nasza wiara

Święci patroni

Modlitwy do św. Brata Alberta Chmielowskiego

Św. Brat Albert, w świecie Adam Chmielowski (1845–1916), malarz i powstaniec styczniowy, który zamieszkał wśród krakowskich bezdomnych i założył albertynów oraz albertynki, jest wspominany 17 czerwca. Poniżej zebraliśmy modlitwy za jego wstawiennictwem — litanię i nowennę publikowane przez zgromadzenia albertyńskie, kolektę mszalną — oraz krótkie modlitwy samego świętego z jego Pism. Przy każdej podajemy, skąd pochodzi tekst i czym różnią się jego wersje.

Czarno-biała fotografia starszego mężczyzny z siwą brodą i łysiejącą głową, w ciemnym habicie — św. Brat Albert Chmielowski
Autor nieznany — domena publiczna

Modlitwa za wstawiennictwem św. Brata Alberta (Nowenna I)

Krótka modlitwa o łaskę za wstawiennictwem świętego, którą siostry albertynki podają jako „Nowennę I”: prosi się w niej o wymienioną w sercu intencję, a po niej odmawia się Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.

Boże, nieskończenie dobry i miłosierny, wejrzyj na zasługi Świętego Brata Alberta, który za przykładem Twego Syna stał się bratem wszystkich ludzi i przez pokorną posługę najbardziej opuszczonym i skrzywdzonym, ocalał w nich godność ludzką i wzbudzał wiarę w Twoją Opatrzność. Przez Jego wstawiennictwo racz łaskawie użyczyć mi łaski..., o którą z ufnością Cię proszę. Ojcze nasz... Zdrowaś Maryjo... Chwała Ojcu ... Święty Bracie Albercie, módl się za nami.

Źródło: Siostry Albertynki — strona „Do Św. Brata Alberta” — „Nowenna I” (albertynki.pl) — https://www.albertynki.pl/sw-brata-alberta/ — Publikacja Zgromadzenia Sióstr Albertynek Posługujących Ubogim, założonego przez świętego; strona nie podaje autora ani zatwierdzenia kościelnego tekstu. Ten sam tekst, słowo w słowo (z dokładnością do znaków przestankowych), podają parafia św. Alberta Chmielowskiego w Posadzie (posada.parafia.net.pl), parafia św. Brata Alberta w Mostach (albertmosty.pl) i parafia w Olchowcu (parafiaolchowiec.pl); portal Adonai.pl dodaje po „łaski…” wtrącenie „[wymienić je…]”. Te strony mogą powtarzać tekst z obrazków sióstr, więc nie liczymy ich jako niezależnych potwierdzeń — podstawą jest publikacja zgromadzenia.

Litania do św. Brata Alberta

Litania wydana przez obie rodziny zakonne założone przez świętego: wzywa go jako ojca ubogich, opiekuna bezdomnych i brata odrzuconych, a kończy się modlitwą z kolekty mszalnej jego wspomnienia. Od wezwania „Święta Maryjo” lud odpowiada: „módl się za nami”.

Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison. Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas. Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami. Synu, Odkupicielu świata, Boże, Duchu Święty, Boże, Święta Trójco, jedyny Boże,

Święta Maryjo, módl się za nami. Święty Bracie Albercie, Ojcze ubogich, Opiekunie bezdomnych, Bracie odrzuconych, Orędowniku opuszczonych, Przyjacielu poszukujących, Powierniku strapionych, Żarliwy miłośniku Chrystusa, Wierny czcicielu Bożej Matki, Niestrudzony naśladowco św. Franciszka, Duchowy synu św. Jana od Krzyża,

Bracie Albercie, gorąco kochający Ojczyznę, Bracie Albercie, poszukujący prawdy i piękna, Bracie Albercie, wzorze cnót chrześcijańskich, Bracie Albercie, wrażliwy na ludzkie cierpienie, Bracie Albercie, posłuszny Bożym wezwaniom, Bracie Albercie, kontemplujący Boże miłosierdzie, Bracie Albercie, pełen wdzięczności za mękę Syna Bożego, Bracie Albercie, głoszący Chrystusową miłość w obrazie Ecce Homo, Bracie Albercie, przejęty dobrocią Jezusa w Eucharystii, Bracie Albercie, porzucający sztukę, by służyć najmniejszym braciom Chrystusa, Bracie Albercie, ubogi dla ubogich, Bracie Albercie, odkrywający w najbiedniejszym godność Bożego dziecka, Bracie Albercie, odnawiający zatarty obraz Chrystusa we wzgardzonych i grzesznych, Bracie Albercie, dźwigający upadających i słabych, Bracie Albercie, służący bliźnim jak Chrystusowi, Bracie Albercie, dobry jak chleb, którym każdy głodny może się nakarmić, Bracie Albercie, ufający Bożej opatrzności, Bracie Albercie, wytrwały w modlitwie, Bracie Albercie, wierny duchowi pokuty, Bracie Albercie, rozmiłowany w Bogu, Bracie Albercie, wspomagający wszystkich, którzy idą Twoimi śladami,

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.

O. Módl się za nami św. Bracie Albercie, W. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się: Boże bogaty w miłosierdzie, Ty natchnąłeś św. Brata Alberta, aby dostrzegł w najbardziej ubogich i opuszczonych znieważone oblicze Twojego Syna. Spraw łaskawie, abyśmy spełniając dzieła miłosierdzia, za jego przykładem umieli być braćmi wszystkich potrzebujących. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Źródło: Siostry Albertynki — strona „Do Św. Brata Alberta” — „Litania do św. Brata Alberta” (albertynki.pl) — https://www.albertynki.pl/sw-brata-alberta/ — Ten sam tekst, słowo w słowo, podaje druga rodzina zakonna założona przez świętego — Zgromadzenie Braci Albertynów (albertyni.opoka.org.pl/bralbert2.html) — a także parafie w Posadzie i Połomi, „Dziennik Parafialny” i Centrum Opatrzności Bożej w Wilanowie; różnią się tylko oznaczeniami odpowiedzi (O./W./K.), zapisem „módl się za nami” po każdym wezwaniu (bracia i część parafii powtarzają je w każdej linijce, siostry — nie) i przestankami. Zachowano brzmienie sióstr. Żadna ze stron nie podaje zatwierdzenia kościelnego. Modlitwa końcowa („Boże bogaty w miłosierdzie…”) to kolekta z 17 czerwca w skróconym zapisie (św. zamiast „świętego”, krótsze zakończenie).

Nowenna do św. Brata Alberta (Nowenna II)

Dziewięciodniowa nowenna z rozważaniami na każdy dzień: o rodzinach, młodzieży, Kościele, ubóstwie i Ojczyźnie, w duchu życia świętego. Wstęp, modlitwy i wezwanie odmawia się w każdym dniu; w sanktuarium Ecce Homo codziennie przed Mszą odmawiana jest nowenna za jego wstawiennictwem.

Wstęp: W. Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu. O. Panie pospiesz ku ratunkowi memu. W. Chwała Ojcu... O. Jak była na początku...

(Wstęp, modlitwy i wezwanie odmawia się w każdym dniu nowenny.)

DZIEŃ PIERWSZY Święty Bracie Albercie, którego Bóg dał naszym czasom za patrona i orędownika w codziennych zmaganiach o byt materialny oraz o kształtowanie naszej tożsamości religijnej i narodowej; przychodzimy do Ciebie, by nauczyć się wielkiej sztuki umiejętnego korzystania z daru życia i poszanowania prawa do życia od poczęcia aż do naturalnej śmierci, prawa wolności i ludzkiej godności. Ty, który w każdym człowieku widziałeś obraz Boży i członka wielkiej rodziny ludzkiej, uproś nam ducha jedności i współodpowiedzialności, byśmy uznając Boga za wspólnego nam Ojca, wypełniali Jego Najświętszą Wolę, a miłując się wzajemnie, zdążali do obiecanego nam szczęścia w niebie.

DZIEŃ DRUGI Święty Bracie Albercie, który we wszystkich trudnościach ufałeś bezgranicznie Bożej Opatrzności i nigdy nie doznałeś zawodu, ucz nas ufnego zawierzenia Bogu naszego trudnego dziś i niepewnego jutra. Umacniaj w nas wiarę w nieskończoną Wszechmoc i Miłosierdzie Boże, które ogarnia wszystkich ludzi i cały wszechświat. Wstawiaj się za nami, byśmy w każdym cierpieniu i w doświadczeniach duszy i ciała zwracali się do Chrystusa Miłosiernego z ufnym wezwaniem: Jezu ufam Tobie, pewni, że zostaniemy wysłuchani.

DZIEŃ TRZECI Święty Bracie Albercie, polecamy Ci Kościół święty i tych, którzy z woli Bożej kierują nim na ziemi. Wspieraj swym wstawiennictwem Ojca Świętego, biskupów, kapłanów oraz osoby konsekrowane, aby mężnie i nieugięcie stali na straży prawa miłości Boga i bliźniego. Wypraszaj nam wszystkim łaskę, byśmy byli żywymi członkami Kościoła Chrystusowego, gotowymi oddać swe życie za wiarę. Niech Ewangelia głoszona będzie wszędzie słowem i czynem ogarniając swym zasięgiem ludzi żyjących w nieświadomości religijnej, poniżeniu i opuszczeniu oraz dyskryminacji społecznej.

DZIEŃ CZWARTY Święty Bracie Albercie, Ojcze ubogich i bezdomnych, który talent artysty-malarza poświęciłeś odnawianiu znieważonego w ludziach Chrystusa Ecce Homo, dopomóż nam dostrzegać w każdym człowieku Chrystusa i służyć mu miłosiernym czynem. Przyczyniaj się za nami, byśmy pomni na słowa Chrystusa: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci Moich najmniejszych, Mnieście uczynili /Mt 25, 40/, wyzwalali się z egoizmu i otwierali oczy oraz serca na potrzeby bliźnich.

DZIEŃ PIĄTY Święty Bracie Albercie, który w dzieciństwie zaznałeś niedoli sieroctwa, polecamy ci troskę o nasze rodziny. Czuwaj nad trwałością małżeństw i nad odpowiedzialnym rodzicielstwem. Uproś rodzinom, zwłaszcza wielodzietnym, godne warunki życia i rozwoju, by mogły swym dzieciom zapewnić należyte przygotowanie do pełnienia przyszłych zadań. Módl się do Boga, by dzieci były wychowywane w zdrowej atmosferze miłości rodzicielskiej i aby z domu rodzinnego wyniosły mocne i trwałe zasady życia chrześcijańskiego i przynależności do Kościoła świętego.

DZIEŃ SZÓSTY Święty Bracie Albercie, który walcząc w szeregach powstańczych wykazałeś niezłomną wolę, odwagę i męstwo, Twemu wstawiennictwu polecamy młodzież; bądź dla niej wzorem nieugiętej postawy w opieraniu się złym wpływom współczesnego świata. Pomagaj młodym w dokonywaniu słusznych wyborów życiowych, by umieli na co dzień dawać świadectwo o prawdziwych wartościach, jakimi są: umiłowanie prawdy, dobra, miłości i piękna. Niech w sercach młodzieży wzrasta miłość do Kościoła świętego oraz duch zdrowego patriotyzmu.

DZIEŃ SIÓDMY Święty Bracie Albercie, wierny naśladowco św. Franciszka z Asyżu, prowadź nas ewangeliczną drogą ubóstwa, byśmy umieli być solidarni z tymi, którzy cierpią braki. Niech dobra doczesne nie przesłaniają nam prawdziwych wartości, które swe źródło mają w Bogu. Módl się, byśmy przez naśladowanie Pana Jezusa w Jego ubóstwie i czynienie wszystkim dobrze byli głosicielami orędzia Chrystusowego błogosławieństwa, przyobiecanego ubogim w duchu

DZIEŃ ÓSMY Święty Bracie Albercie, wielki synu polskiej ziemi, który broniąc Ojczyzny stałeś się kaleką, a przez trud posługującej miłości względem najbiedniejszych dźwigałeś Naród z nędzy duchowej i materialnej, wzbudzaj w nas głęboką miłość do Ojczyzny, byśmy odpowiedzialnie budowali jej przyszłość, opartą na zasadach wiary, życia moralnego i braterskiej miłości. Proś za tymi, którzy rządzą naszym krajem, by kierowali się zawsze sprawiedliwością społeczną i dobrem całego Narodu.

DZIEŃ DZIEWIĄTY Święty Bracie Albercie, który uczyłeś, że bez miłości grosz jest szorstki, strawa podana niesmaczna, opieka najlepsza niemiła. Wypraszaj nam dobroć serca, byśmy niosąc każdemu człowiekowi braterską pomoc, życzliwe słowo, serdeczne współczucie i dar modlitwy przyczyniali się do zmniejszenia cierpień naszych bliźnich. Wyjednaj nam łaskę ewangelicznej miłości, która nas zbliży do siebie i pomoże tworzyć rodzinę dzieci Bożych.

Ojcze nasz... Zdrowaś Maryjo... Chwała Ojcu ...

Wezwanie W. Módl się za nami św. Bracie Albercie, O. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się: Boże bogaty w miłosierdzie, Ty sprawiłeś, że św. Brat Albert dostrzegł w najbardziej wydziedziczonych znieważone Oblicze Twego Syna, spraw łaskawie, abyśmy za Jego przykładem stali się braćmi wszystkich potrzebujących, służąc im miłosiernym czynem. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

Źródło: Siostry Albertynki — strona „Do Św. Brata Alberta” — „Nowenna II” (albertynki.pl) — https://www.albertynki.pl/sw-brata-alberta/ — Publikacja Zgromadzenia Sióstr Albertynek; strona nie podaje autora ani zatwierdzenia kościelnego. Ten sam tekst wszystkich dziewięciu dni, słowo w słowo, podaje parafia św. Alberta Chmielowskiego w Posadzie (posada.parafia.net.pl/nowenna_do_sw_brata_alberta; kopia ma jedynie zlepione „ludziachChrystusa” w czwartym dniu). Brak końcowej kropki w siódmym dniu („ubogim w duchu”) jest w obu źródłach. Wspólne modlitwy (wstęp, Ojcze nasz…, wezwanie, „Módlmy się”) podano jednokrotnie, jak w źródle, które odsyła do odmawiania ich w każdym dniu.

Królu niebios — modlitwa św. Brata Alberta

Krótka modlitwa do Chrystusa ukoronowanego cierniem, którą albertyńskie strony podają jako modlitwę samego świętego; nawiązuje do obrazu Ecce Homo i jest odmawiana przy nowennie do Chrystusa Cierpiącego Ecce Homo.

Królu niebios, cierniem ukoronowany, ubiczowany, w purpurę odziany, Królu znieważony, oplwany, bądź Królem i Panem naszym tu i na wieki. Amen.

Źródło: Siostry Albertynki — przewodnik „Brat Albert” — „Teksty Brata Alberta” (albertynki.pl) — https://www.albertynki.pl/brat-albert/teksty-brata-alberta/ — Strona sióstr zalicza ją do „Modlitw św. Brata Alberta (wybranych na podstawie jego Pism)”, a na stronie o obrazie Ecce Homo podpisuje „Modlitwa św. Br. Alberta”; nie podaje, z którego pisma pochodzi. Autor zmarł w 1916 roku. Tekst identyczny, słowo w słowo, na stronach sióstr (przewodnik, strona obrazu Ecce Homo, nowenna do Chrystusa Ecce Homo), w parafii w Posadzie (posada.parafia.net.pl/modlitwa_sw_brata_alberta) i w Mostach; krytycznego wydania pism nie sprawdzano.

Krótkie modlitwy św. Brata Alberta (z jego Pism)

Zestaw krótkich modlitw i aktów zawierzenia, które siostry albertynki zebrały „na podstawie Pism” świętego: prośba o miłość do Boga, akt strzelisty „Panie Jezu, dla Twej miłości…”, formuła ofiarowania napisana dla bł. s. Bernardyny oraz trzy modlitwy do Matki Bożej.

Chciałbym i proszę Miłosierdzia Cierpiącego za moje grzechy, abym dla wywdzięczenia się Panu mógł także cierpieć wszystko co by Jego łasce dać mi się podobało. Daj. Daj. Tak mi Panie Jezu dopomóż. Pomnóż siłę do kochania tylko Ciebie i wszystkich ludzi dla Ciebie. Daj, żebym był do Ciebie podobny.

Panie Jezu, dla Twej miłości gotów jestem na krzyż i na śmierć, w Tobie położyłem ufność moją, nie daj mnie na wieczne pohańbienie.

Niech Pan Bóg będzie za wszystko co daje albo dopuszcza pochwalony.

Panie Jezu Zmartwychwstały, wszystko co czynisz jest dobre i usprawiedliwione samo w sobie: jeżeli mi dasz odrobinę łaski Twojej, bądź pochwalony, jeżeli nie dasz, bądź również błogosławiony.

Oddaję Panu Jezusowi moją duszę, rozum, serce i wszystko co mam. Ofiaruję się na wszystkie wątpliwości, oschłości wewnętrzne, udręczenia i męki duchowne, na wszystkie upokorzenia i wzgardy, na wszystkie boleści ciała i choroby, a za to nic nie chcę ani teraz, ani po śmierci, ponieważ tak czynię z miłości dla samego Pana Jezusa.

Najświętsza Pani, zdaję się na Twoją łaskę, daj żebrakowi co chcesz, albo nie daj, wedle Twej łaski woli.

Matko Boska Bolesna, bądź naszą Matką i Panią teraz i na wieki. Amen.

O przebłogosławiona Pani, przez tę radość, którąś miała tuląc się do Zmartwychwstałego Syna Twojego, przez niebieską słodycz miłości, której na Jego łonie używałaś, obdarz nas świętą jednością, zgodą i miłością wzajemną, ażebyśmy cząsteczki Twojej świętej pociechy dostąpić mogli w Panu naszym Synu Twoim Najświętszym.

Źródło: Siostry Albertynki — przewodnik „Brat Albert” — „Teksty Brata Alberta” (albertynki.pl) — https://www.albertynki.pl/brat-albert/teksty-brata-alberta/ — Strona sióstr podaje je jako „Modlitwy św. Brata Alberta (wybrane na podstawie jego Pism)”; piąty tekst („Oddaję Panu Jezusowi…”) opisuje jako formułę ofiarowania ułożoną przez świętego dla bł. Siostry Bernardyny Jabłońskiej (podpis pominięto). Autor zmarł w 1916 roku. Ten sam zestaw, słowo w słowo, w parafii św. Brata Alberta w Mostach (albertmosty.pl) — prawdopodobnie kopia strony sióstr. Pominięto „Laus Deo, semper laus” z tej samej strony, bo to starożytna modlitwa franciszkańska podana w „wersji współczesnej”, a nie tekst świętego.

Kolekta mszalna ze wspomnienia św. Brata Alberta (17 czerwca)

Modlitwa z Mszału rzymskiego na wspomnienie św. Brata Alberta Chmielowskiego, 17 czerwca (wspomnienie obowiązkowe; w diecezji sosnowieckiej — uroczystość głównego patrona diecezji). Prosi o to, by za przykładem świętego być braćmi wszystkich potrzebujących.

Boże, bogaty w miłosierdzie, Ty natchnąłeś świętego Brata Alberta, aby dostrzegł w najbardziej ubogich i opuszczonych znieważone oblicze Twojego Syna, spraw łaskawie, abyśmy spełniając dzieła miłosierdzia, za jego przykładem umieli być braćmi wszystkich potrzebujących. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Źródło: Mszał Rzymski — ORDO, 17 czerwca: św. Brata Alberta Chmielowskiego, zakonnika (wspomnienie obowiązkowe) — https://www.ordo.pallotyni.pl/index.php/mszal-rzymski/swieci-czerwiec/1598-17-czerwca-sw-brata-alberta-chmielowskiego — Ten sam tekst podaje portal Kerygma (kerygma.pl, „17.06 – Wspomnienie św. Brata Alberta Chmielowskiego”), który cytuje formularz z Mszału rzymskiego i nie wymienia wydania; ORDO podaje formularz z Mszału rzymskiego dla diecezji polskich. Końcowe „Amen” pochodzi z Kerygmy (w ORDO go nie ma); znaki podziału tekstu (+, *, †) pominięto. Pozostałych modlitw mszalnych z tego formularza (nad darami, po Komunii) nie dołączono.

Kim był św. Brat Albert

Sierota, student, powstaniec

Adam Hilary Bernard Chmielowski urodził się 20 sierpnia 1845 roku w Igołomi pod Krakowem jako najstarsze z czworga dzieci Wojciecha i Józefy z Borzysławskich. Ojciec zmarł w 1853 roku, matka w 1859, gdy Adam miał czternaście lat. Uczył się m.in. w Petersburgu i w Warszawie, a potem w Instytucie Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Puławach.

W 1863 roku jako student dołączył do powstania styczniowego. 30 września 1863 roku, w przegranej bitwie pod Mełchowem, został ciężko ranny w lewą nogę i trafił do niewoli; nogę amputowano. Wydostał się z niewoli i w 1864 roku znalazł się w Paryżu, gdzie się leczył i otrzymał protezę, a po amnestii w 1865 roku wrócił do Warszawy.

Malarz i obraz Ecce Homo

Studia malarskie zaczął w Warszawie, potem uczył się w Gandawie, a od 1870 roku w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, gdzie przyjaźnił się z Józefem Chełmońskim, Maksymilianem Gierymskim i Stanisławem Witkiewiczem. Do kraju wrócił w 1874 roku, a w jego obrazach coraz częściej pojawiała się tematyka religijna.

W 1879 roku we Lwowie zaczął malować Ecce Homo — obraz ubiczowanego Chrystusa, tworzony z przerwami i według sióstr albertynek do końca nie w pełni wykończony. Siostry uważają go za najwybitniejsze dzieło Adama Chmielowskiego i wyraz jego duchowej drogi; dziś znajduje się w ołtarzu głównym sanktuarium Ecce Homo w Krakowie.

Przełom i droga do ubogich

24 września 1880 roku wstąpił do jezuitów w Starej Wsi, ale w 1881 roku opuścił nowicjat z powodu choroby. Potem mieszkał u brata Stanisława na Podolu, gdzie poznał postać św. Franciszka z Asyżu i został członkiem Trzeciego Zakonu. Jesienią 1884 roku władze carskie wydaliły go z zaboru rosyjskiego pod groźbą zesłania i przyjechał do Krakowa.

W Krakowie zetknął się z największą nędzą miasta. Zamieszkał w miejskiej ogrzewalni na Kazimierzu razem z bezdomnymi i coraz mocniej angażował się w opiekę nad nimi, stopniowo rezygnując z malarstwa. Służbę nędzarzom uważał za formę kultu Męki Pańskiej.

Habit, albertyni i albertynki

25 sierpnia 1887 roku w kaplicy Loretańskiej u kapucynów w Krakowie przyjął szary habit Trzeciego Zakonu św. Franciszka i imię Brat Albert; rok później, 25 sierpnia 1888, złożył śluby na ręce kard. Albina Dunajewskiego. Dało to początek Zgromadzeniu Braci Posługujących Ubogim, czyli albertynom. W 1891 roku powstało żeńskie Zgromadzenie Sióstr Posługujących Ubogim — albertynki; w 1896 roku dołączyła do niego Maria Jabłońska, późniejsza bł. Siostra Bernardyna.

Obie wspólnoty oparł na pierwotnej regule św. Franciszka. Centrum jego działalności stanowiły ogrzewalnie miejskie, które przekształcał w przytuliska — w Krakowie, a potem m.in. we Lwowie, Sokalu, Przemyślu, Stanisławowie, Jarosławiu, Tarnowie i Kielcach. Zakładał też domy dla sierot, kalek, starców i nieuleczalnie chorych, a na utrzymanie podopiecznych kwestował i czasem sprzedawał własne obrazy.

Do jego słów należy porównanie, że trzeba być dobrym jak chleb, który leży na stole dla wszystkich i z którego każdy głodny może ukroić kęs. Stąd chleb jest jednym z atrybutów świętego w ikonografii.

Śmierć, beatyfikacja i sanktuarium

Brat Albert zmarł na raka żołądka 25 grudnia 1916 roku w Krakowie, przy ul. Krakowskiej 43; pochowano go 28 grudnia na Cmentarzu Rakowickim. W 1938 roku prezydent Ignacy Mościcki pośmiertnie nadał mu Wielką Wstęgę Orderu Odrodzenia Polski.

Proces beatyfikacyjny wznowiono w 1946 roku, a w 1967 kard. Karol Wojtyła rozpoczął proces apostolski. Jan Paweł II beatyfikował Brata Alberta 22 czerwca 1983 roku na krakowskich Błoniach i kanonizował go 12 listopada 1989 roku w Rzymie. W 2017 roku, w setną rocznicę śmierci, ogłoszono Rok św. Brata Alberta.

Relikwie świętego znajdują się w sanktuarium Ecce Homo św. Brata Alberta przy ul. Woronicza 10 na Prądniku Czerwonym w Krakowie, przy domu generalnym albertynek. Kościół poświęcono 17 czerwca 1985 roku, a rangę sanktuarium nadał mu 23 listopada 1997 roku kard. Franciszek Macharski.

Najczęstsze pytania

Kiedy przypada wspomnienie św. Brata Alberta?
Wspomnienie św. Brata Alberta Chmielowskiego przypada 17 czerwca i jest w Polsce wspomnieniem obowiązkowym. W diecezji sosnowieckiej, której jest głównym patronem, obchodzi się je jako uroczystość. W sanktuarium Ecce Homo w Krakowie 17 czerwca jest uroczystością odpustową, a Msza w intencji czcicieli świętego odprawiana jest tam także 17. dnia każdego miesiąca.
Kim był św. Brat Albert Chmielowski?
Adam Chmielowski (1845–1916) był polskim malarzem i powstańcem styczniowym, który w bitwie pod Mełchowem stracił nogę. Po przełomie religijnym zamieszkał wśród krakowskich bezdomnych, w 1887 roku przyjął habit Trzeciego Zakonu św. Franciszka i imię Brat Albert, a następnie założył albertynów i albertynki. Jan Paweł II beatyfikował go w 1983 roku, a kanonizował w 1989 roku.
Czego patronem jest św. Brat Albert?
Według Wikipedii jest głównym patronem diecezji sosnowieckiej (od jej ustanowienia w 1992 roku) i od 1999 roku patronem miasta Puław. Vatican News podaje, że jest patronem obu założonych przez siebie zgromadzeń — braci albertynów i sióstr albertynek. W litanii wzywa się go jako ojca ubogich i opiekuna bezdomnych, ale w użytych źródłach nie jest to formalnie ogłoszony patronat.
Gdzie znajdują się relikwie św. Brata Alberta?
Relikwie świętego spoczywają w sanktuarium Ecce Homo św. Brata Alberta w Krakowie, przy ul. Woronicza 10 na Prądniku Czerwonym, przy domu generalnym sióstr albertynek. W głównym ołtarzu wisi tam obraz Ecce Homo, który sam namalował; obok relikwii świętego umieszczono relikwie bł. Siostry Bernardyny Jabłońskiej. Relikwie przeniesiono do domu sióstr po beatyfikacji w 1983 roku.
Czy modlitwa „Królu niebios, cierniem ukoronowany” jest modlitwą samego świętego?
Tak podają strony albertynek: zaliczają ją do modlitw św. Brata Alberta wybranych na podstawie jego Pism, a przy obrazie Ecce Homo podpisują ją jako jego modlitwę. Nie wskazują jednak, z którego pisma pochodzi, a my nie sprawdzaliśmy krytycznego wydania pism. Tekst jest krótki i identyczny na stronach sióstr oraz w kilku parafiach, które ją podają.

Źródła

  • Wikipedia — Adam Chmielowski (życiorys, patronat, beatyfikacja i kanonizacja) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Chmielowski
  • Vatican News — Patron dnia: Święty Brat Albert Chmielowski, ojciec ubogich (życiorys, patronat zgromadzeń) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.vaticannews.va/pl/kosciol/news/2024-06/patron-dnia-swiety-brat-albert-chmielowski-ojciec-ubogich.html
  • Siostry Albertynki — Życie Brata Alberta (życiorys i kalendarium) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.albertynki.pl/brat-albert/brat-albert-zycie/
  • Siostry Albertynki — Miejsca kultu: Sanktuarium Ecce Homo (historia sanktuarium, relikwie, nabożeństwa) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.albertynki.pl/brat-albert/miejsca-kultu/
  • Siostry Albertynki — Obraz Ecce Homo (historia obrazu) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.albertynki.pl/brat-albert/obraz-ecce-homo/
  • Siostry Albertynki — Do Św. Brata Alberta (nowenny i litania) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.albertynki.pl/sw-brata-alberta/
  • Siostry Albertynki — Teksty Brata Alberta (modlitwy świętego) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.albertynki.pl/brat-albert/teksty-brata-alberta/
  • Zgromadzenie Braci Albertynów — Litania do św. Brata Alberta (drugie źródło litanii) — zweryfikowano 19 października 2026 — http://www.albertyni.opoka.org.pl/bralbert2.html
  • Mszał Rzymski — ORDO, 17 czerwca: św. Brata Alberta Chmielowskiego (kolekta, wspomnienie obowiązkowe) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.ordo.pallotyni.pl/index.php/mszal-rzymski/swieci-czerwiec/1598-17-czerwca-sw-brata-alberta-chmielowskiego
  • Kerygma — 17.06 Wspomnienie św. Brata Alberta Chmielowskiego (kolekta) — zweryfikowano 19 października 2026 — https://www.kerygma.pl/swieta/725-sw-brat-albert-chmielowski
  • Parafia św. Alberta Chmielowskiego w Posadzie — Nowenna do św. Brata Alberta (drugie źródło nowenny) — zweryfikowano 19 października 2026 — http://www.posada.parafia.net.pl/nowenna_do_sw_brata_alberta