Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Żukowie

Historia

Erygowanie parafii: konwent norbertanek ufundowany 1212–1214 w Słupsku (Stolpa); przeniesiony do Żukowa 1226 Budowa kościoła: kościół gotycki wzniesiony w XIV w., fazy budowy potwierdzone archeologicznie na lata 1375 i 1433

Konwent sióstr norbertanek ufundowali w latach 1212–1214 w Słupsku (Stolpa) książę gdański Mszczuj wraz z żoną Zwinisławą. Po zniszczeniu podczas najazdu pruskiego w 1224 roku zakonnice przeniosły się do Żukowa, gdzie w XIV wieku wzniosły obecny, gotycki kościół — badania archeologiczne z 1999 roku potwierdziły dwie główne fazy budowy, w 1375 i 1433 roku. W XV i XVII wieku świątynię wielokrotnie przebudowywano i rozbudowywano.

Ceglana budowla o wymiarach 38 na 9 metrów i wysokości 14 metrów łączy sklepienia kolebkowe i krzyżowo-żebrowe. Przez wieki norbertanki żukowskie zgromadziły znaczny majątek ziemski wraz z browarem, tartakiem i cegielnią oraz młynami. Zachował się także zespół poklasztorny — stajnia, wozownia i krużganek z niszami przedstawiającymi zakonnice oraz figurą św. Norberta.

Władze pruskie skasowały klasztor w 1834 roku, a w 1836 roku kościół przejęła miejscowa parafia. W dawnych zabudowaniach poklasztornych mieści się dziś muzeum parafialne z wystawą haftu kaszubskiego, szat i naczyń liturgicznych. Zespół wpisano do rejestru zabytków 4 grudnia 1961 roku pod numerem 155.