Bazylika św. Stanisława Biskupa Męczennika w Lublinie

Historia

Erygowanie parafii: dominikanie w Lublinie od połowy XIII w.; kościół ufundowany przez Kazimierza Wielkiego w 1342 Budowa kościoła: XIV w. (hala trójnawowa); przebudowa po pożarze 1575

Dominikanie osiedlili się w Lublinie w połowie XIII wieku, a murowany kościół ufundował im w 1342 roku król Kazimierz Wielki. Powstała wówczas trójnawowa hala, którą po katastrofalnym pożarze 1575 roku przebudowano, dodając liczne kaplice rodowe — to one nadają dziś wnętrzu renesansowo-barokowy charakter, mimo późnogotyckiego rdzenia budowli.

Sławę w całej Rzeczypospolitej przyniosła bazylice relikwia Drzewa Krzyża Świętego, jedna z największych w ówczesnej Europie. Dotarła do Lublina prawdopodobnie około 1420 roku, a wcześniej czczono ją kolejno w Jerozolimie, Konstantynopolu i Kijowie. W XVII wieku dzięki niej lubelski klasztor był trzecim co do znaczenia miejscem pielgrzymkowym Rzeczypospolitej — po Jasnej Górze i Gnieźnie.

Relikwię przechowywano w kaplicy Firlejów aż do nocy z 8 na 9 lutego 1991 roku, gdy została skradziona i nigdy nie odzyskana; w klasztorze pozostają jedynie trzy drobne fragmenty. Kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej 21 czerwca 1967 roku, a cały zespół klasztorny wyróżniono Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.

Parafia i okolica

Kaplice

• Kaplica Firlejów — dawne miejsce przechowywania relikwii Drzewa Krzyża Świętego

Domy zakonne

• Klasztor Dominikanów w Lublinie