Bazylika Matki Bożej Anielskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej

Historia

Budowa kościoła: 1604–1609 (Jan Maria Bernardoni); nawa 1680–1702; fasada z wieżami 1702–1720; bazylika mniejsza od 1979

Akt fundacyjny klasztoru bernardynów wystawił 1 grudnia 1602 roku w Krakowie wojewoda krakowski Mikołaj Zebrzydowski; kamień węgielny poświęcił 2 sierpnia 1603 roku nuncjusz Klaudiusz Rangoni. Kościół i klasztor zbudowano w latach 1604–1609 według projektu Jana Marii Bernardoniego, a w 1609 roku konsekrował je biskup krakowski Piotr Tylicki; w ołtarzu głównym umieszczono wtedy złotą figurę Matki Bożej Anielskiej, kupioną w 1590 roku w Loreto i poświęconą przez papieża Sykstusa V. Ostatnia wielka fundatorka, Magdalena Czartoryska, dodała długą nawę (1680–1702) oraz fasadę z dwiema wieżami (1702–1720).

Bazylika i klasztor leżą u stóp Góry Żar, a na południe i wschód od nich rozciągają się 42 kaplice i kościoły dróżek. Przy prezbiterium stoi kaplica Zebrzydowskich z cudownym obrazem Matki Bożej Kalwaryjskiej, ofiarowanym w 1641 roku przez Stanisława Paszkowskiego i ukoronowanym 15 sierpnia 1887 roku przez kardynała Albina Dunajewskiego. Papież Jan Paweł II nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej w 1979 roku, a 1 grudnia 1999 roku Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO wpisał całe założenie — bazylikę, klasztor i Dróżki — na Listę Światowego Dziedzictwa.