Kościół Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie

Historia

Erygowanie parafii: 1898 Budowa kościoła: budowa 1900–1903 wg projektu Józefa Piusa Dziekońskiego; konsekracja 1903

Parafię w Żyrardowie, fabrycznym mieście wyrosłym wokół XIX-wiecznych zakładów lniarskich, erygowano w 1898 roku; tego samego roku powołano komitet budowy kościoła pod przewodnictwem Kazimierza Sobańskiego z Guzowa. Neogotycką świątynię, jedną z największych budowli sakralnych na Mazowszu, wzniesiono w latach 1900–1903 według projektu architekta Józefa Piusa Dziekońskiego. Teren pod budowę podarował hrabia Feliks Sobański, a Zakłady Żyrardowskie dostarczyły po obniżonej cenie ponad trzy miliony cegieł z cegielni w Radziejowicach. Głównym fundatorem był Karol Dittrich junior, który przekazał na budowę łącznie 95 tysięcy rubli.

Bryła kościoła, o kubaturze 12 870 metrów sześciennych, ze strzelistymi wieżami górującymi nad całym miastem, bywa porównywana do katedry kolońskiej — podobieństwo sprowadza się jednak głównie do dwuwieżowego, bazylikowego układu z transeptem, typowego dla francuskiej architektury gotyckiej. Ołtarz główny powstał w latach 1929–1931, a od 1903 roku w świątyni przechowywane są relikwie męczenników Wiktorii i Romana. Wnętrze zdobią witraże oraz zabytkowe organy firmy Rieger z 1911 roku.