Święci patroni
Modlitwy do św. Jana Kantego
Święty Jan Kanty (Jan z Kęt) był księdzem i profesorem Akademii Krakowskiej, dziś Uniwersytetu Jagiellońskiego; zmarł w Krakowie w 1473 roku, a kanonizował go Klemens XIII w 1767 roku. Jest patronem Polski i Litwy, Krakowa, Kęt, studentów, nauczycieli i profesorów, a w Polsce obchodzi się jego obowiązkowe wspomnienie 20 października. Poniżej zebrano modlitwy odmawiane za jego wstawiennictwem — litanię i modlitwę opublikowane przez diecezję bielsko-żywiecką oraz trzy modlitwy mszalne na jego wspomnienie — z podaniem, skąd pochodzi każdy tekst.
Litania do świętego Jana Kantego
Litania opublikowana na stronie diecezji bielsko-żywieckiej w materiałach Roku św. Jana Kantego (2023–2024); odmawia się ją, powtarzając po każdym wezwaniu „Módl się za nami”.
Kyrie eleison Chryste eleison. Kyrie eleison Chryste, usłysz nas Chryste, wysłuchaj nas Ojcze z nieba Boże, zmiłuj się nad nami. Synu, Odkupicielu świata, Boże. Duchu Święty, Boże. Święta Trójco, jedyny Boże.
Święta Maryjo, módl się za nami . Święty Janie Kanty wierny Sługo Jezusa Chrystusa. Żarliwy wyznawco i głosicielu Ewangelii Chrystusowej. Czcicielu Męki Pańskiej. Wzorowy pasterzu owczarni Jezusa Chrystusa. Czcicielu Najświętszej Bogurodzicy. Czcicielu Świętej Anny. Gorliwy naśladowco Świętych. Miłośniku dusz odkupionych Krwią Chrystusowa. Ozdobo i patronie stanu kapłańskiego. Ojcze ubogich. Wzorze chrześcijańskiej dobroci. Nauczycielu i wzorze miłosierdzia ewangelicznego. Obrońco pokrzywdzonych. Ucieczko strapionych. Opiekunie więźniów. Patronie i opiekunie pielgrzymów. Wielki cudotwórco. Uzdrawiający chorych. Przywracający wzrok niewidomym. Porcie ocalenia dla tonących. Pociecho i ratunku umierających. Głosicielu sprawiedliwości Bożej. Orędowniku za grzesznikami przed Bogiem. Patronie naszej Ojczyzny. Patronie miasta Krakowa. Ozdobo Akademii Krakowskiej. Świetlany wzorze stanu profesorskiego. Patronie stanu nauczycielskiego. Opiekunie naukami się zajmujących. Nauczycielu prawdy. Ucieczko we wszystkich potrzebach. Cieszący się z wybranymi w niebie.
Bądź nam miłościw, prosimy Cię Panie . Bądź nam miłościw, wysłuchaj nas Panie . Aby nam Bóg miłosierny daru mądrości chrześcijańskiej udzielić raczył, św. Janie Kanty, przyczyn się za nami. Aby w nas ducha czynnej miłości ku braciom odnowić raczył. Aby dusze nasze łaską uświęcenia napełnić raczył. Aby nas od niebezpieczeństw duchowych zachować raczył. Aby nas w nieszczęściach i doświadczeniach doczesnych poratować raczył. Aby w Kościele świętym ducha miłości braterskiej i jedności utwierdzić i pomnożyć raczył. Aby Ojczyznę naszą zachował w pokoju i błogosławić jej raczył. Aby rodziny nasze we wzajemnej wierności i miłości umocnić raczył. Aby dzieci młodzież szczególną opieka otoczyć raczył. Aby młodzież akademicką w wierności Ewangelii i chrześcijańskiej postawie utwierdzić raczył. Aby jej ducha mądrości i wierności prawdzie udzielić raczył. Aby Bóg Wszechmogący wszystkich wiernych łaską wytrwania a błądzących łaską nawrócenia i pokuty obdarować raczył.
Baranku Boży , który gładzisz grzechy świata, przepuść nam Panie. Baranku Boży , który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Módl się za nami Święty Janie Kanty , abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.
Módlmy się: Boże Ojcze miłosierny, prosimy Cię przez przyczynę świętego Jana Kantego kapłana, wysłuchaj naszych próśb i racz obdarzyć łaską i błogosławieństwem wszystkich, którzy się z ufnością do Ciebie zwracają. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
Źródło: Diecezja Bielsko-Żywiecka — Rok Świętego Jana Kantego, Litania do Św. Jana Kantego — zweryfikowano 19 października 2026 — https://diecezja.bielsko.pl/rok-swietego-jana-kantego/ — Tekst z oficjalnej strony diecezji bielsko-żywieckiej, opublikowany do publicznego użytku w Roku św. Jana Kantego; strona nie podaje imprimatur ani autora. Wyrzucono jedynie niewidoczne znaki (zerowej szerokości spacje) ze strony; pisownię i interpunkcję pozostawiono jak w źródle, także w wezwaniach i odpowiedziach.
Modlitwa do świętego Jana Kantego
Modlitwa za Ojczyznę, naukę, młodzież i rodzinne miasto Kęty, opublikowana przez diecezję bielsko-żywiecką razem z litanią w materiałach Roku św. Jana Kantego.
Święty Janie Kanty, Mistrzu Krakowskiej Akademii i rodaku miasta Kęt, jakoś za życia miał osobliwą cześć i nabożeństwo do Najświętszej Bogurodzicy, Królowej Polski, tak dziś przez Jej wstawiennictwo uproś u Boga zmiłowanie dla Ojczyzny naszej, aby otoczona blaskiem potęgi i chwały była zawsze przedmurzem wiary i Kościoła świętego katolickiego!
Święty Patronie nasz, dobry nauczycielu strzeż nauki polskiej przed ciemnotą błędu, aby ci, którzy światło wiedzy niosą przed Narodem, mieli tę mądrość, która Tobie ukazała Królestwo Boże!
Dobry Ojcze i serdeczny opiekunie polskiej młodzieży, któryś przez lat dziesiątki całe zastępy uczniów w cnotach i umiejętnościach wychował, przyczyną swą przed Bogiem spraw, aby rodzice i wychowawcy, twoim śladem idąc, po Bożemu wychowali powierzone im przez Boga dzieci i by dziatwa nasza wyrosła na wierne Kościołowi i Ojczyźnie dzieci! Święty Janie Kanty, Nauczycielu sprawiedliwości, spraw orędownictwem swoim, by prawa Boże władały w naszej Ojczyźnie!
Święty nasz Rodaku , któryś nigdy nie odmówił proszącemu, dziś proszą Cię rodacy i ziomkowie Twoi: uproś błogosławieństwo Boże dla rodzinnego miasta swego i dla całej Polski. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Źródło: Diecezja Bielsko-Żywiecka — Rok Świętego Jana Kantego, Modlitwa do Św. Jana Kantego — zweryfikowano 19 października 2026 — https://diecezja.bielsko.pl/rok-swietego-jana-kantego/ — Tekst z oficjalnej strony diecezji bielsko-żywieckiej, opublikowany do publicznego użytku; strona nie podaje autora, daty powstania ani imprimatur. Pisownię pozostawiono jak w źródle.
Kolekta ze wspomnienia św. Jana Kantego
Modlitwa mszalna na rozpoczęcie Mszy w dniu wspomnienia św. Jana Kantego, 20 października. Prosi o naśladowanie świętego w umiejętności świętych i w miłosierdziu.
Wszechmogący Boże, spraw, abyśmy za przykładem świętego Jana Kantego, kapłana, doskonalili się w umiejętności świętych, i okazując miłosierdzie wszystkim ludziom, otrzymali od Ciebie przebaczenie. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.
Źródło: Kerygma (kerygma.pl), 20.10 – św. Jan Kanty, formularz mszalny: kolekta — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.kerygma.pl/liturgiczne/uroczystosci-i-swieta/471-sw-jan-kanty — Tekst z formularza mszalnego wspomnienia św. Jana Kantego (20 października) na portalu Kerygma, Parafia św. Kazimierza w Krakowie; strona nie podaje wydania Mszału, więc go nie przypisujemy. Pominięto znaki oddechu († i *) użyte na stronie. Ten sam tekst, z dokładnością do interpunkcji i znaków oddechu, podaje strona M. Trojnara na opoka.org.pl (mtrojnar.rzeszow.opoka.org.pl/swieci/jan_kanty/) z adnotacją „Za zezwoleniem władz kościelnych”.
Modlitwa nad darami ze wspomnienia św. Jana Kantego
Modlitwa mszalna odmawiana przez kapłana po przygotowaniu darów ołtarza, w dniu wspomnienia św. Jana Kantego (20 października).
Wszechmogący Boże, przez zasługi świętego Jana Kantego, kapłana, przyjmij nasze dary, i spraw, abyśmy miłując Ciebie ponad wszystko, a bliźnich ze względu na Ciebie, mogli się Tobie podobać w myślach i uczynkach. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Źródło: Kerygma (kerygma.pl), 20.10 – św. Jan Kanty, formularz mszalny: modlitwa nad darami — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.kerygma.pl/liturgiczne/uroczystosci-i-swieta/471-sw-jan-kanty — Tekst z formularza mszalnego wspomnienia św. Jana Kantego (20 października) na portalu Kerygma, Parafia św. Kazimierza w Krakowie; strona nie podaje wydania Mszału, więc go nie przypisujemy. Pominięto znaki oddechu († i *) użyte na stronie.
Modlitwa po Komunii ze wspomnienia św. Jana Kantego
Modlitwa mszalna kończąca obrzędy Komunii, w dniu wspomnienia św. Jana Kantego (20 października); prosi o naśladowanie jego miłosierdzia.
Posileni Najświętszym Ciałem i Krwią Twoją, pokornie prosimy Cię, Panie, abyśmy przez zasługi świętego Jana Kantego, kapłana, naśladowali jego miłosierdzie i uczestniczyli w jego chwale. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
Źródło: Kerygma (kerygma.pl), 20.10 – św. Jan Kanty, formularz mszalny: modlitwa po Komunii — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.kerygma.pl/liturgiczne/uroczystosci-i-swieta/471-sw-jan-kanty — Tekst z formularza mszalnego wspomnienia św. Jana Kantego (20 października) na portalu Kerygma, Parafia św. Kazimierza w Krakowie; strona nie podaje wydania Mszału, więc go nie przypisujemy. Pominięto znaki oddechu († i *) użyte na stronie.
Kim był św. Jan Kanty
Studia w Krakowie
Jan urodził się w 1390 roku w Kętach, około trzydziestu kilometrów od Oświęcimia. Polska Wikipedia i serwis brewiarz.katolik.pl podają datę 24 czerwca, a strona diecezji bielsko-żywieckiej 23 czerwca, dlatego w tym zestawieniu zapisano tylko rok i miesiąc. W 1413 roku, mając już około dwudziestu trzech lat, zapisał się na Akademię Krakowską.
Według brewiarz.katolik.pl bakałarzem sztuk wyzwolonych został w 1415 roku, a magistrem filozofii w styczniu 1418. Święcenia kapłańskie przyjął między rokiem 1418 a 1421; Wikipedia wskazuje kościół w Tuchowie, natomiast brewiarz.katolik.pl zaznacza, że dokładnej daty i miejsca nie znamy.
Miechów i powrót na uniwersytet
W 1421 roku, na prośbę bożogrobców z Miechowa, Akademia wysłała go do ich szkoły klasztornej, gdzie kierował nauką kleryków przez osiem lat. W tym czasie głosił kazania i przepisywał rękopisy potrzebne do wykładów — zachowały się wśród nich odpisy pism Ojców Kościoła i Arystotelesa.
W 1429 roku wrócił do Krakowa, wykładał filozofię i równocześnie zaczął studia teologiczne, zakończone magisterium w 1443 roku. Był dziekanem wydziału sztuk wyzwolonych, a od 1434 roku stał na czele Kolegium Większego. Przez około pięćdziesiąt pięć lat pracy na uczelni nauczał kolejne pokolenia studentów.
Zachowane rękopisy, które przepisywał przez całe życie, liczą według różnych źródeł od około 14 tysięcy (Opoka) do ponad 18 tysięcy stron (brewiarz.katolik.pl). Własnych rozpraw naukowych Jana Kantego nie zachowano, jak zaznacza Wikipedia.
Miłosierdzie i pobożność
Brewiarz.katolik.pl opisuje go jako człowieka głębokiej wiary, który nie mogąc zaradzić czyjejś nędzy, oddawał nawet własne odzienie i obuwie, a posiłkiem dzielił się z ubogimi. Jako rektor miał zapoczątkować zwyczaj odkładania ze stołu profesorów części jedzenia dla jednego biedaka, wspierał też ubogich studentów.
Do końca życia pracował duszpastersko, wiele godzin spędzał w konfesjonale i zachęcał do częstego przyjmowania Komunii świętej. W 1450 roku, w roku jubileuszowym, pielgrzymował do Rzymu; pielgrzymka do Ziemi Świętej, o której piszą niektórzy biografowie, jest według brewiarz.katolik.pl sprawą dyskusyjną, a Wikipedia stwierdza, że brak na nią dowodów historycznych.
Śmierć, kanonizacja i patronat
Zmarł w Krakowie 24 grudnia 1473 roku i został pochowany w kościele św. Anny pod amboną; jego relikwie spoczywają dziś w barokowej konfesji w prawym ramieniu transeptu tego kościoła. Synod biskupów w Piotrkowie poprosił Stolicę Apostolską o wszczęcie procesu w 1621 roku; beatyfikował go Innocenty XI w 1680 roku, a kanonizacji dokonał Klemens XIII w 1767 roku.
Wikipedia podaje, że w 1737 roku Klemens XII ogłosił go patronem Polski i Litwy. Jest też patronem Krakowa, Kęt, archidiecezji krakowskiej, diecezji bielsko-żywieckiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, studentów, nauczycieli i profesorów. Po ogłoszeniu w diecezji bielsko-żywieckiej Roku św. Jana Kantego (22 października 2023 – 20 października 2024) biskup Roman Pindel ustanowił 20 października 2024 sanktuarium św. Jana Kantego w kęckim kościele zbudowanym na miejscu jego rodzinnego domu.
Opowieści i legendy
Wokół Jana Kantego narosło wiele opowieści, które są legendami, a nie ustalonymi faktami. Opoka przytacza dwie najpopularniejsze: o służącej, która stłukła dzban z mlekiem, a święty miał go cudownie naprawić, oraz o napadzie rabusiów, którym Jan, znalazłszy po ich odejściu zapomniane monety, pobiegł oddać wszystko, co miał; według tej opowieści zdumieni złodzieje zwrócili mu pieniądze. Drugą historię Opoka wiąże z żywotem spisanym przez ks. Piotra Skargę.
Z legend wywodzą się atrybuty w ikonografii: brewiarz.katolik.pl wymienia scalony dzbanek, obuwie oddawane ubogiemu i pieniądze wręczane zbójcom, obok krzyża i różańca. Nowoczesna ikonografia pokazuje go także w todze i birecie, z lilią, czasem ze studentem okrywanym profesorską togą.
Najczęstsze pytania
- Kim był święty Jan Kanty?
- Jan Kanty (Jan z Kęt) urodził się w 1390 roku w Kętach, a zmarł 24 grudnia 1473 roku w Krakowie. Był księdzem i profesorem Akademii Krakowskiej, dziekanem wydziału sztuk wyzwolonych i przełożonym Kolegium Większego. Beatyfikował go Innocenty XI w 1680 roku, kanonizował Klemens XIII w 1767 roku. Jego relikwie spoczywają w kościele św. Anny w Krakowie.
- Kiedy obchodzi się wspomnienie świętego Jana Kantego?
- W Polsce wspomnienie św. Jana Kantego obchodzi się 20 października i jest ono obowiązkowe, jak podaje Wikipedia. Diecezja bielsko-żywiecka wskazuje tę samą datę. Kerygma opisuje 20 października jako uroczystość w Krakowie. Zmarł 24 grudnia, w Wigilię Bożego Narodzenia, a jego wspomnienie przypada w innym dniu.
- Czyim patronem jest święty Jan Kanty?
- Według Wikipedii jest patronem Polski i Litwy (od 1737 roku), Krakowa, Kęt, archidiecezji krakowskiej, diecezji bielsko-żywieckiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesorów, nauczycieli i studentów oraz szkół katolickich i Caritasu. Brewiarz.katolik.pl podkreśla, że jest czczony przede wszystkim jako patron uczącej się młodzieży, której poświęcił około pięćdziesięciu pięciu lat profesury.
- Czy opowieść o stłuczonym dzbanku jest prawdziwa?
- To legenda, nie udokumentowany fakt. Opoka opisuje ją jako jedną z najpopularniejszych opowieści o Janie Kantym: służąca stłukła dzban z mlekiem, a święty miał go cudownie naprawić. Dzbanek stał się dzięki temu atrybutem świętego w ikonografii. Brewiarz.katolik.pl dodaje, że według legendy jedzenie oddane ubogiemu odnawiało się na jego talerzu.
- Gdzie jest sanktuarium świętego Jana Kantego?
- Sanktuarium św. Jana Kantego znajduje się w Kętach, w barokowym kościele zbudowanym na miejscu domu rodzinnego świętego. Biskup Roman Pindel ustanowił je 20 października 2024 roku, na zakończenie Roku św. Jana Kantego, i według Opoki oraz Wikipedii było to pierwsze takie sanktuarium w Polsce i na świecie. Relikwie świętego spoczywają natomiast w krakowskim kościele św. Anny.
- Skąd pochodzą modlitwy na tej stronie?
- Litania i modlitwa do św. Jana Kantego pochodzą ze strony diecezji bielsko-żywieckiej, z materiałów Roku św. Jana Kantego; strona nie podaje autora ani imprimatur. Kolekta, modlitwa nad darami i modlitwa po Komunii to teksty mszalne na wspomnienie świętego, przepisane z portalu Kerygma. Kolekta zgadza się z tekstem na opoka.org.pl, z dokładnością do interpunkcji.
Źródła
- Wikipedia — Jan Kanty — zweryfikowano 19 października 2026 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kanty
- Brewiarz.katolik.pl (Czytelnia) — Święty Jan Kanty, prezbiter, życiorys, patronat i ikonografia — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.brewiarz.katolik.pl/czytelnia/swieci/10-20.php3
- Opoka — „Po prostu święty...” o św. Janie Kantym, legendy i opowieści — zweryfikowano 19 października 2026 — https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TS/swieci/s_jan_kanty1.html
- Opoka — Pierwsze w Polsce i na świecie sanktuarium św. Jana Kantego erygowane w Kętach — zweryfikowano 19 października 2026 — https://opoka.org.pl/News/Polska/2024/w-ketch-powstaje-pierwsze-w-polsce-i-na-swiecie-sanktuarium-sw
- Diecezja Bielsko-Żywiecka — Rok Świętego Jana Kantego, litania i modlitwa — zweryfikowano 19 października 2026 — https://diecezja.bielsko.pl/rok-swietego-jana-kantego/
- Diecezja Bielsko-Żywiecka — Patronowie, św. Jan Kanty, wspomnienie 20 października — zweryfikowano 19 października 2026 — https://diecezja.bielsko.pl/patronowie/
- Kerygma — 20.10 św. Jana Kantego, modlitwy mszalne — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.kerygma.pl/liturgiczne/uroczystosci-i-swieta/471-sw-jan-kanty
- Opoka (M. Trojnar) — Modlitwa (kolekta) św. Jana Kantego, za zezwoleniem władz kościelnych — zweryfikowano 19 października 2026 — http://mtrojnar.rzeszow.opoka.org.pl/swieci/jan_kanty/