Opactwo Cystersów w Wąchocku — kościół św. Floriana i Wniebowzięcia NMP

Historia

Erygowanie parafii: opactwo ufundowane w 1179 przez biskupa krakowskiego Gedeona (Gedkę) Budowa kościoła: romański kościół z przełomu XII i XIII w.

Opactwo w dolinie Kamiennej ufundował w 1179 roku biskup krakowski Gedeon, zwany Gedką, sprowadzając cystersów z Morimond — być może przy udziale księcia Kazimierza Sprawiedliwego. Po zniszczeniach najazdów mongolskich w 1260 i 1289 roku klasztor odbudowano dzięki nadaniom Bolesława Wstydliwego, który sprowadził nowych zakonników z Morimond.

Kościół opacki to wzorcowy przykład wczesnej architektury cysterskiej: trójnawowa bazylika z transeptem i prosto zamkniętym prezbiterium. Włoscy kamieniarze zastosowali tu charakterystyczne dwubarwne pasy z szarego i czerwonego piaskowca, układane poziomo — motyw, po którym Wąchock rozpoznaje się natychmiast. Największą sławę ma kapitularz, przekryty dziewięcioma przęsłami sklepienia wspartymi na czterech wolnostojących kolumnach o rzeźbionych głowicach; uchodzi za najpiękniejsze wnętrze romańskie w Polsce.

Klasztor skasowano w 1819 roku na mocy dekretu papieskiego. Cystersi wrócili do Wąchocka w 1951 roku i prowadzą opactwo do dziś; przy kościele działa parafia św. Floriana i Wniebowzięcia NMP. W marcu 2017 roku prezydent RP uznał zespół opactwa za pomnik historii.

Parafia i okolica

Miejscowości należące do parafii

• Marcinków
• Rataje
• Wąchock
• Węglów
• Wielka Wieś

Domy zakonne

• Opactwo Cystersów w Wąchocku