nasza wiara

Sanktuarium · Skępe

Skępe — sanktuarium Matki Bożej Skępskiej

Skępe na Ziemi Dobrzyńskiej to jedno z najstarszych sanktuariów maryjnych regionu, od wieków prowadzone przez bernardynów. Czczona jest tu gotycka figura Matki Bożej Brzemiennej, przedstawiająca młodą Maryję z rękami złożonymi na piersi, oczekującą Dziecka; nazywa się Ją Panią Ziemi Dobrzyńskiej i Królową Mazowsza i Kujaw. Do Skępego pielgrzymują też małżeństwa pragnące potomstwa i kobiety oczekujące dziecka, a najważniejsza uroczystość odpustowa przypada 7–8 września, w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

Biały klasztor bernardynów w Skępem z ciemnymi, cebulastymi wieżami i figurą świętego przed wejściem
Fot. Przemysław Jahr, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Główne uroczystości

  • 2 lutego — Ofiarowanie Pańskie — dzień odpustu
  • 25 marca — Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny — dzień odpustu, tytuł kościoła
  • 18 maja — Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Skępskiej, Matki Bożej Brzemiennej, Królowej Mazowsza i Kujaw — rocznica koronacji (1755 r.)
  • Zesłanie Ducha Świętego — Uroczystość wraz z tradycyjną oktawą, na pamiątkę koronacji — z odpustem zupełnym udzielonym przez bł. Pawła VI
  • 13 czerwca — Uroczystość św. Antoniego z Padwy
  • 2 sierpnia — Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Anielskiej z Porcjunkuli
  • 15 sierpnia — Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
  • 7–8 września — Narodzenie Najświętszej Maryi Panny — najważniejsza uroczystość odpustowa
  • 4 października — Uroczystość św. Franciszka z Asyżu
  • 8 grudnia — Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Historia

Założenie: 1498 (bernardyni); kościół konsekrowany w 1511 r.

Według tradycji w drugiej połowie XV wieku przy jeziorze, w miejscu dużego kamienia ozdobionego krzyżami, ludzie widywali niezwykłe światło i słyszeli śpiew, a niektórzy mieli dostąpić objawienia Matki Bożej. Kasztelan kruszwicki Mikołaj Kościelecki z żoną Katarzyną z Szamotuł wybudowali tu drewnianą kaplicę. Jak głosi tradycja sanktuarium, w latach 1495–1496 ich córka Zofia została cudownie uzdrowiona z choroby nóg, a w podzięce umieściła w kaplicy nabytą w Poznaniu niewielką drewnianą figurę Matki Bożej.

Rosnącą liczbę pielgrzymów obsłużyli bernardyni, których do Skępego sprowadził stryj fundatora kaplicy, dziekan gnieźnieński Mikołaj Kościelecki; przybyli 25 marca 1498 roku, w święto Zwiastowania. Przełożonym klasztoru w latach 1501–1504 był bł. Władysław z Gielniowa, kaznodzieja i pierwszy znany z imienia polski poeta piszący w języku narodowym. W latach 1508–1510 wybudowano nowy klasztor, a następnie kościół w stylu późnego gotyku, który w 1511 roku konsekrował Mikołaj Kościelecki, wówczas już biskup chełmiński.

Figurę Matki Bożej Skępskiej koronowano koronami papieskimi 18 maja 1755 roku, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego; zgodę Stolicy Apostolskiej wydano 4 grudnia 1754 roku, a koronacji dokonał bp Fabian Pląskowski, sufragan chełmiński. Figura ma 88–89 cm wysokości i przedstawia młodą dziewczynę z rękami złożonymi na piersi, oczekującą potomstwa — stąd jej tytuł Brzemiennej. Otaczają ją liczne wota pątników z Ziemi Dobrzyńskiej, Mazowsza i Kujaw.

Po powstaniu styczniowym władze carskie zlikwidowały klasztor w 1864 roku, a kult podtrzymywali księża diecezjalni; wśród nich ks. Józef Pielaszewski, autor śpiewanej do dziś pieśni „Cudowna Skępska Maryjo nasza”. Bernardyni wrócili w 1933 roku, w 1940 roku musieli opuścić Skępe, a w 1945 roku wrócili na stałe. W 1995 roku sanktuarium obchodziło 500-lecie objawień.

Pielgrzymki

Msza w intencji małżeństw pragnących potomstwa i matek oczekujących rozwiązania — w czwartą niedzielę miesiąca o 15:00

Msza Święta Wieczysta — w każdą sobotę o 7:00, w intencjach wpisanych do Księgi Mszy Świętych Wieczystych

Pielgrzymka pokutna, Modlitwa o dar potomstwa i modlitwa w obronie życia — wydarzenia cykliczne opisane na stronie sanktuarium

Najczęstsze pytania

Dlaczego Matka Boża Skępska nazywana jest Brzemienną?
Nieduża, 88–89-centymetrowa figura przedstawia młodą dziewczynę z rękami złożonymi na piersi, oczekującą potomstwa; stąd tytuł Matki Bożej Brzemiennej. Wota otaczające figurę świadczą o żywym kulcie pątników z Ziemi Dobrzyńskiej, Mazowsza i Kujaw. Do Skępego pielgrzymują też małżeństwa pragnące potomstwa i matki oczekujące dziecka — w czwartą niedzielę miesiąca o 15:00 odprawiana jest Msza w ich intencji.
Kiedy w Skępem są największe uroczystości odpustowe?
Najważniejsza uroczystość odpustowa przypada 7–8 września, w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Sanktuarium obchodzi też odpusty 2 lutego, 25 marca, 18 maja (rocznica koronacji figury w 1755 roku), w Zesłanie Ducha Świętego wraz z oktawą, 13 czerwca, 2 i 15 sierpnia, 4 października i 8 grudnia. Uroczystość Zesłania Ducha Świętego z oktawą wiąże się z odpustem zupełnym udzielonym przez bł. Pawła VI.
O której są Msze w Skępem?
W niedziele o 7:00, 8:30, 10:00 (z kazaniem dla dzieci), 11:30 (suma) i 17:30, a w czwartą niedzielę miesiąca dodatkowo o 15:00. W dni powszednie o 7:00 i 17:30. W każdą sobotę o 7:00 odprawiana jest Msza Święta Wieczysta w intencjach wpisanych do Księgi Mszy Świętych Wieczystych; w święta zniesione Msze są o 7:00, 9:00 i 17:30.

Źródła

  • Sanktuarium w Skępem (bernardyni) — Msze Święte, zweryfikowano 21 września 2026 — http://bernardyniskepe.com/index.php/msze-swiete
  • Sanktuarium w Skępem — kontakt, zweryfikowano 21 września 2026 — http://bernardyniskepe.com/index.php/kontakt
  • Sanktuarium w Skępem — uroczystości i doroczne odpusty — http://bernardyniskepe.com/index.php/doroczne-odpusty
  • Sanktuarium w Skępem — rozwój kultu maryjnego — http://bernardyniskepe.com/index.php/rys-historyczny
  • Wikipedia — Kościół i klasztor pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Skępem — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_i_klasztor_pw._Zwiastowania_Naj%C5%9Bwi%C4%99tszej_Maryi_Panny_w_Sk%C4%99pem