Bazylika Kolegiacka Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej

Historia

Budowa kościoła: 1910–1918, konsekracja 6 października 1921; bazylika mniejsza od 3 maja 1991

Pierwszy, drewniany kościół parafialny ufundował w Limanowej w 1513 roku właściciel miasta. Świątynia spłonęła w wielkim pożarze, który 14 marca 1769 roku strawił znaczną część centrum miasta — ocalała wówczas czternastowieczna drewniana figura Matki Bożej Bolesnej, do dziś czczona w ołtarzu głównym.

Budowę obecnego kościoła, zaprojektowanego przez architekta Zdzisława Mączeńskiego jako wotum stulecia Konstytucji 3 Maja, prowadzono w latach 1910–1918; poświęcono go w dniu ukończenia, a konsekracji 6 października 1921 roku dokonał biskup tarnowski Leon Wałęga. Secesyjna, kamienna świątynia w stylu narodowym czerpie inspiracje z architektury sakralnej Węgier i Finlandii, w tym katedry w Tampere — jej wieża sięga 60 metrów wysokości.

Figura Piety była dwukrotnie uroczyście koronowana: 11 września 1966 roku, w ramach obchodów millenium chrztu Polski, koronacji dokonał metropolita krakowski Karol Wojtyła, a po kradzieży koron w 1981 roku powtórzył ją 22 czerwca 1983 roku, już jako papież Jan Paweł II. 3 maja 1991 roku podniósł on świątynię do godności bazyliki mniejszej; od 9 października 2018 roku pełni ona również funkcję kolegiaty z własną kapitułą.