Kościół św. Józefa Oblubieńca i św. Antoniego z Padwy w Boćkach

Historia

Budowa kościoła: budowa 1726–1739 z fundacji Józefa Franciszka Sapiehy i Krystyny z Branickich (proj. br. Mateusz Osiecki); konsekracja 7 września 1744; dzwonnica 1744–1746 (proj. Johann Heinrich Klemm)

Kościół w Boćkach powstał jako świątynia klasztorna reformatów z fundacji Józefa Franciszka Sapiehy, podskarbiego nadwornego litewskiego, jego żony Krystyny z Branickich i córki Teresy. Okazją do fundacji była cenna relikwia — cierń z Korony Chrystusa, który miał być tu przechowywany. Prace przy kościele i trójskrzydłowym klasztorze, zaprojektowanych przez zakonnika Mateusza Osieckiego, ruszyły 5 czerwca 1726 roku, kamień węgielny poświęcono 19 lipca 1730 roku, a budowę świątyni zakończono 28 września 1739 roku. Konsekrował ją 7 września 1744 roku biskup bakowski Stanisław Rajmund Jezierski. Fasadę zdobią rzeźby św. Antoniego i św. Franciszka dłuta Jana Jerzego Plerscha, a w kopule zachowała się polichromia Georga Wilhelma Neunhertza z apoteozą świętych franciszkańskich. Fundator zmarł w 1744 roku i spoczął w kaplicy przy kościele; wdowa ufundowała jeszcze dzwonnicę i ogrodzenie z piętnastoma kapliczkami według projektu Johanna Heinricha Klemma.

Po powstaniu listopadowym, we wrześniu 1832 roku, władze carskie przeniosły reformatów do Różanegostoku, skonfiskowały beneficjum i zlikwidowały klasztor. W 1902 roku budynek klasztorny przejęli prawosławni, którzy w 1912 roku rozebrali trzy jego skrzydła, a cegłę przeznaczyli na budowę cerkwi w Andryjankach. 30 lipca 1944 roku żołnierze zniszczyli dach i wiele sprzętów liturgicznych; po wojnie kościół odrestaurowano staraniem proboszcza ks. Jana Warpechowskiego. We wnętrzu stoi dziewięć dębowych, barokowych ołtarzy z drugiej ćwierci XVIII wieku. Wobec kilkusetletniego kultu św. Antoniego Padewskiego biskup drohiczyński Antoni Dydycz ustanowił tu 17 stycznia 2000 roku jego sanktuarium. W krypcie Sapiehów, obok fundatora, spoczęli także Eustachy Seweryn Sapieha (zm. 2004) i Elżbieta Rufener-Sapieha (zm. 2008).