Bazylika św. Mikołaja w Lesznie

Historia

Budowa kościoła: 1709–1710, architekt Pompeo Ferrari; konsekracja 1841; kolegiata od 2000; bazylika mniejsza od 22 lutego 2013

Na miejscu obecnej świątyni przez trzy stulecia stał niewielki, gotycki kościół, oddany po 1580 roku braciom czeskim. Dzisiejszy, barokowy budynek wzniósł w latach 1709–1710 architekt Pompeo Ferrari, twórca wielu wielkopolskich realizacji tej epoki; póżnobarokowy ołtarz główny ufundował budowniczy Jan Stier z Rydzyny. Pożar w 1790 roku zniszczył dach i hełmy wież, które odbudowano w obecnym kształcie, a kościół konsekrowano w 1841 roku. We wnętrzu zachował się epitafium Aleksandra Sułkowskiego z 1762 roku oraz groby braci Rafała i Bogusława Leszczyńskich, w tym ojca późniejszego króla Stanisława Leszczyńskiego.

W latach 1905–1907 wnętrze przeszło neobarokową rozbudowę i restaurację. Jan Paweł II podniósł kościół do godności kolegiaty w 2000 roku, a 22 lutego 2013 roku, decyzją Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, świątynia otrzymała tytuł bazyliki mniejszej — czwartej noszącej ten tytuł w archidiecezji poznańskiej.