Piekary Śląskie — sanktuarium Matki Bożej Piekarskiej

Główne uroczystości

• Ostatnia niedziela maja — Pielgrzymka Mężczyzn i Młodzieńców
• 15 sierpnia — Wniebowzięcie NMP i rocznica pierwszej koronacji obrazu (1925 r.)
• Niedziela po 15 sierpnia — Pielgrzymka Kobiet i Dziewcząt oraz osób konsekrowanych
• 22 sierpnia — Odpust rocznicy poświęcenia kościoła (tzw. Kiermasz)
• 12 września — Uroczystość Matki Bożej Piekarskiej

Historia

Założenie: 1303 (kościół), XVII w. (kult obrazu)

Piekary znane są z dokumentów z XII wieku, a od 1303 roku stał tu niewielki drewniany kościółek świętego Bartłomieja. W bocznym ołtarzu wisiał obraz Matki Bożej nieznanego autora, który w 1659 roku proboszcz Jakub Roczkowski przeniósł do ołtarza głównego; wkrótce potem zaczęto opowiadać o licznych cudownych uzdrowieniach. Gdy w 1676 roku w Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, mieszkańcy modlili się przed obrazem, a epidemia zaczęła ustępować — była to pierwsza tzw. pielgrzymka ślubowana, po której podobne odbywały się co roku. W 1680 roku cesarz Leopold I poprosił o przywiezienie obrazu do Pragi, a 20 sierpnia 1683 roku w piekarskim kościele modlił się o zwycięstwo Jan III Sobieski, zmierzający pod Wiedeń.

W 1702 roku oryginalny obraz wywieziono ze względów bezpieczeństwa do kościoła Świętego Krzyża w Opolu, gdzie znajduje się do dziś, a w Piekarach jego miejsce zajęła kopia z końca XVII wieku — to ona zasłynęła łaskami i ją czczą dziś pielgrzymi. W XIX wieku drewniany kościółek okazał się za ciasny: proboszcz Jan Alojzy Ficek zbudował z pomocą miejscowych ludzi nową, neoromańską świątynię, którą 22 sierpnia 1849 roku konsekrował biskup wrocławski Melchior von Diepenbrock. Otaczają ją cztery kaplice i Rajski Plac z figurami dwunastu apostołów, a papież Jan XXIII nadał jej 1 grudnia 1962 roku tytuł bazyliki mniejszej.

Obraz koronowano po raz pierwszy 15 sierpnia 1925 roku, w obecności około 250 tysięcy wiernych; papieskie korony skradziono w 1940 roku, ponowną koronację przeprowadzono w 1965 roku, a po kolejnym włamaniu w 1984 roku — 15 września 1985 roku. Od 1983 roku, gdy Jan Paweł II odwołał się do Piekar podczas spotkania ze Ślązakami na lotnisku Muchowiec w Katowicach, Matka Boża Piekarska nosi imię Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej. Do bazyliki prowadzi Kalwaria Piekarska, na której od 2015 roku odbywa się też Chwalebne Misterium Męki Pańskiej z udziałem około 130 aktorów-amatorów.

Pielgrzymki

Pielgrzymka Mężczyzn i Młodzieńców — w ostatnią niedzielę maja, od 1947 r.; w latach 1965–1978 główne kazanie wygłaszał na niej kard. Karol Wojtyła

Pielgrzymka Kobiet i Dziewcząt oraz osób konsekrowanych — w niedzielę po uroczystości Wniebowzięcia NMP

Chwalebne Misterium Męki Pańskiej na Kalwarii — w Niedzielę Palmową, Wielki Czwartek i Wielki Piątek (od 2015 r.)

Najczęstsze pytania

Dlaczego Piekary Śląskie nazywane są duchową stolicą Górnego Śląska?

Od XVII wieku do Piekar pielgrzymują mieszkańcy Górnego Śląska, a Matka Boża Piekarska jest główną patronką archidiecezji katowickiej. W latach 1945–1956 piekarskie sanktuarium było w regionie najważniejszą amboną, z której padały postulaty pod adresem władz, a przez kilkanaście lat główne kazanie wygłaszał tu kard. Karol Wojtyła. Samo sanktuarium określa Piekary jako duchową stolicę Górnego Śląska.

Czy w Piekarach znajduje się oryginalny obraz Matki Bożej?

Nie. Najstarszy, XV- lub XVI-wieczny wizerunek wywieziono w 1702 roku do kościoła Świętego Krzyża w Opolu, gdzie pozostał do dziś. W piekarskiej bazylice wisi kopia z końca XVII wieku o wymiarach 99 × 77 cm — to ona zajęła miejsce oryginału i sama zasłynęła licznymi łaskami. Papieskie korony nałożono na nią w 1925 roku, a po kradzieżach w 1940 i 1984 roku obraz koronowano ponownie w 1965 i 1985 roku.

Kiedy odbywa się pielgrzymka mężczyzn do Piekar?

W ostatnią niedzielę maja. Według programu ramowego o 9:30 biskupi są witani w bazylice, po czym procesja z obrazem wychodzi na Kalwarię, o 11:00 na Wzgórzu Kalwaryjskim sprawowana jest Msza święta, a o 16:00 procesja wraca do bazyliki. Pielgrzymki mężczyzn odbywają się od 1947 roku, a ich odpowiednik dla kobiet i dziewcząt przypada w niedzielę po uroczystości Wniebowzięcia.