Kościół św. Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie

Historia

Budowa kościoła: budowa 1695–1717 wg projektu Jana Delamarsa; katedra diecezji chełmskiej 1774–1805

Kościół zbudowano w latach 1695–1717 według projektu Jana Delamarsa jako świątynię zakonu jezuitów; fundatorką była Krystyna z Lubomirskich Potocka, zmarła w 1699 roku i pochowana we wznoszonej wówczas budowli. Po kasacie zakonu jezuitów w 1774 roku kościół stał się katedrą diecezji chełmskiej — pełnił tę funkcję do 1805 roku, gdy siedzibę diecezji przeniesiono do Lublina. To typowa, trójnawowa budowla jezuicka na planie krzyża, z transeptem i prezbiterium zamkniętym półkoliście.

Wnętrze urządzono z przepychem, bogatą dekoracją sztukatorską i malarską; w ramionach transeptu stoją dwa duże, XVIII-wieczne ołtarze boczne — Matki Boskiej Różańcowej i św. Antoniego. Sklepienie pokrywa polichromia ze scenami z życia św. Franciszka Ksawerego, namalowana w 1721 roku przez zakonnika Adama Swacha. Na chórze grają 26-głosowe organy z 1912 roku, wbudowane w XVII-wieczny prospekt i remontowane w 1950 oraz 1991 roku.