Sanktuarium · Gostyń
Święta Góra w Gostyniu — sanktuarium Matki Bożej Świętogórskiej
Bazylika na Świętej Górze pod Gostyniem to największe sanktuarium maryjne archidiecezji poznańskiej, zbudowane w latach 1675–1698 na wzór weneckiego kościoła Santa Maria della Salute. Od 1668 roku opiekują się nim filipini, a w ołtarzu czczony jest obraz Matki Bożej Świętogórskiej z 1540 roku, koronowany w 1928 roku przez prymasa Augusta Hlonda; od 2008 roku zespół klasztorny jest pomnikiem historii. W 2028 roku sanktuarium będzie obchodzić stulecie koronacji.
Główne uroczystości
- 25 czerwca — Rocznica koronacji obrazu Matki Bożej Świętogórskiej (1928 r.)
- 8 września — Narodzenie NMP — rocznica położenia kamienia węgielnego (1675 r.) i konsekracji kościoła (1698 r.)
Historia
Święta Góra była miejscem kultu już w średniowieczu: w XV wieku stała tu drewniana kaplica z rzeźbami Piety i Krucyfiksu, a głośne stało się uzdrowienie Krzyżanowskiego z paraliżu w 1495 roku. W 1512 roku biskup poznański Jan Lubrański zezwolił na dalsze szerzenie kultu maryjnego i budowę kościoła, w 1540 roku wielkopolski malarz namalował obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, który zasłynął łaskami, a w 1668 roku Adam Konarzewski sprowadził na Świętą Górę filipinów z Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri.
Obecny kościół, wotum Adama Konarzewskiego za cudowne uzdrowienie w dzieciństwie, budowano od 8 września 1675 roku, a konsekrowano 8 września 1698 roku. Po śmierci fundatora dzieło kontynuowała jego żona Zofia z Opalińskich, która, zobaczywszy podczas podróży do Włoch kościół Santa Maria della Salute w Wenecji, postanowiła zbudować jego replikę; pracami kierowali włoscy architekci Jerzy i Jan Catenazzi. Kopułę z latarnią dobudowano w latach 1726–1728, a jej wnętrze pokrywa polichromia Georga Wilhelma Neunhertza z 1746 roku.
W 1726 roku komisja biskupia uznała obraz za cudowny, a zabudowania klasztorne wzniesiono w latach 1732–1748. Po rozwiązaniu zgromadzenia w czasie kulturkampfu w 1876 roku filipini wrócili na Świętą Górę dopiero w 1919 roku. 25 czerwca 1928 roku prymas August Hlond koronował obraz koronami papieskimi, a w 1971 roku papież Paweł VI nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej.
Pielgrzymki
Pielgrzymka Chorych i Starszych z Caritas Poznań (w 2026 r. — 16 września)
Najczęstsze pytania
- Dlaczego bazylika w Gostyniu przypomina kościół w Wenecji?
- Fundatorka, Zofia z Opalińskich Konarzewska, zobaczyła podczas podróży do Włoch kościół Santa Maria della Salute w Wenecji i postanowiła zbudować jego replikę pod Gostyniem. Budowę według nowych planów rozpoczęto w 1677 roku, a kościół konsekrowano w 1698 roku. Gostyńska świątynia stoi w osadzie Głogówko, około 1,5 km od centrum miasta, a od 2008 roku zespół jest pomnikiem historii.
- Kto opiekuje się Świętą Górą i od kiedy?
- Sanktuarium prowadzą filipini z Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri. Sprowadził ich na Świętą Górę w 1668 roku Adam Konarzewski. W czasie kulturkampfu, w 1876 roku, zgromadzenie rozwiązano, a klasztor przejęła diecezja; zakonnicy mogli wrócić dopiero w 1919 roku. Do dziś filipini prowadzą tu też dom rekolekcyjny i parafię.
- Czy w Gostyniu można zwiedzać klasztor i bazylikę z przewodnikiem?
- Tak, po wcześniejszym zgłoszeniu na furcie klasztornej (tel. 65 572 00 14), najlepiej z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem. Zwiedzanie obejmuje bazylikę z podziemiami, klasztor i ogrody. Teren Świętej Góry jest otwarty codziennie 6:00–20:00, a furta z punktem informacyjnym i sklepikiem 8:30–19:00; w świątyni obowiązuje stosowny strój i poszanowanie miejsca świętego.
Źródła
- Sanktuarium Matki Bożej Róży Duchownej w Gostyniu — Msze święte i nabożeństwa, zweryfikowano 21 września 2026 — https://www.filipini.gostyn.pl/msze-swiete/
- Sanktuarium Matki Bożej Róży Duchownej w Gostyniu — strefa pielgrzyma i kontakt, zweryfikowano 21 września 2026 — https://www.filipini.gostyn.pl/sanktuarium/strefa-pielgrzyma/
- Sanktuarium Matki Bożej Róży Duchownej w Gostyniu — historia sanktuarium — https://www.filipini.gostyn.pl/sanktuarium/historia/
- Wikipedia — Bazylika na Świętej Górze — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bazylika_na_%C5%9Awi%C4%99tej_G%C3%B3rze