Gietrzwałd — sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej

Główne uroczystości

• 27 czerwca — Rocznica rozpoczęcia objawień (1877 r.)
• 8 września — Narodzenie Najświętszej Maryi Panny — odpust parafialny

Historia

Założenie: 1877

Wieczorem 27 czerwca 1877 r. trzynastoletnia Justyna Szafryńska ujrzała jasną postać na lipie rosnącej przy plebanii w Gietrzwałdzie. Trzy dni później dołączyła do niej dwunastoletnia Barbara Samulowska. Objawienia trwały nieprzerwanie do 16 września 1877 r. — łącznie 160 razy w ciągu 82 dni. Maryja zwracała się do dziewczynek po polsku, w gwarze warmińskiej, prosząc o codzienną modlitwę różańcową.

Objawienia miały miejsce w szczególnym momencie historycznym: na terenie zaboru pruskiego trwał wówczas Kulturkampf, ostra kampania germanizacyjna wymierzona w Kościół katolicki i polskość. W 1873 r. władze pruskie zakazały języka polskiego we wszystkich szkołach Warmii, a duchownych i zakonników niepodporządkowanych władzom wypędzano z regionu. To, że Maryja przemówiła właśnie po polsku, nadało objawieniom głęboki wymiar narodowy i religijny zarazem.

Kościół zatwierdził objawienia i pozwolił na ich kult sto lat później, 11 września 1977 r. — dekret podpisał biskup warmiński Józef Drzazga. Wcześniej, 2 lutego 1970 r., papież Paweł VI nadał kościołowi Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie tytuł bazyliki mniejszej. Od 1945 r. opiekę nad sanktuarium sprawują Kanonicy Regularni Laterańscy. Obecnie sanktuarium odwiedza rocznie ok. 800 tysięcy pielgrzymów.

23 marca 2026 r. papież Leon XIV promulgował dekret o heroiczności cnót Sługi Bożej Stanisławy Barbary Samulowskiej, jednej z dwóch wizjonerek z 1877 r. — kolejny krok w jej procesie beatyfikacyjnym.

Jak dojechać

• Samochód. Gietrzwałd leży przy drodze krajowej nr 16, między Olsztynem a Ostródą, ok. 20 km na południowy zachód od Olsztyna. Wjazd do sanktuarium ma adres ul. Kościelna 4.
• Autobus. Ogólnego rozkładu autobusów do Gietrzwałdu sanktuarium na swojej stronie nie podaje. Aktualne kursy z Olsztyna sprawdź w rozkładzie ZDZiT lub zapytaj w sanktuarium, tel. 89 512 31 02.

Rozkłady jazdy i organizacja ruchu zmieniają się — przed podróżą sprawdź aktualne połączenia u przewoźnika.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Gietrzwałd jest wyjątkowy wśród polskich miejsc pielgrzymkowych?

Gietrzwałd to jedyne miejsce w Polsce, gdzie objawienia Matki Bożej zostały oficjalnie uznane przez Kościół katolicki. Do uznania doszło dopiero sto lat po objawieniach z 1877 roku — dekret podpisał 11 września 1977 roku biskup warmiński Józef Drzazga.

Dlaczego Maryja przemawiała w Gietrzwałdzie po polsku?

Objawienia miały miejsce w 1877 roku na terenie zaboru pruskiego, w czasie Kulturkampfu — kampanii germanizacyjnej wymierzonej w Kościół katolicki i język polski. Zaledwie cztery lata wcześniej, w 1873 roku, władze pruskie zakazały polskiego we wszystkich szkołach Warmii. To, że Maryja zwracała się do dziewczynek w ich ojczystym języku, nadało objawieniom szczególne znaczenie narodowe.

Kim były wizjonerki z Gietrzwałdu?

Objawienia widziały dwie dziewczynki: trzynastoletnia Justyna Szafryńska, która jako pierwsza ujrzała postać 27 czerwca 1877 roku, oraz dołączająca trzy dni później dwunastoletnia Barbara Samulowska. W marcu 2026 roku papież Leon XIV promulgował dekret o heroiczności cnót Sługi Bożej Stanisławy Barbary Samulowskiej — kolejny krok w jej procesie beatyfikacyjnym.