Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława na Wawelu w Krakowie

Historia

Katedra na Wawelu jest trzecią świątynią w tym miejscu — pierwszą wzniesiono około roku 1000, gdy erygowano biskupstwo krakowskie. Obecna, gotycka katedra pochodzi z XIV wieku i ma formę bazyliki otoczonej wieńcem kaplic budowanych w najróżniejszych stylach na przestrzeni kolejnych stuleci.

Od czasów pierwszych władców odrodzonego Królestwa Polskiego po 1320 roku aż do śmierci Jana Olbrachta w 1501 roku, kolejni królowie chowani byli pod nagrobkami lub w posadzce katedry — Władysław Łokietek jako pierwszy król Polski spoczął na wzgórzu nad Wisłą. Krypty Wawelskie, siedem połączonych korytarzami komór, mieszczą groby polskich królów od Zygmunta I po Augusta II, ich rodzin oraz wielkich bohaterów narodowych.

W latach 1872–1877, pod kierunkiem Teofila Żebrawskiego, Józefa Łepkowskiego i Jana Matejki, krypty królewskie poddano renowacji i uporządkowano, łącząc poszczególne komory nowymi korytarzami umożliwiającymi ich zwiedzanie. Katedra pozostaje najważniejszym kościołem archidiecezji krakowskiej i miejscem koronacji polskich władców.