Jasna Góra — sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej

Historia

Założenie: 1382

Klasztor na Jasnej Górze założył 9 sierpnia 1382 r. książę Władysław Opolczyk, sprowadzając do Częstochowy paulinów z Węgier i przekazując im drewniany kościół pw. Najświętszej Maryi Panny. 31 sierpnia 1384 r. do klasztoru trafił obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem — według tradycji namalowany przez św. Łukasza Ewangelistę, według współczesnych badań powstały w XIV w. w kręgu malarstwa włoskiego. 24 lutego 1393 r. król Władysław II Jagiełło potwierdził fundację klasztoru, po tym jak jej pierwotny fundator utracił swoje ziemie.

Przełomowym wydarzeniem w historii sanktuarium była obrona Jasnej Góry podczas potopu szwedzkiego — od 18 listopada do 27 grudnia 1655 r. niewielka załoga (ok. 160 żołnierzy i blisko 100 zakonników) pod dowództwem przeora Augustyna Kordeckiego odparła oblężenie ok. 4 tysięcy żołnierzy szwedzkich z 36 działami. Szwedzi wycofali się bez zdobycia klasztoru, a obrona stała się symbolem polskiego oporu wobec najazdu. 1 kwietnia 1656 r. król Jan II Kazimierz złożył w katedrze lwowskiej śluby, oddając Polskę pod opiekę Matki Bożej — powtórzone narodowo jako Śluby Jasnogórskie Narodu Polskiego 26 sierpnia 1956 r.

8 września 1717 r. papież Klemens XI zezwolił na koronację obrazu — pierwszą koronację wizerunku maryjnego poza Rzymem. Koronacji przed ok. 200 tysiącami wiernych dokonał biskup Krzysztof Jan Szembek. Obecna bazylika, wzniesiona na gotyckich fundamentach z XV w., została odbudowana w stylu barokowym w latach 1692-1730 po pożarze z 1690 r., a w 1906 r. otrzymała tytuł bazyliki mniejszej. Kaplica Cudownego Obrazu, gotycka z XV w., została znacząco rozbudowana w latach 1641-1644.

W XX wieku Jasna Góra pozostawała duchowym centrum Polski mimo okupacji niemieckiej i władzy komunistycznej — była miejscem obchodów Millenium Chrztu Polski w 1966 r. oraz sześciu wizyt Jana Pawła II, a także wizyt Benedykta XVI i Franciszka.