Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w Bodzentynie

Historia

Budowa kościoła: 1440–1452, fundator biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki

Poprzedni kościół w Bodzentynie, letniej rezydencji biskupów krakowskich, spłonął w 1355 roku. Obecną, gotycką świątynię ufundował biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, a wzniesiono ją w latach 1440–1452 jako trójnawową bazylikę, wzorowaną na rozwiązaniach architektonicznych krakowskich kościołów. Z wyposażenia średniowiecznego zachowała się późnogotycka chrzcielnica z piaskowca z 1492 roku, o ośmiobocznym przekroju.

Najazd szwedzki w 1656 roku poważnie uszkodził dach, szczyty zachodnie i sklepienie prezbiterium — po odbudowie dach otrzymał nowy, dwuspadowy kształt. W XVIII wieku, w latach 1713–1773, wnętrze zmodernizowano w duchu baroku i rokoka, zastępując średniowieczne elementy nowymi, marmurowymi ołtarzami w jednolitej stylistyce. Kościół, wraz z XVII-wieczną dzwonnicą, cmentarzem i XIX-wieczną bramą, wpisano do rejestru zabytków 3 listopada 1947 i 15 lutego 1967 roku.