Modlitwy do św. Józefa

Milczący cieśla z Nazaretu

O Józefie z Nazaretu mówią tylko Ewangelie według świętego Mateusza i świętego Łukasza, a w żadnej z nich nie pada ani jedno wypowiedziane przez niego słowo — znamy go wyłącznie z tego, co czyni. Był z zawodu cieślą i, według obu ewangelistów, pochodził z rodu króla Dawida. Zaręczony z Maryją, dowiedział się o jej brzemienności i zamierzał potajemnie odejść, by jej nie okryć hańbą; we śnie ukazał mu się jednak anioł, który nakazał przyjąć Maryję za żonę, bo poczęła z Ducha Świętego — Józef posłuchał bez słowa sprzeciwu.

Towarzyszył Maryi w podróży do Betlejem na spis ludności, był świadkiem narodzin Jezusa i pokłonu pasterzy, a po ośmiu dniach uczestniczył w jego obrzezaniu i nadaniu imienia. Gdy Herod zagroził życiu dziecka, kolejny sen kazał mu uciekać z rodziną do Egiptu; po śmierci Heroda przywiózł ich z powrotem i osiedlił w Nazarecie. Ostatnia scena z jego udziałem to odnalezienie dwunastoletniego Jezusa w świątyni jerozolimskiej po trzech dniach poszukiwań — po niej Józef znika z kart Ewangelii, co każe przypuszczać, że zmarł, zanim Jezus rozpoczął publiczną działalność.

Patron Kościoła powszechnego

Podczas Soboru Watykańskiego I do papieża Piusa IX trafiły dwa wnioski dotyczące świętego Józefa: jeden, podpisany przez 153 biskupów, prosił o podniesienie rangi jego kultu w liturgii, drugi, podpisany przez 43 przełożonych zakonnych, wnosił o uroczyste ogłoszenie go patronem Kościoła powszechnego. Pius IX spełnił tę prośbę dekretem Quemadmodum Deus z 8 grudnia 1870 roku, w uroczystość Niepokalanego Poczęcia, ogłoszonym równocześnie w trzech patriarchalnych bazylikach Rzymu: Świętego Piotra, Matki Bożej Większej i Świętego Jana na Lateranie.

Kolejni papieże rozwijali to nabożeństwo: Leon XIII poświęcił świętemu Józefowi encyklikę Quamquam pluries w 1889 roku, Jan XXIII w 1955 roku ustanowił 1 maja świętem świętego Józefa Rzemieślnika, a Jan Paweł II w 1989 roku ogłosił adhortację Redemptoris custos. W 2013 roku papież Franciszek nakazał wpisać imię świętego Józefa do II, III i IV Modlitwy eucharystycznej mszału rzymskiego, a w grudniu 2020 roku, na 150. rocznicę dekretu Piusa IX, ogłosił Rok Świętego Józefa i list apostolski Patris corde.

Patron dobrej śmierci

Tradycja chrześcijańska od wieków przyzywa świętego Józefa jako patrona dobrej, spokojnej śmierci — dlatego, że milczenie Ewangelii po scenie w świątyni jerozolimskiej odczytuje się jako znak, iż zmarł, zanim Jezus rozpoczął publiczną działalność, otoczony obecnością samego Jezusa i Maryi. Ten właśnie obraz — odejście u boku Syna Bożego i Niepokalanej Matki — uczynił go dla wiernych wzorem odejścia z tego świata bez lęku, a nabożeństwo do niego w tej intencji rozpowszechniło się w Europie już w średniowieczu i pozostaje żywe do dziś.