Bazylika Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Czerwińsku nad Wisłą

Historia

Budowa kościoła: 2. ćwierć XII w.; bazylika mniejsza od 10 lipca 1968

Kościół powstał w drugiej ćwierci XII wieku razem z klasztorem kanoników regularnych, z fundacji biskupa płockiego Aleksandra z Malonne, przy udziale książąt Bolesława IV Kędzierzawego i Henryka Sandomierskiego. Zbudowano go z ciosów granitowych — polnych głazów narzutowych pozostawionych przez lodowiec — co czyni go jednym z najstarszych murowanych kościołów na Mazowszu. W lipcu 1410 roku modlił się w nim król Władysław Jagiełło, zmierzający na wyprawę przeciw Krzyżakom, i miał, według tradycji, ofiarować klasztorowi swój hełm bojowy po zwycięstwie pod Grunwaldem.

Klasztor kanoników regularnych skasowały władze carskie w 1819 roku; od 1923 roku opiekę nad sanktuarium sprawują księża salezjanie. Papież Paweł VI nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej dekretem z 10 lipca 1968 roku, a 6 września 1970 roku kardynał Stefan Wyszyński dokonał papieskiej koronacji obrazu Matki Bożej Pocieszenia z Czerwińska.