Kościół akademicki św. Anny w Warszawie

Historia

Erygowanie parafii: fundacja bernardyńska z 1454, ufundowana przez księżnę Annę Mazowiecką Budowa kościoła: gotycki korpus XV w.; fasada klasycystyczna 1788; odbudowa 1946–1962

Kościół ufundowała w 1454 roku księżna Anna Mazowiecka za sprawą Jana Kapistrana, sprowadzając do Warszawy bernardynów — była to jedna z najstarszych wspólnot zakonnych w mieście. Pierwotną, gotycką świątynię wzniesiono z cegły; to wokół niej ukształtowało się późniejsze Krakowskie Przedmieście.

Po pożarach w 1507 i 1515 roku kościół odbudowano staraniem księżnej Anny Radziwiłłówny i biskupa Jana Lubrańskiego, kończąc prace w 1533 roku. Świątynia przetrwała potop szwedzki, lecz poważnie ucierpiała podczas szturmu wojsk Rakoczego w 1657 roku; odbudowę prowadził od 1663 roku architekt Giovanni Gisleni. W latach 1788 Piotr Aigner nadał fasadzie klasycystyczny kształt, a w latach 1819–1821 przebudował dzwonnicę na wzór włoskiej kampanili.

Wnętrze zdobi późnobarokowa polichromia wykonana w latach 1750–1753 przez brata Walentego Żebrowskiego. W korytarzu klasztornym zachowało się sklepienie kryształowe z 1514 roku — jedyny taki zabytek w Warszawie. Od 1928 roku kościół pełni funkcję ośrodka duszpasterstwa akademickiego dla pobliskich uczelni. Po zniszczeniach 1944 roku odbudowę prowadzono w latach 1946–1962. Na dzwonnicy urządzono taras widokowy na Stare Miasto i Wisłę.