nasza wiara

Święci patroni

Modlitwy do św. Jana Marii Vianneya

Św. Jan Maria Vianney (1786–1859), znany jako Proboszcz z Ars, jest od 1929 roku patronem proboszczów na całym świecie, a jego wspomnienie przypada 4 sierpnia. Poniżej znajdują się dwie modlitwy: kolekta mszalna z tego wspomnienia oraz fragment aktu miłości, który Katechizm Kościoła Katolickiego przytacza jako słowa Proboszcza z Ars. Przy każdej podajemy źródło, a tam, gdzie polskie wersje różnią się brzmieniem, także to, czym się różnią.

Zdjęcie z XIX wieku przedstawiające rzeźbę klęczącego księdza w sutannie, ze splecionymi dłońmi i twarzą zwróconą w górę; na cokole napis „J. B. Vianney, Curé d’Ars”
Rijksmuseum (fotografia rzeźby, ok. 1870–1890) — domena publiczna

Niektóre linki na tej stronie to linki afiliacyjne do Allegro. Jeśli coś przez nie kupisz, możemy otrzymać prowizję, a cena dla Ciebie się nie zmienia. Więcej o tych linkach.

Kolekta na wspomnienie św. Jana Marii Vianneya (4 sierpnia)

Kolekta, czyli modlitwa dnia, z Mszy na wspomnienie św. Jana Marii Vianneya (4 sierpnia): prosi o taką gorliwość apostolską, by przez miłość zyskiwać dla Boga dusze braci. Tekst z Mszału rzymskiego, podany na stronie ORDO.

Wszechmogący i miłosierny Boże, Ty obdarzyłeś świętego Jana Marię godną podziwu gorliwością apostolską, spraw, abyśmy za jego przykładem i wstawiennictwem przez chrześcijańską miłość zyskiwali dusze braci dla Ciebie i razem z nimi osiągnęli wieczną chwałę. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków.

Źródło: ORDO (Pallotyni) — Mszał rzymski, święci (sierpień): „4 sierpnia: Św. Jana Marii Vianneya, prezbitera”, kolekta — https://ordo.pallotyni.pl/index.php/mszal-rzymski/swieci-sierpien/1888-4-sierpnia-sw-jana-marii-vianneya-prezbitera — Własny formularz mszalny na wspomnienie obowiązkowe 4 sierpnia; strona ORDO nie podaje edycji Mszału. Pominięto znaki pauzy w odmawianiu (+ i *); tekst na stronie nie ma „Amen”. Ten sam tekst podaje kerygma.pl (liturgia, „04.08 – Wspomnienie św. Jana Marii Vianneya”), z jedną różnicą w brzmieniu — „razem z nim” zamiast „razem z nimi” — i z dopisanym „Amen”; wybrano brzmienie ORDO.

Akt miłości św. Jana Marii Vianneya

Fragment aktu miłości Proboszcza z Ars, który Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 2658) przytacza jako przykład modlitwy, której źródłem jest miłość: krótkie wyznanie oddania Bogu, odmawiane także w całości lub we fragmentach.

Kocham Cię, o mój Boże, i moim jedynym pragnieniem jest kochać Cię aż do ostatniego tchnienia mego życia. Kocham Cię, o mój Boże, nieskończenie dobry, i wolę umrzeć kochając Cię, niż żyć bez kochania Cię. Kocham Cię, Panie, i jedyna łaska, o jaką Cię proszę, to kochać Cię wiecznie... Boże mój, jeśli mój język nie jest w stanie mówić w każdej chwili, iż Cię kocham, chcę, aby moje serce powtarzało Ci to za każdym moim tchnieniem.

Źródło: Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2658 — tekst online na katechizm.opoka.org.pl („Droga modlitwy”) — http://www.katechizm.opoka.org.pl/kkkIV-1-2.htm — Tekst Katechizmu (wydanie Pallottinum; to samo brzmienie ma plik KKK na stronie parafii w Wierzbniku). Katechizm cytuje tylko część aktu; w wersji angielskiej na vatican.va akapit zapowiada go słowami „In the words of the Cure of Ars”, a przypis wskazuje „St. John Vianney, Prayer” bez podania pierwodruku. W wersji polskiej online zapowiedzi i numer przypisu nie przeniosły się do strony, dlatego atrybucję opieramy na wersji angielskiej. Polskie przekłady tego aktu nie są jednolite: Wikicytaty i artykuł Opoki z 2022 roku podają według wydania Katechizmu z 2002 roku „nieskończenie godny miłości” (zamiast „nieskończenie dobry”) i „tchnienia mojego życia”; wersja z Roku Kapłańskiego na stronie ORDO ma „kochając Ciebie”; nowenna na stronie parafii św. Jadwigi w Legnicy ma „zdolny mówić”; Dolina Modlitwy podaje inną, dłuższą wersję. Podajemy wyłącznie tekst Katechizmu, bez poprawek.

Kim był św. Jan Maria Vianney

Od Dardilly do święceń

Jan Maria Vianney urodził się 8 maja 1786 roku w Dardilly koło Lyonu jako czwarte z sześciorga dzieci rolników. Jego dzieciństwo przypadło na lata rewolucji francuskiej: kościół w Dardilly zamknięto, a księża, którzy odmówili przysięgi na konstytucję cywilną kleru, ukrywali się i bywali potajemnie przyjmowani w domach wiernych, także w domu Vianneyów. Pierwszą Komunię przyjął w ukryciu, z rąk księdza Karola Balleya.

Ojciec początkowo sprzeciwiał się jego kapłaństwu i ustąpił dopiero wobec nalegań żony i syna. Od 1803 roku Jan uczył się u ks. Balleya w Écully, gdzie największą trudność sprawiała mu łacina. W 1809 roku został powołany do wojska, choć jako kleryk powinien być zwolniony; zachorował, a w styczniu 1810 roku, idąc do oddziału, zatrzymał się w kościele na modlitwę i stracił go z oczu, przez co stał się wbrew woli dezerterem. Przez około rok ukrywał się we wsi Les Noës pod przybranym nazwiskiem, a po amnestii wrócił do domu; zastępcą w wojsku został jego młodszy brat.

W seminarium w Lyonie nauka po łacinie szła mu tak słabo, że przełożeni chcieli go usunąć; dzięki wstawiennictwu ks. Balleya pozwolono mu zdawać egzaminy po francusku. Święcenia kapłańskie przyjął 13 sierpnia 1815 roku w Grenoble, a pierwsze trzy lata kapłaństwa spędził jako wikariusz w Écully.

Proboszcz w Ars

Po śmierci ks. Balleya w grudniu 1817 roku kuria arcybiskupia skierowała Vianneya do Ars w departamencie Ain, wsi liczącej wtedy około 270 mieszkańców; objął ją 10 lutego 1818 roku. Według polskiej Wikipedii panowała tam obojętność religijna: dzieci słabo znały katechizm, opuszczano niedzielne Msze, a we wsi działały cztery karczmy. Ten sam artykuł zastrzega jednak, że często cytowany raport z 1804 roku o dzieciach z Ars jest mocno przesadzony, a przed rewolucją była to parafia żywo religijna.

Vianney odpowiadał na to modlitwą, postem i surowym trybem życia: odwiedził wszystkie rodziny w parafii i codziennie uczył dzieci katechizmu. Odnowił Bractwo Najświętszego Sakramentu, założył Bractwo Różańca i przez lata rozbudowywał oraz wyposażał kościół parafialny. W 1823 roku biskup erygował parafię w Ars, a w tym samym roku proboszcz kupił budynek, w którym rok później otwarto bezpłatną szkołę dla dziewcząt; wyrósł z niej przytułek zwany Domem Opatrzności.

Konfesjonał i pielgrzymi

Wieści o proboszczu, który długo klęczy przed Najświętszym Sakramentem, rozchodziły się po okolicy i Ars stało się jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc pielgrzymkowych Francji. Benedykt XVI przypomniał w liście z 2009 roku, że penitenci przetrzymywali go w konfesjonale nawet do 16 godzin dziennie, a o Ars mówiono jako o „wielkim szpitalu dusz”.

Szacunki liczby pielgrzymów różnią się: polska Wikipedia podaje około 20 tysięcy osób w dziesiątym roku jego posługi i około 80 tysięcy w ostatnim roku życia, a rektor sanktuarium w rozmowie dla Vatican News mówi o około 100 tysiącach rocznie w ostatnich latach. Od 1853 roku biskup przysłał mu do pomocy misjonarzy.

Vianney unikał wyróżnień: odmówił tytułu kanonika honorowego katedry w Belley, a Legię Honorową przyznaną mu 15 sierpnia 1855 roku odebrał w jego imieniu przyjaciel, ks. Toccanier; sam proboszcz został nią udekorowany dopiero w trumnie.

Śmierć, beatyfikacja i patronat

Vianney upadł 29 lipca 1859 roku i zmarł w Ars 4 sierpnia tego roku, około drugiej w nocy; pochowano go w kościele parafialnym. Diecezjalny proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1862 roku. Pius X beatyfikował go 8 stycznia 1905 roku, a według polskiej Wikipedii 12 kwietnia 1905 roku ogłosił patronem kapłanów Francji. Kanonizacji dokonał Pius XI 31 maja 1925 roku; w treści artykułu polska Wikipedia podaje przy tym 21 maja, natomiast w infoboksie oraz w angielskiej Wikipedii jest 31 maja, i tę datę przyjmujemy.

W liście apostolskim Anno iubilari z 23 kwietnia 1929 roku Pius XI wskazał go jako patrona wszystkich proboszczów świata; powołują się na to zarówno Benedykt XVI, jak i Franciszek. W 150. rocznicę śmierci, 19 czerwca 2009 roku, Benedykt XVI zainaugurował Rok Kapłański, któremu patronował francuski święty, a Franciszek w dniu jego wspomnienia w 2019 roku, w 160. rocznicę śmierci, skierował do kapłanów list nawiązujący do jego postaci.

Najczęstsze pytania

Kiedy przypada wspomnienie św. Jana Marii Vianneya?
Wspomnienie św. Jana Marii Vianneya przypada 4 sierpnia, w rocznicę jego śmierci w Ars w 1859 roku. W kalendarzu liturgicznym jest to wspomnienie obowiązkowe z własnym formularzem Mszy, w którym kolekta prosi o gorliwość apostolską na wzór świętego i o zyskiwanie dusz braci dla Boga przez miłość.
Czyim patronem jest Proboszcz z Ars?
Św. Jan Maria Vianney jest patronem proboszczów na całym świecie: w liście apostolskim Anno iubilari z 23 kwietnia 1929 roku wskazał go w tej roli Pius XI, a późniejsi papieże, w tym Benedykt XVI i Franciszek, powołują się na ten patronat. Wcześniej, według polskiej Wikipedii, od 12 kwietnia 1905 roku był patronem kapłanów Francji.
Dlaczego nazywa się go Proboszczem z Ars?
Ars to wieś w departamencie Ain we Francji, do której Vianney został skierowany jako proboszcz i gdzie przybył 10 lutego 1818 roku. Pozostał tam do śmierci w 1859 roku, czyli ponad 40 lat. Z czasem do Ars zaczęli przyjeżdżać pielgrzymi, którzy chcieli się u niego wyspowiadać, a dziś w tamtejszym sanktuarium znajduje się jego grób.
Kiedy został beatyfikowany i kanonizowany?
Beatyfikował go Pius X 8 stycznia 1905 roku, a kanonizował Pius XI 31 maja 1925 roku. Polska Wikipedia w treści artykułu podaje przy kanonizacji datę 21 maja, lecz w infoboksie oraz angielska wersja mają 31 maja; ta data jest podana na stronie jako obowiązująca. Proces diecezjalny rozpoczął się w 1862 roku.
Ile godzin dziennie spowiadał Proboszcz z Ars?
Benedykt XVI w liście na Rok Kapłański z 2009 roku napisał, że penitenci przetrzymywali Vianneya w konfesjonale nawet do 16 godzin dziennie. Liczby pielgrzymów podawane w źródłach się różnią: polska Wikipedia pisze o około 80 tysiącach osób w ostatnim roku jego życia, a rektor sanktuarium w Ars o około 100 tysiącach rocznie.
Skąd pochodzą modlitwy na tej stronie?
Kolekta pochodzi z Mszału rzymskiego, ze strony ORDO, a jej brzmienie sprawdziliśmy na kerygma.pl. Akt miłości to fragment cytowany w Katechizmie Kościoła Katolickiego (nr 2658). Nie zamieszczamy litanii ani nowenny do św. Jana Marii Vianneya, bo nie znaleźliśmy ich tekstu z zatwierdzeniem kościelnym ani wydanego przez sanktuarium w Ars, i nie układamy własnych modlitw.

Źródła