Bazylika Kolegiacka Przemienienia Pańskiego w Brzozowie

Historia

Budowa kościoła: budowa 1676–1686 za biskupa Stanisława Sarnowskiego; konsekracja 30 maja 1688 przez biskupa Stanisława Zbąskiego; wieże 1718–1724; kolegiata 1723; bazylika mniejsza 21 października 2018

Poprzedni, drewniany kościół w Brzozowie spłonął w 1657 roku, zniszczony przez wojska Jerzego II Rakoczego — ocalał wówczas jedynie czczony do dziś obraz Matki Bożej, zwany Ognistą. Obecną, murowaną świątynię wzniesiono w latach 1676–1686 za czasów biskupa Stanisława Sarnowskiego, a konsekrował ją 30 maja 1688 roku biskup Stanisław Zbąski pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego. Charakterystyczne dwie wieże dobudowano w latach 1718–1724, a w 1723 roku kościół podniesiono do godności kolegiaty.

W 1760 roku przy kolegiacie powstało seminarium duchowne — drugie w diecezji przemyskiej po samym Przemyślu; w latach 1941–1946, w czasie okupacji sowieckiej, gościło tu przeniesione z Przemyśla seminarium diecezjalne. Cudowny obraz Matki Bożej Ognistej koronowano w 1858 roku. Gruntowną renowację konstrukcyjną, obejmującą żelbetowe sklepienia, przeprowadzono w latach 1969–1972, a 21 października 2018 roku papież Franciszek podniósł świątynię do godności bazyliki mniejszej.