Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Lubiniu

Historia

Erygowanie parafii: 1070 lub 1077 Budowa kościoła: konsekracja ołtarza 1145; przebudowa gotycka XV w.; wnętrze barokowe lata 30.–40. XVIII w.

Opactwo benedyktyńskie w Lubiniu założono w 1070 roku, gdy komes Michał z Góry sprowadził mnichów z Leodium (dzisiejszego Liège); nowsze badania wskazują raczej Bolesława II Szczodrego jako fundatora i przesuwają datę na 1077 rok. Badania archeologiczne odsłoniły fragmenty XI-wiecznego kościoła i fosy grodowej, choć ta pierwsza budowa z niejasnych przyczyn nie została dokończona. W XII wieku przy klasztorze działał znany skryptorium, tradycyjnie łączone z Gallem Anonimem, a zgromadzona tu biblioteka — jedna z największych w średniowiecznej Wielkopolsce — do dziś przechowuje najstarszy polski zapis nutowy. W 1231 roku pochowano tu księcia Władysława Laskonogiego, w specjalnie wzniesionej kaplicy.

Gotycką przebudowę kościół przeszedł w XV wieku, a obecny, barokowy wystrój wnętrza pochodzi z lat 30. i 40. XVIII wieku, w tym freski bawarskiego malarza-benedyktyna i drewniane wyposażenie. Dekretem prezydenckim z 9 grudnia 2009 roku zespół opactwa benedyktynów w Lubiniu wraz z kościołem klasztornym uznano za pomnik historii.