Kościół św. Jakuba Apostoła w Lęborku

Historia

Budowa kościoła: budowa na przełomie XIV i XV w. (tradycyjnie datowana na 1345); klasztor franciszkanów 1973; sanktuarium św. Jakuba 2010

Kościół św. Jakuba wzniesiono jako świątynię obronną. Tradycja łączy zakończenie jego budowy z 1345 rokiem, ale brak na to potwierdzenia w wiarygodnych źródłach, dlatego przyjmuje się, że powstał na przełomie XIV i XV wieku. Jest to orientowana, trójnawowa budowla z cegły o wątku gotyckim, z wyodrębnionym prezbiterium i kwadratową wieżą od zachodu, w której mieści się główne wejście z ostrołukowym portalem. Ośmioboczne, otynkowane filary dzielą wnętrze na trzy nawy nakryte sklepieniem gwiaździstym, a w zakrystii zachowało się oryginalne sklepienie kryształowe. W południowej ścianie prezbiterium znajdują się renesansowe płyty nagrobne starosty lęborskiego i bytowskiego Joachima von Zitzewitza (zm. 1563) i jego córki Dorothei (zm. 1566).

10 marca 1945 roku żołnierze Armii Czerwonej zamordowali na plebanii księży Roberta Königa i Franciszka Szynkowskiego, którzy stanęli w obronie kobiet, a także rodzinę ks. Szynkowskiego; zbrodnię upamiętnia tablica odsłonięta w 2015 roku. Od 1945 roku kościół jest pod opieką franciszkanów konwentualnych, a 3 marca 1973 roku erygowano przy nim ich klasztor. Dekretem biskupa pelplińskiego Jana Bernarda Szlagi z 25 lipca 2010 roku świątynię ustanowiono Sanktuarium św. Jakuba Apostoła Starszego — muszla św. Jakuba zdobi m.in. ołtarz. Do wyposażenia należą barokowy ołtarz, rokokowa ambona i tabernakulum z kości słoniowej.