Kościół Świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorach

Historia

Budowa kościoła: kościół parafialny od XIII w.; zniszczony 1945; odbudowa 1946–1948, poświęcenie 1950, konsekracja ołtarza 1962

Żorska fara, najstarszy kościół w mieście, stoi przy rynku w miejscu, gdzie parafialna świątynia istniała już w XII wieku — potwierdza to bulla papieża Celestyna III z 9 kwietnia 1193 roku. Obecny, gotycki kościół pod wezwaniem świętych Filipa i Jakuba powstał w XIII wieku równocześnie z fortyfikacjami miasta, o czym świadczy wendyjski układ cegieł w jego murach; ufundowali go piastowscy książęta opolsko-raciborscy Władysław i Przemysław. W latach 1569–1629 świątynia była w rękach ewangelików, a katolicy gromadzili się w drewnianym kościele Wniebowzięcia NMP, spalonym ostatecznie w 1807 roku — jego prawa parafialne przejęła wówczas fara. Pożary trawiły kościół wielokrotnie, największe zniszczenia przyniosła jednak II wojna światowa: wycofujący się Niemcy wysadzili filary, doprowadzając gotycką budowlę do ruiny.

Odbudowę przeprowadzono w latach 1946–1948, a kościół poświęcono ponownie 4 czerwca 1950 roku, w odpust Matki Bożej Różańcowej. W 1962 roku biskup Juliusz Bieniek konsekrował nowy ołtarz i rekonsekrował świątynię, do której trafiły wówczas relikwie świętych Apostołów Filipa i Jakuba. Wystrój wnętrza, w tym trzy ołtarze i ambonę z symbolami ewangelistów, zaprojektował po wojnie profesor Zbigniew Wzorek z Krakowa; w ołtarzu głównym umieszczono ocalały obraz Matki Bożej Miłosierdzia z 1690 roku, pierwotnie znajdujący się w przykościelnej kaplicy Linków. Zrabowane przez Niemców dzwony odtworzono w 1959 roku z żelaza zebranego przez żorskich parafian.