Kalwaria Pacławska — sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej

Główne uroczystości

• Niedziela Palmowa — Misterium Męki Pańskiej na Dróżkach kalwaryjskich — start przy kaplicy Kajfasza obok Cudownego Źródełka
• Wielki Piątek — Misterium Męki Pańskiej na Dróżkach — start przy kaplicy Kajfasza
• 13 czerwca — Odpust ku czci św. Antoniego z Padwy
• 16 lipca — Odpust Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (Szkaplerznej) i rocznica ustanowienia bazyliki mniejszej
• 2 sierpnia — Odpust Matki Bożej Anielskiej
• 11–15 sierpnia — Wielki Odpust Kalwaryjski — dróżki, Msze i nabożeństwa; kulminacją jest uroczystość Wniebowzięcia NMP
• Wrzesień — Odpust Podwyższenia Krzyża Świętego — Msza, Dróżki Męki Pańskiej i procesja z relikwiami (w 2026 r. 12–13 września)
• 29 września — Uroczystość odpustowa poświęcenia kościoła (konsekracja z 1776 r.)
• 4 października — Uroczystość odpustowa św. Franciszka z Asyżu
• 8 grudnia — Uroczystość odpustowa Niepokalanego Poczęcia NMP

Historia

Założenie: 1665 (fundacja Andrzeja Maksymiliana Fredry); obecny kościół 1770–1775

Kalwarię założył w 1665 roku Andrzej Maksymilian Fredro, kasztelan lwowski i wojewoda podolski, który postanowił zbudować tu klasztor dla franciszkanów i upowszechniać kult Męki Pańskiej. W latach 1665–1668 stanął drewniany kościół i klasztor, a teren umocniono jak fortecę na planie pięcioboku. Miejsce wybrano nieprzypadkowo: klasztor stoi na szczycie góry, dolina między dwoma wzniesieniami ma być Doliną Jozafata, płynący nią Wiar — biblijnym Cedronem, a jedno wzgórze ma symbolizować Golgotę, drugie Górę Oliwną.

Dzisiejszy murowany kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego zbudowano w latach 1770–1775 z fundacji Szczepana Józefa Dwernickiego, zwanego drugim fundatorem Kalwarii, który sfinansował też około 20 kaplic; konsekrował go 29 września 1776 roku biskup Jakub Walerian Tumanowicz. Pożary w 1855 i 1862 roku zniszczyły zabudowania klasztorne i zewnętrzne elementy kościoła, ale jego wnętrze ocalało, co przypisano opiece Matki Bożej. Kościół ma tytuł bazyliki mniejszej, ustanowiony w 2020 roku.

W bazylice czczony jest obraz Matki Bożej Słuchającej z odsłoniętym uchem. Według relacji franciszkanów w XVII wieku modlili się przed nim w Kamieńcu Podolskim m.in. hetman Stanisław Żółkiewski i król Jan III Sobieski; po zajęciu miasta przez Turków w 1672 roku obraz wrzucono do rzeki Smotrycz, a Stanisław Fredro twierdził później, że jego ojciec wykupił go od Turków i przeznaczył do kościoła w Kalwarii. Pierwszy cud zapisano w 1685 roku — uratowanie kościoła od pożaru — a w XVIII wieku w księgach odnotowano ponad 50 cudów.

Obraz koronowano papieskimi koronami 15 sierpnia 1882 roku; akt koronacyjny wydała Kapituła Watykańska 22 maja 1882 roku, a koronacji dokonał bp Łukasz Ostoja Solecki. W 1939 roku obraz wywieziono do klasztoru w Czyszkach pod Lwowem, potem do Jasła i Krakowa, gdzie zamurowano go w fundamentach kościoła; do Kalwarii wrócił w 1945 roku. W 1968 roku, podczas obchodów 300-lecia Kalwarii, Mszę i kazanie wygłosił kard. Karol Wojtyła.

Pielgrzymki

Dróżki kalwaryjskie — droga krzyżowa o długości około 1662 metrów z kaplicami na wzgórzach; według Wikipedii jest ich 35 murowanych i 7 drewnianych

Nabożeństwo pierwszosobotnie — w pierwszą sobotę miesiąca: o 11:30 wystawienie Najświętszego Sakramentu, o 12:00 Msza, o 13:00 różaniec (od maja do października procesja do kaplicy Matki Bożej Fatimskiej)

Adoracja w intencji powołań i o beatyfikację sł. Bożego o. Wenantego Katarzyńca — w pierwszy czwartek miesiąca po Mszy

Pielgrzymki grup i rekolekcje — rezerwacje grup przyjmuje sanktuarium przez formularz na swojej stronie

Jak dojechać

• Pociąg. Najbliższą większą stacją kolejową jest Przemyśl; dalej trzeba jechać autobusem. Z Przemyśla do Kalwarii Pacławskiej jest według Wikipedii 24 km w kierunku południowo-zachodnim.
• Autobus. Sanktuarium podaje kurs z dworca PKS w Przemyślu (ul. Czarnieckiego 4) do Kalwarii: około 22 km i około 40 minut jazdy. Kursują busy Eurobus (także w weekendy) oraz, tylko w soboty i niedziele, autobusy PKS; wysiada się przy dzwonnicy bazyliki.
• Autobus. W drodze powrotnej autobus do Przemyśla odjeżdża z przystanku przy dzwonnicy bazyliki. Godziny kursów zależą od dnia tygodnia i się zmieniają, dlatego sprawdź aktualny rozkład u przewoźników przed wyjazdem.
• Samochód. Z Krakowa według przewodnika Wikivoyage wygodnie jechać autostradą A4, z której przy Przemyślu zjeżdża się na południe. Sanktuarium podaje dystans do dworca PKS w Przemyślu ok. 28 km oraz do dworca PKS w Rzeszowie ok. 100 km.
• Pieszo. Na miejscu można obejść pieszo dróżki kalwaryjskie; według Wikipedii Droga Krzyżowa ma około 1,6 km długości i prowadzi przez ponad 40 kaplic. Telefon do klasztoru: 16 671 95 44.

Rozkłady jazdy i organizacja ruchu zmieniają się — przed podróżą sprawdź aktualne połączenia u przewoźnika.

Film o miejscu

Film z YouTube włącza się dopiero po kliknięciu — do tego czasu strona nic nie wysyła do Google.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Kalwaria Pacławska nazywana jest Jerozolimą Wschodu?

Kalwarię założono w 1665 roku, by upowszechniać kult Męki Pańskiej, a jej teren przypomina krajobraz Jerozolimy: klasztor stoi na szczycie góry, dolina między wzniesieniami ma obrazować Dolinę Jozafata, rzeka Wiar — biblijny Cedron, a dwa wzgórza — Golgotę i Górę Oliwną. Franciszkanie nazywają ją też Jasną Górą Podkarpacia, ze względu na cudowny obraz Matki Bożej i żywą pobożność maryjną.

Kiedy jest Wielki Odpust w Kalwarii Pacławskiej?

Co roku w dniach 11–15 sierpnia, z kulminacją w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. To największe dni roku w sanktuarium: pielgrzymi modlą się na dróżkach do kaplic związanych z życiem Matki Bożej i Jej Syna, uczestniczą w Mszach i nabożeństwach w bazylice oraz korzystają ze spowiedzi. Program sanktuarium publikuje przed odpustem na swojej stronie, a noclegi warto rezerwować z wyprzedzeniem.

O której są Msze w Kalwarii Pacławskiej?

Od kwietnia do października w niedziele i uroczystości o 7:30, 9:00, 11:00, 16:00 i 18:00, a w dni powszednie o 7:00 i 18:00. Od listopada do marca w niedziele o 8:00, 11:00 i 16:00, a w dni powszednie o 7:00. Obraz Matki Bożej odsłaniany jest przed pierwszą Mszą, a różaniec odmawia się o 20:30 latem i 19:00 zimą. W dni powszednie spowiednik dyżuruje w konfesjonale pod chórem w godzinach 9:30–12:30 i 14:30–17:00.