nasza wiara

Modlitwy codzienne

Psalm 91 — Kto się w opiekę odda Panu swemu

Psalm 91 to modlitwa ufności w Bożą opiekę: kto mieszka w cieniu Najwyższego, nie ulęknie się ani nocnego strachu, ani zarazy, bo Bóg każe aniołom go pilnować. W wolnym przekładzie Jana Kochanowskiego psalm znany jest jako popularna pieśń religijna „Kto się w opiekę odda Panu swemu”. Poniżej jej pełny tekst w pisowni współczesnej, w brzmieniu powtarzanym przez siedem stron ze śpiewnikami i modlitewnikami. Pełnego tekstu psalmu w Biblii Tysiąclecia nie drukujemy, bo przekład ma wydawcę, który zastrzega do niego prawa; można go przeczytać w Biblii albo na stronach z linków poniżej.

Iluminacja z Psałterza stuttgarckiego: anioł z wyciągniętymi rękami, wojownik w kolczudze depcze lwa i włócznią przebija smoka, nad nimi łaciński napis z Psalmu 91,13
nieznany (Psałterz stuttgarcki, IX w.) — domena publiczna

Kto się w opiekę odda Panu swemu — psalm 91 w przekładzie Jana Kochanowskiego

Dziewięć strof pieśni religijnej, która jest wolnym przekładem Psalmu 91 autorstwa Jana Kochanowskiego; tekst w pisowni współczesnej, w wersji z modlitewników i śpiewników.

Kto się w opiekę odda Panu swemu, A całym sercem szczerze ufa Jemu, Śmiele rzec może: mam obrońcę Boga, Nie przyjdzie na mnie żadna straszna trwoga.

Ciebie On z łowczych obieży wyzuje I w zaraźliwym powietrzu ratuje; W cieniu swych skrzydeł zachowa cię wiecznie, Pod Jego pióry uleżysz bezpiecznie.

Stateczność Jego tarcz i puklerz mocny, Za którym stojąc, na żaden strach nocny, Na żadną trwogę, ani dbaj na strzały, Którymi sieje przygoda w dzień biały.

Stąd wedle ciebie tysiąc głów polęże, Miecz nieuchronny ciebie nie dosięże, A ty zdumiały oczyma swoimi Niechybną pomstę ujrzysz nad grzesznymi.

Iżeś rzekł Panu: „Tyś nadzieja moja”, Iż Bóg najwyższy jest ucieczka twoja, Nie padnie na cię żadna zła przygoda, Ani się znajdzie w domu twoim szkoda.

Aniołom swoim każe cię pilnować, Gdziekolwiek stąpisz, będą cię piastować, Na ręku nosić, abyś idąc drogą Na ostry kamień nie ugodził nogą.

Będziesz bezpiecznie po żmijach zjadliwych I po padalcach deptał niecierpliwych, Na lwa srogiego bez obrazy wsiądziesz I na ogromnym smoku jeździć będziesz.

Słysz, co Pan mówi: „Ten kto Mnie miłuje I ze Mną sobie szczerze postępuje, I Ja go także w jego każdą trwogę, I nie zapomnę, i owszem, wspomogę.

Głos jego u Mnie nie będzie wzgardzony, Ja mu w przygodzie udzielę obrony; Niech pewien będzie szczęścia i zacności, I lat sędziwych, i Mej życzliwości”.

Źródło: Giszowiec.org — śpiewnik; Liturgia.wiara.pl (Wiara.pl) — Kto się w opiekę; budowniczy.net — śpiewnik; Religijni.pl — Kto się w opiekę; Musica Sacra (musicamsacram.pl) — Śpiewnik ks. Siedleckiego; Teksty.kosciol.org; blog W obronie wiary i tradycji — https://www.giszowiec.org/spiewnik/k/1871-kto-sie-w-opieke-odda-panu-swemu — Brzmienie wybrane większością siedmiu stron: giszowiec.org, Wiara.pl i blog „W obronie wiary i tradycji” (te dwie ostatnie mają tylko strofy 1-8), budowniczy.net, Religijni.pl, musicamsacram.pl (Śpiewnik ks. Siedleckiego, wyd. XLI) i teksty.kosciol.org (ten sam śpiewnik). Strofę 9 podaje pięć stron (giszowiec.org, budowniczy.net, Religijni.pl, musicamsacram.pl, teksty.kosciol.org), strofy 1-8 wszystkie siedem. Różnice: „polęże / dosięże” (giszowiec.org, Wiara.pl, blog, budowniczy.net) i „polegnie / dosięgnie” (Religijni.pl, musicamsacram.pl, teksty.kosciol.org); „Tyś nadzieja moja / ucieczka twoja” (te same cztery) i „Tyś nadzieją moją / ucieczką twoją” (te trzy); „Ten to Mnie miłuje” (giszowiec.org, Wiara.pl, blog) i „Ten kto Mnie miłuje” (pozostałe cztery; wybrane); „bez obawy wsiądziesz” (tylko budowniczy.net). Wiara.pl i giszowiec.org opisują psalm jako przekład Jana Kochanowskiego; giszowiec.org podaje „tłum. J. Kochanowski”. Starszą pisownię oryginału (np. „poda”, „ulężesz”, „biezpiecznie”) mają literat.ug.edu.pl i archiwumpiesni.pl; tej wersji nie drukujemy.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi pieśń „Kto się w opiekę” i co ma wspólnego z Psalmem 91?
To ten sam psalm. Przypis w Biblii Tysiąclecia (w wersji Niezbędnika katolika) mówi, że Psalm 91 jest psalmem dydaktycznym pochodzącym z kół mądrościowych, a w wolnym przekładzie Jana Kochanowskiego znany jest jako popularna pieśń religijna „Kto się w opiekę”. Pełny tekst pieśni jest w drugiej części tej strony. Wiara.pl opisuje ją jako część Psałterza Dawidowego Kochanowskiego.
Czy diabeł cytował Psalm 91 przy kuszeniu Jezusa?
Tak. Wikipedia przypomina, że do Psalmu 91 odwołują się dwa opisy kuszenia na pustyni, Mt 4,1-11 i Łk 4,1-13. Diabeł przytacza słowa o aniołach, którzy będą nosić na rękach, żeby stopa nie uraziła się o kamień (Ps 91,11-12; Mt 4,6). Przypis do Biblii Tysiąclecia wskazuje to samo odwołanie. Wiara.pl zauważa, że szatan przerwał cytat przed wersetem 13, mówiącym o deptaniu węża, lwa i smoka.
Czy Psalm 91 to modlitwa przed snem i czy jest formułą ochronną?
Małe Betlejem pisze, że psalm jest tradycyjnie częścią komplety, ostatniej modlitwy dnia w Liturgii godzin, i odmawia się go przed snem; ta sama strona dodaje, że to nie magiczna formuła, lecz wyznanie zaufania. Wikipedia zaznacza, że z powodu wymienionych w nim zagrożeń psalm bywał interpretowany jako apotropaiczny i używany amuletycznie, a ten sposób użycia opisuje jako zjawisko historyczne.

Źródła

  • Niezbędnik katolika (Niedziela) — Psalm 91, Biblia Tysiąclecia — https://niezbednik.niedziela.pl/biblia/ksiega-psalmow/91
  • Deon.pl — Biblia Tysiąclecia, Ps 91 — https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=924
  • Giszowiec.org — Kto się w opiekę odda Panu swemu — https://www.giszowiec.org/spiewnik/k/1871-kto-sie-w-opieke-odda-panu-swemu
  • Liturgia.wiara.pl — Kto się w opiekę — https://liturgia.wiara.pl/doc/740141.Kto-sie-w-opieke
  • budowniczy.net — Kto się w opiekę odda Panu swemu — http://budowniczy.net/spiewnik/utwory/Kto_sie_w_opieke_odda_Panu_swemu
  • Religijni.pl — Kto się w opiekę — https://religijni.pl/kto-sie-w-opieke
  • Musica Sacra — Kto się w opiekę (Śpiewnik ks. Siedleckiego) — https://musicamsacram.pl/spiewnik/5-kto-sie-w-opieke
  • Teksty.kosciol.org — Kto się w opiekę — https://teksty.kosciol.org/kto-sie-w-opieke/
  • Małe Betlejem — Psalm 91, znaczenie i przesłanie — https://malebetlejem.pl/psalm-psalm-91/
  • Wikipedia — Psalm 91 — https://pl.wikipedia.org/wiki/Psalm_91