Bazylika kolegiacka Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Jadwigi Śląskiej w Legnickim Polu

Historia

Budowa kościoła: budowa od 1719 wg projektu Kiliana Ignáca Dientzenhofera, stan surowy 1729; poświęcenie 7 października 1731; freski Cosmasa Damiana Asama 1733; bazylika mniejsza 2014, kolegiata 2017

Kościół w Legnickim Polu jest centralnym elementem dawnego zespołu klasztornego benedyktynów, wzniesionego w miejscu, gdzie w 1241 roku w bitwie z Mongołami poległ książę Henryk II Pobożny. Budowę świątyni rozpoczęto w 1719 roku według projektu praskiego architekta Kiliana Ignáca Dientzenhofera, a w 1723 roku benedyktyni uzyskali zgodę na erygowanie własnej parafii. Kościół oddano w stanie surowym w 1729 roku, a 7 października 1731 roku poświęcił go biskup Eliasz von Sommerfeld, choć prace wykończeniowe trwały do 1733 roku. Nawę założono na rzucie dwóch skrzyżowanych, mocno wydłużonych elips, ustawionych ukośnie do głównej osi, a półkolistą fasadę, zdobioną panopliami z motywami broni, tarcz i sztandarów nawiązującymi do bitwy, flankują dwie wieże z hełmami zwieńczonymi książęcymi koronami.

Latem 1733 roku bawarski malarz Cosmas Damian Asam pokrył sklepienia polichromiami — na centralnym przedstawił m.in. założenie klasztoru na Legnickim Polu, a nad chórem muzycznym opłakiwanie Henryka Pobożnego. Obraz w ołtarzu głównym, ukazujący odnalezienie zwłok księcia przez jego matkę, św. Jadwigę, namalował w 1730 roku flamandzki artysta Johan Franz de Backer, a obrazy czterech ołtarzy bocznych — czeski malarz Wenzel Lorenz Reiner. Rzeźby wykonał Karl Joseph Hiernle, a organy śląski organmistrz Adam Horatio Casparini. Obok kościoła rośnie potężna lipa, pod którą według legendy pochowano głowę Henryka II. Od 2004 roku świątynia wraz z kościołem Trójcy Świętej i klasztorem jest pomnikiem historii, 15 czerwca 2014 roku otrzymała tytuł bazyliki mniejszej, a od 2017 roku jest kolegiatą.