Bazylika św. Anny w Lubartowie

Historia

Budowa kościoła: 1733–1738 według projektu Pawła Antoniego Fontany; konsekracja 1738

Farę lubartowską ufundował książę Paweł Karol Sanguszko, a zaprojektował ją Paweł Antoni Fontana — ten sam architekt, któremu Lubelszczyzna zawdzięcza bazylikę w Chełmie. Budowę prowadził Tomasz Rezler w latach 1733–1738, a konsekracji dokonał w 1738 roku biskup żmudzki Józef Michał Karp.

Kościół jest dojrzałym przykładem późnego baroku: ośmioboczna nawa środkowa nakryta załamanym dachem, fasada rozczłonkowana pilastrami i gzymsami, zwieńczona dwiema wieżami z hełmami. Portal wejściowy z 1738 roku wykonano z czarnego marmuru dębnickiego z jaśniejszymi elementami z dolomitu, a jego kartusz upamiętnia fundatora.

Po pożarze w 1792 roku świątynię gruntownie odnowiono. Czczony w ołtarzu głównym obraz św. Anny z końca XVII wieku ukoronował 26 lipca 2003 roku metropolita lubelski abp Józef Życiński, a dokładnie pięć lat później, 26 lipca 2008 roku, kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.