Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu

Historia

Budowa kościoła: XIII–XIV w. (franciszkański kościół konwentualny)

Franciszkanie, sprowadzeni do ziemi chełmińskiej ok. 1239 roku, założyli w Toruniu konwent i rozpoczęli budowę murowanego kościoła w 1343 roku; prace prowadzone etapami ukończono pod koniec XIV wieku. Trójnawowa, ceglana hala gotycka jest jednym z trzech największych gotyckich kościołów miejskich w północnej Polsce — obok kościoła Mariackiego w Gdańsku i katedry św. Janów w Toruniu — i najbardziej monumentalną czternastowieczną budowlą sakralną na wschód od Łaby.

W latach 1557–1724 świątynia służyła gminie ewangelickiej, mieszcząc gimnazjum protestanckie; po tumulcie toruńskim w 1724 roku wróciła w ręce katolickie, przechodząc pod opiekę bernardynów aż do kasaty zakonu w 1821 roku, gdy stała się kościołem parafialnym. To właśnie w tym kościele w 1466 roku toczyły się negocjacje, które zakończyły wojnę trzynastoletnią zawarciem II pokoju toruńskiego między Polską a zakonem krzyżackim.

Wnętrze kryje cenne gotyckie stalle z motywami murarskimi, XIV-wieczne polichromie ścienne oraz barokowe mauzoleum (1636) księżniczki Anny Wazówny, siostry króla Zygmunta III. Organy z 1609 roku, dzieło Hansa Hewigkena, gruntownie odbudowano w latach 1923–1925. Od lipca 1938 do września 1939 roku wikariuszem parafii był bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski; w 2001 roku biskup Andrzej Suski nadał kościołowi drugi tytuł jego imienia, podnosząc go do rangi sanktuarium.