Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gidlach

Historia

Budowa kościoła: budowa 1640–1655; koronacja figury Matki Bożej Gidelskiej 19 sierpnia 1923; bazylika mniejsza od 1998

Według legendy maleńką figurkę Matki Bożej wyorał w Gidlach rolnik Jan Czeczek. Wizerunek wkrótce zasłynął cudami, a w odpowiedzi na narastający kult sprowadzono tu dominikanów, którzy w latach 1640–1655 wznieśli obecny, wczesnobarokowy kościół klasztorny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Całą historię odnalezienia figurki opowiada cykl obrazów w bazylice. Gidle, słynące jako miejsce święte, przyciągały licznych pielgrzymów, wśród nich królów Władysława IV Wazę, Jana II Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego, który pozostawił tu w darze złoty relikwiarz.

Bogato dekorowane wnętrze otrzymało wyposażenie w XVIII wieku. Szesnastowieczną figurę Matki Bożej Gidelskiej koronował 19 sierpnia 1923 roku biskup włocławski Stanisław Zdzitowiecki, a w 1998 roku kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej. Bazylika ma dwa instrumenty zbudowane przez Dominika Biernackiego — organy boczne z 1907 roku i główne z około 1926 roku, w prospekcie wcześniejszych organów Wilhelma Schefflera — oba wyremontowane w 2014 roku przez Andrzeja Ragana. Formalnie jest kościołem filialnym parafii Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Gidlach, a zarazem jednym z głównych ośrodków kultu maryjnego w archidiecezji częstochowskiej.