Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Szczepana Męczennika w Choroszczy

Historia

Budowa kościoła: dominikanie od 1654; obecny kościół 1753–1756 wg projektu Jana Henryka Klemma; klasztor 1763; odbudowa po 1945

Dominikanów sprowadził do Choroszczy w 1654 roku wojewoda trocki Mikołaj Stefan Pac, wznosząc dla nich klasztor z dwunastoma celami. Zakonnicy sprawowali opiekę nad tutejszym sanktuarium Matki Bożej i prowadzili przyklasztorną szkołę, a obchodzony przez nich odpust na św. Dominika stał się okazją do dorocznego jarmarku w mieście należącym wówczas do Wielkiego Księstwa Litewskiego — szacuje się, że odbyło się ich blisko sto osiemdziesiąt. W 1832 roku władze carskie zamknęły klasztor w ramach represji za udział choroszczan w powstaniu listopadowym.

Obecny, późnobarokowy kościół zakonny, przesunięty nieco względem dawnego, zbudowano w latach 1753–1756 z fundacji Jana Klemensa Branickiego, według projektu architekta Jana Henryka Klemma, przy udziale budowniczych Józefa Sękowskiego i Ignacego Purzyckiego. Świątynia spłonęła w 1938 roku i została zniszczona w latach 1941–1944, a odbudowano ją po 1945 roku. Jest to budowla jednonawowa o sklepieniu kolebkowym, z kwadratową wieżą i rokokowym wnętrzem; obok stoją klasztor z 1763 roku, kostnica i ogrodzenie z tego samego okresu.