Tuchów — sanktuarium Matki Bożej Tuchowskiej

Główne uroczystości

• 31 maja — Odpust parafialny ku czci Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
• od wieczoru 1 lipca do 9 lipca — Wielki Odpust Tuchowski — oktawa ku czci Matki Bożej Tuchowskiej, największa uroczystość roku (Wikipedia podaje 2–9 lipca)
• 8 września — Mały Odpust Tuchowski — rocznica poświęcenia kościoła
• pierwsza niedziela października — Odpust w rocznicę koronacji cudownego obrazu (2 października 1904)
• 8 grudnia — Odpust bazylikowy, ustanowiony po nadaniu kościołowi tytułu bazyliki mniejszej

Historia

Założenie: koniec XI w. (według tradycji ok. 1079) — pierwszy kościół; obecna świątynia konsekrowana w 1687

Według tradycji pierwszy kościół w Tuchowie wznieśli benedyktyni około 1079 r., na wzgórzu na prawym brzegu Białej; Wikipedia ogólniej mówi o końcu XI wieku i benedyktynach z Tyńca. Zakon opuścił Tuchów w 1816 r. Od 1597 r. sanktuarium wiąże z tym miejscem niezwykłe wydarzenia i łaski, które przyciągały pielgrzymów. Kościół wzniesiony w związku z rosnącym ruchem pielgrzymkowym (budowa 1665–1682) konsekrowano 8 września 1687 r. pod wezwaniem Nawiedzenia NMP i św. Stanisława.

Czczony obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem to tempera na desce lipowej z lat 1530–1540, wykonana w kręgu malarstwa bodzentyńskiego; do Tuchowa trafił według badań w połowie XVI wieku. Maryja trzyma Dzieciątko na lewym ramieniu i różę w prawej dłoni. Strona sanktuarium podaje wymiary 52 × 44 cm, Wikipedia 58,2 × 44 cm. W 1641 r. przeprowadzono dochodzenie diecezjalne, a 27 czerwca 1642 r. biskup uznał obraz za cudowny.

Redemptoryści przejęli sanktuarium po staraniach mieszkańców i biskupa Ignacego Łobosa: zgodę władz zakonu w Rzymie wydano w grudniu 1892 r., zgodę władz państwowych w Wiedniu w czerwcu 1893 r.; pierwsi zakonnicy przybyli w 1894 r. (Wikipedia podaje rok 1893). Obraz ukoronowano 2 października 1904 r. — koronacji dokonał biskup Leon Wałęga w obecności ok. 130 tysięcy osób. W 2010 r. papież Benedykt XVI nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Barokowy, jednonawowy kościół ma ołtarz główny z 1741 r., a osobna, 48-metrowa dzwonnica pochodzi z lat 1922–1925.

Pielgrzymki

Wielki Odpust Tuchowski (początek lipca): według Wikipedii przyciąga ponad 100 tysięcy pielgrzymów (dane z 2009 r.); do Tuchowa idą wtedy pieszo grupy z okolicznych wsi.

Piesza Pielgrzymka do Tuchowa w intencji młodzieży oraz powołań kapłańskich i zakonnych (diecezja tarnowska): strona pielgrzymki wymienia sześć tras dojścia — sądecką, brzeską, mielecką, bocheńską, limanowską i jasielską.

Jak dojechać

• Samochód. Tuchów leży ok. 15 km na południe od Tarnowa. Z Tarnowa lub z jego południowej obwodnicy jedzie się drogą 977; według sanktuarium przy świątyni są parkingi dla pielgrzymów. Adres do nawigacji: ul. Wysoka 1, 33-170 Tuchów.
• Pociąg. Według strony sanktuarium Tuchów ma połączenia kolejowe m.in. z Tarnowem, Krakowem, Nowym Sączem, Jasłem i Krosnem. Od stacji do sanktuarium idzie się ok. 15 minut. Rozkład sprawdź u przewoźnika przed wyjazdem.
• Autobus. Z Tarnowa kursują autobusy PKS; wysiada się na pierwszym przystanku w Tuchowie, ok. 5 minut pieszo od sanktuarium. Z Tarnowa jeżdżą też prywatne busy zatrzymujące się na żądanie. Aktualne rozkłady sprawdź u przewoźników.

Rozkłady jazdy i organizacja ruchu zmieniają się — przed podróżą sprawdź aktualne połączenia u przewoźnika.

Film o miejscu

Film z YouTube włącza się dopiero po kliknięciu — do tego czasu strona nic nie wysyła do Google.

Najczęstsze pytania

Kiedy odbywa się Wielki Odpust Tuchowski?

Według strony sanktuarium Wielki Odpust Tuchowski trwa od wieczora 1 lipca do 9 lipca i ma formę oktawy ku czci Matki Bożej Tuchowskiej; Wikipedia podaje początek 2 lipca. To największe wydarzenie roku w sanktuarium: według Wikipedii w 2009 r. przybyło ponad 100 tysięcy pielgrzymów. Mały Odpust Tuchowski przypada 8 września, w rocznicę poświęcenia kościoła.

Kto opiekuje się sanktuarium w Tuchowie i od kiedy?

Sanktuarium prowadzą księża redemptoryści (Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela). Strona sanktuarium podaje, że pierwsi zakonnicy przybyli w 1894 r., po zgodzie władz zakonu z grudnia 1892 r. i władz państwowych z czerwca 1893 r.; Wikipedia podaje rok 1893. Proboszczem i kustoszem jest o. Grzegorz Gut CSsR. Wcześniej, do 1816 r., kościołem opiekowali się benedyktyni.

Jaki obraz jest czczony w sanktuarium w Tuchowie?

To obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, tempera na desce lipowej, namalowana w latach 1530–1540 w kręgu malarstwa bodzentyńskiego. Maryja trzyma w prawej dłoni różę, a Dzieciątko błogosławi. Obraz trafił do Tuchowa w połowie XVI wieku; 27 czerwca 1642 r. uznano go za cudowny, a 2 października 1904 r. został ukoronowany przez biskupa Leona Wałęgę.