Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja w Grudziądzu

Historia

Budowa kościoła: prezbiterium ok. 1310; korpus nawowy po pożarze miasta w 1341; kaplice XVII w.; zniszczenia 1945, odbudowa 1946–1949; kolegiata 1992, bazylika mniejsza 2010

Pod budowę grudziądzkiej fary przeznaczono północno-zachodni blok zabudowy przy rynku zapewne jeszcze przed lokacją miasta na prawie chełmińskim w 1291 roku. Jako pierwsze wzniesiono murowane prezbiterium, ukończone około 1310 roku i początkowo funkcjonujące jako samodzielna świątynia, a korpus nawowy zaczęto budować po pożarze miasta w 1341 roku; w XV wieku nawę główną podwyższono i przesklepiono. Od połowy XVI wieku do 1598 roku oraz ponownie w czasie potopu szwedzkiego (1656–1659) kościół był w rękach ewangelików. W XVII wieku dobudowano trzy kaplice, m.in. grobowe Działyńskich i Kostków, a od 1620 roku przy kaplicy Działyńskich działali jezuici, zanim wznieśli własne kolegium. W 1738 roku wieża otrzymała wysoki, ażurowy barokowy hełm, rozebrany pod koniec XVIII wieku wraz z kaplicami bocznymi.

W 1945 roku, podczas walk o miasto, runęła górna część wieży i dachy, a niemal całe wyposażenie spłonęło; odbudowę przeprowadzono w latach 1946–1949. Ocalały m.in. struktura ołtarza głównego, kamienna gotlandzka chrzcielnica z XIV wieku z reliefami gryfów oraz środkowa część ołtarza z XVII-wiecznym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem, uznawanym za cudowny i koronowanym w 2002 roku — to z nim związane jest sanktuarium Matki Bożej Łaskawej. Trójnawowa pseudobazylika ma 41 metrów długości i 16 metrów wysokości wnętrza, a surowe ceglane mury są efektem powojennych poglądów konserwatorskich — pierwotnie pokrywały je tynki i barwne malowidła. Po utworzeniu diecezji toruńskiej w 1992 roku fara została kolegiatą, a 6 grudnia 2010 roku uroczyście nadano jej tytuł bazyliki mniejszej.

Najczęstsze pytania

Jakie są godziny mszy świętych w tym kościele (Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja w Grudziądzu)?

Według danych sprawdzonych 17 września 2026, msze święte odprawiane są w godzinach — niedziela: 8:00, 10:00, 11:30, 13:00, 18:00; niedziela (lipiec–sierpień): 19:30. Nie mamy potwierdzonych godzin mszy w dni powszednie. Godziny mogą się zmieniać w okresie wakacyjnym i w święta, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne ogłoszenia parafialne na stronie parafii (https://www.bazylika-grudziadz.pl).

Jak skontaktować się z parafią (Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja w Grudziądzu)?

Telefon: +48 56 462 22 54. Strona internetowa parafii: https://www.bazylika-grudziadz.pl. Dane sprawdzone 17 września 2026.

Kiedy zbudowano ten kościół (Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja w Grudziądzu)?

Budowa kościoła: prezbiterium ok. 1310; korpus nawowy po pożarze miasta w 1341; kaplice XVII w.; zniszczenia 1945, odbudowa 1946–1949; kolegiata 1992, bazylika mniejsza 2010. Szczegóły opisano w sekcji Historia.