Kolegiata św. Lamberta w Radomsku

Historia

Budowa kościoła: obecny kościół 1869–1876 wg projektu Konstantego Wojciechowskiego; konsekracja 1876 przez biskupa włocławskiego Wincentego Teofila Popiela

Pierwszy kościół wraz z parafią istniał w Radomsku zapewne już w XI lub XII wieku. Pierwsza pisana wzmianka o nim pochodzi z 1379 roku, kiedy świątynia spłonęła; w 1521 roku kościół był już murowany, a w XV wieku działał przy nim szpital. Kolejne pożary strawiły go w 1624 i 1842 roku, a w 1869 roku mocno nadwątloną budowlę zastąpiono nową. Neobarokową świątynię wzniesiono według projektu Konstantego Wojciechowskiego staraniem dziekana i proboszcza ks. Wincentego Gajewskiego, kanonika katedry włocławskiej; budowę zakończono w 1875 roku, a w 1876 roku kościół konsekrował biskup włocławski Wincenty Teofil Popiel.

Fasadę wieńczą trzy wieże. W oknie nad ołtarzem głównym znajduje się witraż Zwiastowania, dzieło księżnej Eugeniuszowej Lubomirskiej z Kruszyny, a małe, rozetowe okna naw bocznych i kaplic oszklił kolorowym szkłem Władysław Swiędrowski. Kościół jest siedzibą Radomszczańskiej Kapituły Kolegiackiej i mieści bogaty zespół tablic pamiątkowych — upamiętniają one m.in. 27. i 74. Pułk Piechoty Armii Krajowej, walczące na ziemi radomszczańskiej, kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” i żołnierzy jego oddziału, zamordowanych w latach 1945–1950, ks. Jerzego Popiełuszkę, sybiraków oraz ks. Franciszka Kmiecia, zamordowanego w Dachau w 1942 roku.