Limanowa — sanktuarium Matki Bożej Bolesnej

Główne uroczystości

• Piątek przed Niedzielą Palmową — Uroczystość Matki Bożej Bolesnej
• 22 czerwca — Pamiątka II koronacji figury (1983), poprzedzona nocnym czuwaniem młodzieży
• 15–22 września — Wielki Odpust Maryjny ku pamięci pierwszej koronacji (1966), z uroczystością centralną w niedzielę przypadającą w tym okresie, poprzedzoną nocnym czuwaniem
• Niedziela najbliższa 22 września — Procesja do Kaplicy Łaski (godz. 15:30)
• Październik — Odpust różańcowy z procesją do pięciu ołtarzy

Historia

Założenie: ok. 1513 (parafia i pierwszy drewniany kościół); obecny kościół 1910–1918, konsekrowany w 1921

Według strony sanktuarium parafię w Limanowej założył około 1513 roku Achacy Jordan, właściciel miasta, który wzniósł tu pierwszy, drewniany kościół. Po pożarze miasta z 14 marca 1769 roku, który zniszczył świątynię, na jej miejscu stanął drugi, drewniany kościół (źródła różnie podają daty jego budowy i poświęcenia); rozebrano go w 1909 roku, by zrobić miejsce pod obecną świątynię. W 1892 roku Limanowa została siedzibą dekanatu.

Figura Matki Bożej Bolesnej to Pieta wykonana w drewnie lipowym, datowana na XIV wiek; jej pochodzenie nie jest znane. Według sanktuarium prof. Józef Dutkiewicz przypisuje ją szkole śląskiej i datuje na lata ok. 1300–1375, a starsze przekazy wiążą ją z Węgrami. Około 1545 roku figura stała przy przydrożnej lipie w pobliskiej Mordarce, w 1668 roku konsekrowano tam kaplicę, a w 1753 roku, po nocnej próbie zabrania jej przez właściciela dworu w Mordarce, przeniesiono ją uroczyście do kościoła w Limanowej. Przetrwała pożar z 1769 roku.

Obecny kościół, wzniesiony w latach 1910–1918 według projektu warszawskiego architekta Zdzisława Mączeńskiego, powstał z inicjatywy proboszcza ks. Kazimierza Łazarskiego jako wotum na 100-lecie Konstytucji 3 Maja. Strona sanktuarium podaje konsekrację przez biskupa tarnowskiego Leona Wałęgę 2 października 1921 roku, natomiast Wikipedia w infoboksie wymienia 6 października; Wikipedia zaznacza też, że część źródeł podaje jako początek budowy 1912 lub 1914 rok. Trzynawowa bazylika z kamienną okładziną, w stylu secesji i polskiego stylu narodowego, ma wieżę o wysokości ok. 60 m i nawiązuje do architektury sakralnej Węgier i Finlandii, w tym katedry w Tampere. W ołtarzu relikwii znajdują się relikwie m.in. św. Antoniego Pucciego, św. Jana Bosko i św. Jadwigi.

Figurę Piety koronował papieską koroną 11 września 1966 roku, w roku milenijnym, metropolita krakowski Karol Wojtyła. Po kradzieży korony w 1981 roku Jan Paweł II ponownie ją koronował 22 czerwca 1983 roku w Krakowie. Ten sam papież podniósł kościół do godności bazyliki mniejszej 3 maja 1991 roku, w 200. rocznicę Konstytucji 3 Maja. Od 9 października 2018 roku świątynia jest kolegiatą z własną kapitułą.

Pielgrzymki

Wielki Odpust Maryjny w dniach 15–22 września — główne doroczne spotkanie pielgrzymów w sanktuarium

Nabożeństwo fatimskie w pierwszą sobotę miesiąca od maja do października — Msza i procesja ze światłem na limanowski Rynek

Nowenna do Matki Bożej Bolesnej w środy o godz. 17:30

Jak dojechać

• Samochód. Przez Limanowę prowadzi droga krajowa nr 28, a w mieście kończy się droga wojewódzka nr 965 z Bochni. Bazylika stoi w centrum miasta, pod adresem ul. Jana Pawła II 1, 34-600 Limanowa.
• Pociąg. Stacja w Limanowej leży na linii nr 104 Chabówka – Nowy Sącz, ale według Wikipedii (stan z maja 2026) ruch pasażerski zawieszono tam w 2000 roku, a stację modernizowano. Przed podróżą pociągiem sprawdź u przewoźnika, czy połączenia zostały przywrócone.

Rozkłady jazdy i organizacja ruchu zmieniają się — przed podróżą sprawdź aktualne połączenia u przewoźnika.

Film o miejscu

Film z YouTube włącza się dopiero po kliknięciu — do tego czasu strona nic nie wysyła do Google.

Najczęstsze pytania

Kiedy została koronowana figura Matki Bożej Bolesnej w Limanowej?

Figura Piety była koronowana dwukrotnie. Pierwszej koronacji dokonał 11 września 1966 roku, w ramach obchodów milenium chrztu Polski, metropolita krakowski Karol Wojtyła. Po kradzieży korony w 1981 roku Jan Paweł II powtórzył koronację 22 czerwca 1983 roku w Krakowie. Pamiątkę pierwszej koronacji obchodzi się w Wielkim Odpuście Maryjnym (15–22 września), a drugiej w niedzielę 22 czerwca.

Kiedy odbywa się główny odpust w limanowskim sanktuarium?

Wielki Odpust Maryjny trwa od 15 do 22 września i upamiętnia pierwszą koronację figury. Jego centralna uroczystość przypada w niedzielę w tym okresie i jest poprzedzona nocnym czuwaniem modlitewnym. W niedzielę najbliższą 22 września o godz. 15:30 wyrusza procesja do Kaplicy Łaski. Osobną uroczystość Matki Bożej Bolesnej obchodzi się w piątek przed Niedzielą Palmową.

Od kiedy kościół w Limanowej jest bazyliką mniejszą i kolegiatą?

Tytuł bazyliki mniejszej nadał kościołowi Jan Paweł II 3 maja 1991 roku, w dwusetną rocznicę Konstytucji 3 Maja — to ona była też motywem wzniesienia świątyni w latach 1910–1918. Według Wikipedii od 9 października 2018 roku kościół pełni ponadto funkcję kolegiaty, przy której działa kapituła kolegiacka.