Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Górze Kalwarii

Historia

Budowa kościoła: budowa 1756 z fundacji Franciszka Bielińskiego wg projektu Jakuba Fontany; kasata klasztoru 1864; kościół parafialny od 1897

Murowaną świątynię ufundował w 1756 roku Franciszek Bieliński, wznosząc ją w stylu barokowym dla bernardynów na miejscu drewnianej budowli zniszczonej przez huragan lub pożar. Zaprojektował ją Jakub Fontana, architekt polski włoskiego pochodzenia. W 1864 roku władze carskie skasowały przyklasztorny konwent bernardynów za udział zakonników w powstaniu styczniowym, a w 1897 roku kościół został podniesiony do rangi parafialnego pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Od 8 kwietnia 1952 roku parafię prowadzą księża marianie.

Wnętrze zachowało barokową architekturę i wyposażenie z drugiej połowy XVIII wieku. Cztery ołtarze boczne mieszczą obrazy Szymona Czechowicza, przedstawiające Ofiarowanie Chrystusa w świątyni jerozolimskiej, Świętą Rodzinę, św. Franciszka z Asyżu i św. Antoniego Padewskiego, a w ołtarzu głównym znajduje się cudowny obraz Matki Bożej oraz posągi świętych Piotra i Pawła. Sarkofag z czarnego marmuru mieści relikwie św. Waleriana, sprowadzone do Góry Kalwarii przez biskupa Stefana Wierzbowskiego w 1683 roku; na frontonie wmurowano tablicę „Vota mea”, pamiątkę restauracji z 1848 roku.