w Tobie była i jest wszelka pełnia łaski i wszelkie dobro.

Bądź pozdrowiona, Pałacu Jego, Bądź pozdrowiona, Przybytku Jego, Bądź pozdrowiona, Domu Jego. Bądź pozdrowiona, Szato Jego, Bądź pozdrowiona, Służebnico Jego, Bądź pozdrowiona, Matko Jego.

I wy wszystkie święte cnoty, które Duch Święty swą łaską i oświeceniem wlewa w serca wiernych, abyście z niewiernych uczyniły wiernych Bogu.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Pozdrowienie Błogosławionej Maryi Dziewicy (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/pozdrowienie_bl_maryi.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo na stronie Prowincji Krakowskiej Kapucynów (kapucyni.pl) i w opracowaniu FZŚ w Polsce (fzspolska.pl); pominięto numery wersetów. Podział na zwrotki jest nasz.

Pozdrowienie cnót

Pochwała cnót — Mądrości, Prostoty, Ubóstwa, Pokory, Miłości i Posłuszeństwa — przedstawionych jako „panie” i siostry. Autorstwo Franciszka potwierdza Tomasz z Celano, który cytuje początek pieśni w drugim życiorysie świętego.

Bądź pozdrowiona, Królowo Mądrości, Pan niech cię strzeże z twą siostrą, świętą, czystą Prostotą. Pani święte Ubóstwo, Pan niech cię strzeże z twą siostrą, świętą Pokorą. Pani święta Miłości, Pan niech cię strzeże z twą siostrą, świętym Posłuszeństwem. Wszystkie najświętsze cnoty, niech was strzeże Pan, od którego się wywodzicie i pochodzicie.

Nie ma w ogóle na całym świecie żadnego człowieka, który mógłby jedną z was posiadać, jeśli wcześniej nie umarłby. Kto jedną posiada, a innym nie uchybia, posiada wszystkie. I kto jednej uchybia, żadnej nie posiada i wszystkim uchybia. I każda zawstydza wady i grzechy.

Święta Mądrość zawstydza szatana i całą jego przewrotność. Czysta i święta Prostota zawstydza całą mądrość tego świata i mądrość ciała. Święte Ubóstwo zawstydza pychę i skąpstwo, i troski tego świata. Święta Pokora zawstydza pychę i wszystkich ludzi, którzy są ze świata, podobnie i wszystko co jest ze świata. Święta Miłość zawstydza wszystkie pokusy diabelskie i cielesne, i wszelką bojaźń cielesną.

Święte Posłuszeństwo zawstydza wszelkie ludzkie i cielesne pożądania, i utrzymuje ciało w umartwieniu, aby było posłuszne duchowi i aby słuchało swego brata, i czyni człowieka poddanym i uległym wszystkim ludziom, i nie tylko samym ludziom, lecz także dzikim i okrutnym zwierzętom, aby mogły z nim czynić, co zechcą, na ile im Pan z wysoka pozwoli.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Pozdrowienie cnót (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/pozdrowienie_cnot.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo na stronie franciszkanów z Pakości-Kalwarii (pakosc-kalwaria.franciszkanie.net) i w opracowaniu FZŚ w Polsce (fzspolska.pl) oraz, poza znakami formatowania, na stronie kapucyni.pl. Pominięto numery wersetów i odwołania do Pisma Świętego; podział na zwrotki jest nasz.

Wykład modlitwy „Ojcze nasz”

Rozważanie Franciszka nad kolejnymi prośbami „Ojcze nasz”: po każdej prośbie krótkie objaśnienie. Czas powstania utworu nie jest ustalony, a franciszkańskie opracowania zostawiają otwartą kwestię jego oryginalności.

Najświętszy Ojcze nasz: Stwórco, Odkupicielu, Pocieszycielu i Zbawicielu nasz.

Który jesteś w niebie: w aniołach i w świętych. Oświecasz ich, aby Cię poznali, bo Ty, Panie, jesteś światłością. Rozpalasz ich, aby Cię kochali, bo Ty, Panie, jesteś miłością. Zamieszkujesz w nich i napełniasz, aby ich uszczęśliwić, bo Ty, Panie, jesteś dobrem najwyższym, wiecznym, od którego pochodzi wszelkie dobro, bez którego nie ma żadnego dobra.

Święć się Imię Twoje: niech zajaśnieje w nas poznanie Ciebie, abyśmy poznali, jaka jest szerokość Twoich dobrodziejstw, długość Twoich obietnic, wysokość majestatu i głębokość sądów.

Przyjdź królestwo Twoje: abyś Ty królował w nas przez łaskę i doprowadził nas do Twego królestwa, gdzie będziemy oglądać Cię bez zasłon, miłować doskonale i w radosnym zjednoczeniu cieszyć się Tobą na wieki.

Bądź wola Twoja jak w niebie, tak i na ziemi: abyśmy Cię kochali z całego serca, zawsze o Tobie myśląc; z całej duszy, zawsze za Tobą tęskniąc; całym umysłem, ku Tobie kierując wszystkie nasze intencje, szukając we wszystkim Twojej chwały i ze wszystkich naszych sił, obracając wszystkie nasze siły i władze duszy i ciała na służbę Twej miłości, a nie na co innego; i bliźnich naszych kochajmy jak samych siebie, wszystkich pociągając według sił do Twojej miłości, ciesząc się z dobra innych jak z własnego i współczując w nieszczęściu, i nikomu nie dając żadnego zgorszenia.

Chleba naszego powszedniego: umiłowanego Syna Twego, Pana naszego Jezusa Chrystusa, daj nam dzisiaj: na pamiątkę i dla zrozumienia, i uczczenia miłości, którą nas darzył, oraz tego, co dla nas powiedział, uczynił i wycierpiał.

I odpuść nam nasze winy: przez Twoje niewysłowione miłosierdzie, przez moc męki umiłowanego Syna Twego i przez zasługi, i wstawiennictwo Najświętszej Dziewicy i wszystkich wybranych Twoich.

Jako i my odpuszczamy naszym winowajcom: a czego nie odpuszczamy w pełni, Ty, Panie, naucz nas w pełni odpuszczać, abyśmy dla Ciebie prawdziwie kochali nieprzyjaciół i modlili się za nich pobożnie do Ciebie, nikomu złem za złe nie oddając, i abyśmy starali się w Tobie wszystkim służyć pomocą.

I nie wódź nas na pokuszenie: ukryte czy jawne, nagłe czy uporczywe.

Ale nas zbaw ode złego: przeszłego, obecnego i przyszłego.

Źródło: Pisma św. Franciszka z Asyżu — Modlitwy (opracowanie Franciszkańskiego Zakonu Świeckiego w Polsce, fzspolska.pl) — https://fzspolska.pl/czytelnia/pisma%20fr%20modlitwy.pdf — Tekst z tego opracowania potwierdzony słowo w słowo na stronach franciszkanów z Osiecznej (osieczna.franciszkanie.net) i z Józefowa (franciszkaniejozefow.pl). Strona bratfranciszek.pl ma trzy drobne różnice („jako” zamiast „jak”, „byśmy” zamiast „abyśmy”, „Nie wódź” zamiast „I nie wódź”). Strona franciszkanów z Chęcin podaje zupełnie inne tłumaczenie, urwane na „I odpuść nam zło” — nie użyto go. W opracowaniu FZŚ i na stronie z Osiecznej tekst zaczyna się od „O Najświętszy Ojcze nasz”; podano wersję bez „O”, jak w Józefowie i na bratfranciszek.pl. W opracowaniu FZŚ po tekście dodano „Chwała Ojcu itd.”, czego nie ma w pozostałych kopiach; pominięto numery wersetów i odwołania do Pisma Świętego.

Zachęta do uwielbienia Boga

Ciąg krótkich wezwań złożonych z wersetów Pisma Świętego i tekstów liturgicznych, w którym Franciszek wzywa do chwalenia Boga niebo i ziemię, rzeki, ptaki, sług, młodzieńców i panny. Jest tu autorem kompozycji, a nie samych zdań.

Bójcie się Pana i cześć Mu oddajcie. Godzien jest Pan otrzymać sławę i cześć. Wszyscy, którzy boicie się Pana, chwalcie Go.

Bądź pozdrowiona, Maryjo, łaski pełna, Pan z Tobą. Chwalcie Go niebo i ziemia. Chwalcie, wszystkie rzeki, Pana. Błogosławcie, synowie Boży, Pana. Oto dzień, który Pan uczynił; radujmy się w nim i weselmy. Alleluja, alleluja, alleluja! Król Izraela!

Wszelki duch niech chwali Pana. Chwalcie Pana, bo jest dobry; wszyscy, którzy to czytacie, błogosławcie Pana. Wszystkie stworzenia, błogosławcie Pana. Wszystkie ptaki powietrzne chwalcie Pana. Wszyscy słudzy, chwalcie Pana. Młodzieńcy i panny, chwalcie Pana.

Godzien jest Baranek, który został zabity, odebrać sławę, chwałę i cześć. Błogosławiona niech będzie święta Trójca i nierozdzielna Jedność. Święty Michale Archaniele, broń nas w walce.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Zachęta do uwielbienia Boga (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/zacheta.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo w opracowaniu FZŚ w Polsce (fzspolska.pl; kopia ma literówkę „Swięty”) i na stronie bratfranciszek.pl. Pominięto numery wersetów i odwołania do Pisma Świętego; podział na grupy wezwań jest nasz.

Modlitwy pochwalne odmawiane przy wszystkich Godzinach

Według franciszkańskich opracowań Franciszek odmawiał je przy wszystkich godzinach liturgicznych dnia i nocy oraz przed oficjum o Najświętszej Maryi Pannie. Składają się głównie z tekstów Pisma Świętego i liturgii, z refrenem „I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki”.

Święty, święty, święty, Pan Bóg wszechmogący, który jest i który był, i który ma przyjść: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. Godzien jesteś, Panie, Boże nasz otrzymać sławę, chwałę i cześć, i błogosławieństwo: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. Godzien jest Baranek, który był zabity, otrzymać moc i bóstwo, i mądrość, i siłę, i cześć, i chwałę, i błogosławieństwo: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki.

Błogosławmy Ojca i Syna z Duchem Świętym: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. Błogosławcie, wszystkie dzieła Pańskie, Panu: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki.

Dajcie chwałę Bogu naszemu wszyscy słudzy Jego i którzy się Boga boicie, mali i wielcy: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. Niech Go pełnego chwały chwalą niebo i ziemia: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. I wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi, i które jest pod ziemią i morze, i co jest w nim: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki.

Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu: I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki. Jak była na początku i teraz, i zawsze, i na wieki wieków. Amen. I chwalmy, i wywyższajmy Go na wieki.

Wszechmogący, najświętszy, najwyższy i największy Boże, wszelkie dobro, największe dobro, całe dobro, który sam jesteś dobry, Tobie pragniemy oddawać wszelką sławę, wszelką chwałę, wszelką wdzięczność, wszelką cześć, wszelkie błogosławieństwo i wszelkie dobra. Niech się stanie. Niech się stanie. Amen.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Modlitwy pochwalne (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/pochwalne.html — Tekst potwierdzony słowo w słowo w opracowaniu FZŚ w Polsce (fzspolska.pl) i na stronie FZS przy kapucynach w Nowej Soli. Refren zapisano w osobnym wierszu; pominięto numery wersetów i odwołania do Pisma Świętego.

Litania do św. Franciszka

Litania ku czci Franciszka — „Seraficki”, „piastun ran Chrystusowych”, „patriarcha ubogich”, „założyciel trzech Zakonów” — z modlitwą końcową. Po wezwaniach do Trójcy Świętej odpowiada się: „Zmiłuj się nad nami”, po wezwaniach do Maryi i do św. Franciszka: „Módl się za nami”.

Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison. Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba Boże – zmiłuj się nad nami. Synu Odkupicielu świata Boże – zmiłuj się nad nami. Duchu Święty Boże – zmiłuj się nad nami. Święta Trójco, Jedyny Boże – zmiłuj się nad nami. Święta Maryjo Niepokalanie Poczęta, módl się za nami.

Święty Franciszku Seraficki, Święty Franciszku, kwiecie łaski Bożej, Święty Franciszku, wielki naśladowco Chrystusa, Święty Franciszku, pragnący śmierci męczeńskiej, Święty Franciszku, piastunie ran Chrystusowych, Święty Franciszku, znamionami Męki Jezusowej ozdobiony, Święty Franciszku, mocą czynienia cudów obdarzony, Święty Franciszku, gorejący miłością Bożą, Święty Franciszku, miłością bliźniego przepełniony, Święty Franciszku, miłośniku pokory, Święty Franciszku, wzorze pokuty, Święty Franciszku, przykładzie posłuszeństwa, Święty Franciszku, miłośniku czystości, Święty Franciszku, dobrami świata gardzący, Święty Franciszku, patriarcho ubogich, Święty Franciszku, żywy obrazie cnót ewangelicznych, Święty Franciszku, założycielu trzech Zakonów, Święty Franciszku, bojowniku Chrystusowy, Święty Franciszku, pogromco szatana, Święty Franciszku, filarze Kościoła świętego, Święty Franciszku, obrońco wiary katolickiej, Święty Franciszku, tarczo wojujących za prawdę, Święty Franciszku, zwycięzco złości świata, Święty Franciszku, odnowicielu obyczajów chrześcijańskich, Święty Franciszku, drogowskazie dla błądzących, Święty Franciszku, lekarzu chorych na duszy, Święty Franciszku, dzielny orędowniku u Boga, Święty Franciszku, święty nasz Ojcze.

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – przepuść nam Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – wysłuchaj nas Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – zmiłuj się nad nami.

K. Módl się za nami święty Ojcze Franciszku. W. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się: Boże, który przez zasługi serafickiego Ojca, świętego Franciszka, Kościół swój nową rodziną ubogacasz, użycz nam łaski, abyśmy za Jego przykładem dobrami ziemskimi gardzili, a do niebieskich pragnienia nasze skierowali. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Litania do św. Franciszka (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/litania_sw_fr.html — Wszystkie wezwania, prośby i modlitwa końcowa potwierdzone słowo w słowo na stronie franciszkanów z Pakości-Kalwarii (pakosc-kalwaria.franciszkanie.net) i na stronie Sióstr Obliczanek (obliczanki.org.pl); różnią się tylko oznaczeniem wersetu i odpowiedzi (V./K., W./K.). Istnieje wariant litanii, np. u bernardynek w Krakowie i na stronie „Promyczków Franciszka” w Katowicach: zamiast wezwań „bojowniku Chrystusowy” i „tarczo wojujących za prawdę” są „heroldzie wielkiego Króla” i „głoszący światu pokój i dobro”, a zamiast „dzielny orędowniku” — „wielki orędowniku”; podano wersję z trzech stron franciszkańskich. Odrębna, zupełnie inna litania jest na stronie Braci Chrystusa Cierpiącego (bracia.net.pl).

Nowenna przed uroczystością św. Franciszka

Dziewięciodniowa modlitwa przygotowująca do 4 października: każdego dnia ta sama modlitwa na początek i na zakończenie oraz osobna modlitwa dnia — o pokutę, ubóstwo, pokorę, prostotę, krzyż, miłość nieprzyjaciół, pokój, wytrwałość w modlitwie i miłość Boga. Strona Braci Chrystusa Cierpiącego wyznacza dni od 25 września do 3 października.

Na początek każdego dnia Wszechmogący, wieczny Boże, któryś przez Jednorodzonego Syna Swego światłem Ewangelii oświecił nasze dusze i wprowadził na drogę życia, daj nam prosimy Cię pokornie przez zasługi św. Ojca Franciszka, najdoskonalszego naśladowcy i miłośnika Jezusa Chrystusa, abyśmy gotując się do uroczystości tegoż świętego Patriarchy, duchem ewangelicznym głęboko się przejęli, a przez to zasłużyli na wysłuchanie próśb naszych, które pokornie u stóp Twego Majestatu składamy. Amen.

Dzień pierwszy Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Jeśli pokutować nie będziecie, wszyscy zginiecie, błagamy Cię udziel nam tego męstwa i wielkoduszności, z jaką nasz św. Ojciec Franciszek porzucił życie światowe i wszedł na drogę ewangelicznej doskonałości, abyśmy uznawszy nasze błędy z prawdziwą skruchą czynili za nie pokutę i mężnym sercem rozpoczęli nowe życie. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień drugi Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza psuje a złodzieje wykopują i kradną, ale gromadźcie sobie skarby w niebie, daj nam to wspaniałe umiłowanie ubóstwa, którym wsławił się w Kościele Twoim św. Ojciec Franciszek, abyśmy całym sercem szukali jedynie Królestwa Bożego i sprawiedliwości Jego, wierząc, że wszystko inne będzie nam przydane. Któryś żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień trzeci Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Wysławiam Cię Ojcze, że to zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je maluczkim, daj nam tę pokorę umysłu i serca, jaką jaśniał nasz Seraficki Ojciec Franciszek, abyśmy mogli być zaliczeni do tych maluczkich, którym Bóg prawdy swe objawia i łaską obdarza. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień czwarty Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Jeśli się nie staniecie jak dzieci, nie wejdziecie do Królestwa Niebieskiego, daj nam tę słodycz i prostotę, którą św. Ojciec Franciszek świat podbijał, abyśmy i my, stawszy się wszystkim dla wszystkich do Boga pociągali. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień piąty Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, weźmie krzyż swój na każdy dzień i Mnie naśladuje, daj nam, abyśmy zapatrzeni we wzór św. Ojca Franciszka naznaczonego bliznami Twej Męki, chętnie dźwigali krzyż nasz codzienny i dostąpili owoców Twej zbawczej Męki. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień szósty Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Miłujcie nieprzyjaciół waszych, dobrze czyńcie tym, którzy was prześladują, daj nam tę łaskę abyśmy naśladując św. Ojca Franciszka, obejmującego swą miłością nawet największych grzeszników, nie żywili nigdy w sercu niechęci do nikogo, lecz wszystkich miłowali uczynkiem i prawdą. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień siódmy Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Błogosławieni pokój czyniący, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi, daj nam, abyśmy pokój i dobro, które św. Ojciec Franciszek głosił skłóconemu światu, zawsze w sercach naszych zachowywali i bliźnim naszym dawali, a tak zasłużyli na nazwę prawdziwych dzieci Bożych. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień ósmy Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Proście, a otrzymacie, szukajcie a znajdziecie, kołaczcie a będzie wam otworzone, daj nam pokorną wytrwałość w modlitwie, abyśmy na wzór Ojca Franciszka w potrzebach naszych najpierw do Boga się uciekali i osiągnęli zbawienny skutek naszych modlitw. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Dzień dziewiąty Panie Jezu Chryste, któryś rzekł: Jeśli kto mnie miłuje, będzie zachowywał naukę Moją i Ojciec Mój umiłuje go i do niego przyjdziemy i mieszkanie u niego uczynimy, użycz nam tej seraficznej miłości, jaką płonęło serce św. Ojca Franciszka, abyśmy przez żarliwość naszych uczuć i doskonałość naszych uczynków mogli dojść do zjednoczenia z Bogiem już tu na ziemi a potem w niebie. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Na zakończenie każdego dnia Święty Franciszku, bądź pozdrowiony, Ciebie Ojczyzna światłem swym zowie, Ciebie za Ojca czczą trzy zakony, Za cnót zwierciadło mają synowie. Tyś droga prawa, wzór obyczajów; Prowadź z niewoli ciała swych dzieci Do utraconych ojczyzny krajów, Kędy nam gwiazda zbawienia świeci. V. Módl się za nami św. Ojcze Franciszku. R. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych. Módlmy się: Panie Jezu Chryste, któryś oziębłemu światu, aby go do miłości na nowo zapalić, okazał znaki odkupieńczej Męki Twej w ciele św. Ojca Franciszka, daj nam, abyśmy znamię Krzyża Twego godnie na sobie przed światem nosili i zasłużyli na nazwę prawdziwych Twoich uczniów. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Źródło: Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Nowenna przed Uroczystością św. Franciszka (checiny.franciszkanie.pl) — https://checiny.franciszkanie.pl/nowenna_sw_fr.html — Tekst wszystkich dziewięciu dni potwierdzony słowo w słowo na stronie stowarzyszenia Braci Chrystusa Cierpiącego (bracia.net.pl) z dwiema różnicami: ostatni wers hymnu brzmi tam „gdzie światłość Boża na wieki” zamiast „Kędy nam gwiazda zbawienia świeci”, a odpowiedzi oznaczono „W.”/„H.”. Strona bracia.net.pl podaje daty 25 września – 3 października (z omyłką w numeracji dni: dwa razy „dzień 3”). Źródła nie podają autora ani zatwierdzenia kościelnego — to tradycyjny tekst franciszkański. Zachowano brzmienie źródła, także „Któryś żyjesz” w drugim dniu; modlitwy wspólne podano jednokrotnie zamiast dziewięć razy.

Modlitwa Jana Pawła II do św. Franciszka na Alwerni

Modlitwa, którą Jan Paweł II odmówił 17 września 1993 roku w kaplicy Stygmatów na Alwerni, w miejscu, gdzie Franciszek otrzymał stygmaty: prośba o rozpoznanie zła grzechu, o pokój wśród narodów i o nadzieję dla ukrzyżowanych przez cierpienie, głód i wojnę.

Święty Franciszku, który otrzymałeś stygmaty na Alwerni, świat tęskni za Tobą jako za ikoną Jezusa ukrzyżowanego. Potrzebuje twojego serca otwartego ku Bogu i ku człowiekowi, twoich stóp bosych i zranionych, twoich rąk przebitych i błagających.

Tęskni za twoim głosem słabym, ale potężnym mocą Ewangelii.

Pomóż, Franciszku, dzisiejszym ludziom uznać zło grzechu i szukać oczyszczenia z niego w pokucie.

Pomóż im wyzwolić się z samych struktur grzechu, które uciskają dzisiejsze społeczeństwo.

Ożyw w rządzących świadomość tego, jak nagląco potrzeba pokoju wewnątrz narodów i pomiędzy nimi.

Niech młodym udzieli się twoja świeżość życia, zdolna przeciwstawić się zasadzkom różnorakich kultur śmierci.

Dotkniętym wszelkiego rodzaju złościom przekaż, Franciszku, twoją radość płynącą z umiejętności przebaczenia. Wszystkim ukrzyżowanym przez cierpienie, głód i wojnę otwórz na nowo bramy nadziei. Amen.

Źródło: Prowincja św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych — Święto Stygmatów św. Franciszka (franciszkanie.com) — https://www.franciszkanie.com/swieto-stygmatow-sw-franciszka/ — Ten sam przekład, słowo w słowo, podaje portal Życie Zakonne (zyciezakonne.pl, „Święto Stygmatów św. Franciszka”). Polskich przekładów tej modlitwy jest kilka i różnią się szczegółami: Radio Niepokalanów ma m.in. „nagląca jest potrzeba pokoju” i „dotkniętym wszelkiego rodzaju złem”, a strona franciszkanów z Chęcin zaczyna od „O Święty Franciszku, na Alwerni naznaczony stygmatami” — podano przekład Prowincji św. Jadwigi. Cudzysłowy pominięto.

Kolekta ze Mszy w dniu św. Franciszka (4 października)

Modlitwa z Mszału Rzymskiego, odmawiana na początku Mszy w dniu św. Franciszka, 4 października; nadaje się także do modlitwy prywatnej.

Boże, Ty sprawiłeś, że święty Franciszek z Asyżu żyjąc w ubóstwie i pokorze upodobnił się do Chrystusa, daj, abyśmy idąc tą drogą naśladowali Twojego Syna i zjednoczyli się z Tobą pełni wesela i miłości. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Źródło: Mszał Rzymski — ORDO, 4 października: św. Franciszka z Asyżu (wspomnienie obowiązkowe) — https://www.ordo.pallotyni.pl/index.php/mszal-rzymski/60-formularze-wasne-o-witych-padziernik/1616-4-pazdziernika-sw-franciszka-z-asyzu — Ten sam tekst podaje portal Kerygma (kerygma.pl, „04.10 – Wspomnienie św. Franciszka z Asyżu”). Końcowe „Amen” dodano — w formularzu odpowiada je lud; znaki podziału tekstu (+, *, †) pominięto. Bernardynki z Wielunia mają starsze brzmienie („seraficki Ojciec Franciszek” zamiast „święty Franciszek z Asyżu”), a Bracia Chrystusa Cierpiącego — to samo z krótszym zakończeniem „Przez Chrystusa Pana naszego”; podano tekst z Mszału. Pozostałych modlitw mszalnych z tego formularza (nad darami, po Komunii) nie dołączono, bo nie znaleziono ich drugiego źródła.

Kim był św. Franciszek

Syn kupca z Asyżu

Franciszek urodził się w Asyżu w 1181 albo 1182 roku jako syn zamożnego kupca tkanin Pietra Bernardone i jego żony Piki. Został ochrzczony jako Giovanni; imię Francesco, dosłownie „Francuz”, nadał mu ojciec, zafascynowany Francją, po powrocie z podróży handlowej. Uczył się w szkole św. Jerzego w Asyżu, znał podstawy łaciny i języka prowansalskiego.

Jako młody człowiek pracował w sklepie ojca i prowadził beztroskie życie. W 1202 roku wziął udział w wojnie Asyżu z Perugią, w bitwie pod Collestrada dostał się do niewoli, a po uwolnieniu (1203–1204) długo chorował. Gdy w 1205 roku wyruszył do Apulii, by zdobyć tytuł rycerski, zawrócił spod Spoleto po śnie, w którym usłyszał pytanie, komu lepiej służyć: Panu czy słudze.

Nawrócenie i kościółek San Damiano

Po powrocie do Asyżu Franciszek stracił zainteresowanie zabawami i pracą w sklepie: rozdawał jałmużnę, odwiedzał trędowatych, modlił się w grocie i w kościółku św. Damiana. Według tradycji franciszkańskiej właśnie tam, przed krucyfiksem, usłyszał głos: „Franciszku, odbuduj mój dom” — i wypowiedział krótką Modlitwę przed krzyżem, zamieszczoną niżej. Krzyż namalowano około 1100 roku, a dziś przechowuje się go w asyskim kościele Santa Chiara.

Gdy ojciec wytoczył mu proces, Franciszek zrzekł się przed biskupem Gwidonem całego majątku (pierwsze miesiące 1206 roku według opracowań zakonnych), przywdział ubogą tunikę i przez dwa lata prowadził życie pokutnika i pustelnika, odbudowując kościółki San Damiano, San Pietro della Spina i Porcjunkulę (Santa Maria degli Angeli).

Bracia mniejsi, Klara i tercjarze

W 1208 roku dołączyli do Franciszka pierwsi towarzysze — Bernard z Quintavalle i Piotr Catani, potem Idzi i kolejni. Wspólnotę zatwierdził ustnie papież Innocenty III w 1209 roku (według części źródeł w 1210), a z czasem bracia zamieszkali wokół kapliczki Santa Maria degli Angeli w Porcjunkuli. Nazwa Zakon Braci Mniejszych upowszechniła się około 1216 roku.

W Niedzielę Palmową 18 marca 1212 roku do Porcjunkuli przyszła Klara z Asyżu, z której wspólnoty wyrósł klauzurowy zakon klarysek. W 1221 roku, według opracowań franciszkańskich we Florencji i Poggibonsi, powstał Trzeci Zakon dla świeckich, którego reguła dała początek dzisiejszemu Franciszkańskiemu Zakonowi Świeckich. Ostateczną Regułę braci mniejszych zatwierdzono w 1223 roku (29 listopada).

Egipt i Greccio

Podczas piątej krucjaty, w czasie oblężenia Damietty (1218–1219), Franciszek udał się do obozu egipskiego sułtana Al-Kamila i długo z nim rozmawiał. Nie nawrócił go ani nie poniósł męczeństwa, jednak sułtan przyjął go z szacunkiem; zakonne opracowania widzą w tym spotkaniu pierwszy pokojowy, apostolski kontakt chrześcijanina z muzułmanami.

W nocy 24 grudnia 1223 roku w Greccio, za szczególnym pozwoleniem papieża, Franciszek urządził obchód Bożego Narodzenia z żywą sceną żłóbka i uroczystą Mszą — według Wikipedii pierwszą w historii bożonarodzeniową szopkę. Z pokory nie dążył do kapłaństwa.

Alwernia i Pieśń słoneczna

Latem 1224 roku Franciszek wycofał się na górę La Verna (Alwernia), którą w 1213 roku podarował mu hrabia Orlando z Chiusi. Tam, w okolicy święta Podwyższenia Krzyża (14 września), otrzymał stygmaty — rany Męki Pańskiej. Sam nigdy o nich nie wspominał, a ujawnił je po jego śmierci wikariusz zakonu Eliasz; Święto Stygmatów obchodzi się 17 września. Na Alwerni napisał też Uwielbienie Boga Najwyższego, które przekazał bratu Leonowi.

Chory i prawie niewidomy, zimą 1224/1225 roku mieszkał w chatce przy kościółku San Damiano, gdzie — według opracowań, najprawdopodobniej właśnie wtedy — ułożył Pieśń słoneczną, napisaną nie po łacinie, lecz w języku starowłoskim. W 1225 roku poddał się w Rieti bolesnemu zabiegowi przypalania oczu, który nie przyniósł poprawy.

Śmierć, kanonizacja i grób

Franciszek zmarł wieczorem w sobotę 3 października 1226 roku w Porcjunkuli pod Asyżem, mając około 45 lat; według przekazu poprosił, by włożono mu włosiennicę i położono go na ziemi posypanej popiołem. Jego ciało złożono w kościele św. Jerzego w Asyżu. Papież Grzegorz IX kanonizował go 16 lipca 1228 roku, dwa lata po śmierci, a bullę „Mira circa nos” wydał trzy dni później.

25 maja 1230 roku jego szczątki przeniesiono do nowo zbudowanej bazyliki św. Franciszka w Asyżu. W dolnym kościele znajduje się grób świętego, a górny zdobi cykl 28 fresków przedstawiających jego życie. Zakon franciszkański zaczyna uroczyste obchody wspomnienia wieczorem 3 października nabożeństwem zwanym Transitus.

Pisma i modlitwy — co pochodzi od Franciszka

Franciszek pozostawił kilkanaście pism: Regułę niezatwierdzoną (1221) i zatwierdzoną (1223), Testament (1226), Napomnienia, listy oraz utwory modlitewne — Pieśń słoneczną, Pozdrowienie Błogosławionej Maryi Dziewicy, Pozdrowienie cnót, Zachętę do uwielbienia Boga, Wykład modlitwy „Ojcze nasz”, Oficjum o Męce Pańskiej, Modlitwy pochwalne i Modlitwę przed krzyżem.

Nie wszystkie mają jednakową pewność autorstwa. Franciszkańskie opracowania, z których pochodzą teksty na tej stronie, zaznaczają, że autorstwa Pieśni słonecznej i Pozdrowienia Maryi nie podważano, Zachęta do uwielbienia i Modlitwy pochwalne są jego kompozycją z wersetów Pisma Świętego i tekstów liturgicznych, a autentyczność Modlitwy przed krzyżem jest sporna. Modlitwa „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju”, choć nazywana franciszkańską, nie należy do jego pism.

Patron ekologów i imię papieża

29 listopada 1979 roku Jan Paweł II listem apostolskim „Inter sanctos” ogłosił Franciszka niebieskim patronem ekologów, przypominając jego pieśń chwalącą Boga przez słońce, księżyc i gwiazdy. Jest też patronem Włoch i Asyżu, franciszkanów, kapucynów, klarysek i tercjarzy, ubogich i pokoju; w dniu jego wspomnienia, 4 października, obchodzi się Światowy Dzień Zwierząt.

Imię Franciszek przyjął w 2013 roku kardynał Jorge Bergoglio, jako pierwszy papież w historii, a w encyklice „Laudato si’” z 24 maja 2015 roku nawiązał do refrenu Pieśni słonecznej: „Laudato si’, mi’ Signore – Pochwalony bądź, Panie mój, śpiewał święty Franciszek z Asyżu”.

Najczęstsze pytania

Czy modlitwę „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju” napisał św. Franciszek?
Nie. Tej modlitwy nie ma wśród pism Franciszka, a franciszkańskie strony opisują ją jako „modlitwę franciszkańską” o nieznanym autorze. Najstarszy znany zapis pochodzi z 1912 roku z francuskiej gazetki „La Clochette” i był anonimowy; z Franciszkiem połączyły go dopiero obrazki z lat 1916–1920. Pełny tekst i historię znajdziesz na naszej stronie „Modlitwa o pokój”.
Jaka jest najsłynniejsza modlitwa św. Franciszka?
Pieśń słoneczna, zwana też Pochwałą stworzeń: „Najwyższy, wszechmogący, dobry Panie…”. Franciszek chwali w niej Boga przez brata słońce, księżyc i gwiazdy, wiatr, wodę, ogień i siostrę matkę ziemię. Jej autentyczność potwierdzają rękopis z XIII wieku i pierwsi biografowie, m.in. Tomasz z Celano; papież Franciszek wziął od niej tytuł encykliki „Laudato si’”.
Kiedy przypada wspomnienie św. Franciszka i od kiedy odmawia się nowennę?
Wspomnienie św. Franciszka z Asyżu przypada 4 października; Mszał Rzymski określa je jako wspomnienie obowiązkowe, a zakon franciszkański zaczyna jego uroczystą celebrację wieczorem 3 października nabożeństwem Transitus. Nowennę przed uroczystością zaczyna się 25 września, tak by dziewiąty dzień przypadł 3 października — tak podaje strona Braci Chrystusa Cierpiącego.
Które modlitwy naprawdę pochodzą od św. Franciszka?
Franciszkańskie wydania Pism przypisują mu m.in. Pieśń słoneczną, Pozdrowienie Błogosławionej Maryi Dziewicy, Pozdrowienie cnót, Zachętę do uwielbienia Boga, Wykład „Ojcze nasz”, Modlitwy pochwalne, Uwielbienie Boga Najwyższego z błogosławieństwem dla brata Leona oraz Modlitwę przed krzyżem. Spór o autentyczność dotyczy przede wszystkim tej ostatniej; Zachęta i Modlitwy pochwalne to jego kompozycje z tekstów biblijnych i liturgicznych.
Czym jest Modlitwa przed krzyżem z San Damiano?
To krótka modlitwa „Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca…”, uznawana za pierwszą znaną modlitwę Franciszka, z okresu jego nawrócenia, około 1205–1206 roku. Według tradycji odmówił ją w kościółku św. Damiana przed krucyfiksem, który mówił do niego o odbudowie Kościoła. Jej autentyczność jest dyskutowana: za jest m.in. K. Esser, przeciw m.in. L. Lemmens, H. Boehmer, W. Goetz i J. Cambell.
Dlaczego św. Franciszek jest patronem ekologów?
Jan Paweł II ogłosił go patronem ekologów 29 listopada 1979 roku listem apostolskim „Inter sanctos”. Papież przypomniał w nim, że Franciszek widział w przyrodzie dar Stwórcy i ułożył pieśń, w której chwali Boga przez słońce, księżyc i gwiazdy. W dniu jego wspomnienia, 4 października, obchodzi się też Światowy Dzień Zwierząt.
Gdzie jest pochowany św. Franciszek?
W bazylice św. Franciszka w Asyżu. Jego ciało przeniesiono tam 25 maja 1230 roku z kościoła św. Jerzego, gdzie spoczywało po śmierci; grób znajduje się w dolnym kościele bazyliki, a górny zdobi cykl 28 fresków z życia świętego. Franciszek zmarł w Porcjunkuli pod Asyżem 3 października 1226 roku.

Źródła

  • Wikipedia — Franciszek z Asyżu — https://pl.wikipedia.org/wiki/Franciszek_z_Asy%C5%BCu
  • Klasztor Franciszkanów w Chęcinach — Święty Franciszek (życiorys na podstawie ofmconv.pl i franciszkanie.org) — https://checiny.franciszkanie.pl/franciszek1a.html
  • Mszał Rzymski — ORDO, 4 października: św. Franciszka z Asyżu — https://www.ordo.pallotyni.pl/index.php/mszal-rzymski/60-formularze-wasne-o-witych-padziernik/1616-4-pazdziernika-sw-franciszka-z-asyzu
  • Jan Paweł II — list apostolski „Inter sanctos” (29 listopada 1979), Watykan — https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/la/apost_letters/1979/documents/hf_jp-ii_apl_19791129_inter-sanctos.html
  • Franciszek — encyklika „Laudato si’” (24 maja 2015), Watykan — https://www.vatican.va/content/francesco/pl/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si.html
  • Prowincja św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych — Święto Stygmatów św. Franciszka — https://www.franciszkanie.com/swieto-stygmatow-sw-franciszka/
  • Kerygma — 04.10 Wspomnienie św. Franciszka z Asyżu — https://www.kerygma.pl/liturgiczne/uroczystosci-i-swieta/491-sw-franciszek-z-asyzu