Kolegiata Bożego Ciała w Bieczu

Historia

Budowa kościoła: prezbiterium ukończone ok. 1480 (data 1482 na belce tęczowej); nawy do 1519; kaplice 1521–1560; kolegiata od 1598 i ponownie od 2004

Fara w Bieczu należy do najświetniejszych zabytków późnogotyckiej architektury sakralnej w Polsce. Najstarszą jej częścią jest szerokie, czteroprzęsłowe prezbiterium, ukończone około 1480 roku — na belce tęczowej widnieje data 1482 — i nakryte ceglanym sklepieniem z niezwykle bogatą siecią żeber, ze zwornikami z herbami Biecza i Odrowążów. Trójnawowy, halowy korpus o pięciu przęsłach, wsparty na ośmiu kamiennych filarach, stał już w 1519 roku. Historycy architektury podkreślają związki fary, zwłaszcza jej sklepień, z późnogotyckimi halami Bawarii i Austrii, a Adam Miłobędzki uznał ją za jedyną małopolską halę tego okresu, która dorównywała skalą świątyniom XIV wieku. W latach 1521–1560 między skarpami wzniesiono osiem kaplic, fundowanych przez rody szlacheckie i bieckie cechy — m.in. krawców, szewców, tkaczy, piekarzy, rzeźników i kowali.

W ołtarzu głównym z 1604 roku umieszczono XVI-wieczny obraz Zdjęcia z krzyża z kręgu Michała Anioła oraz scenę Zaśnięcia Matki Bożej wykonaną przez Stanisława Stwosza, syna Wita Stwosza. Przy ołtarzu stoi unikatowy pulpit muzyczny z 1633 roku, a z prezbiterium sąsiaduje oratorium św. Jadwigi Królowej, gdzie według tradycji często się modliła; od 2006 roku przechowywane są tu jej relikwie. Wyróżnia się renesansowy nagrobek kasztelana wiślickiego i starosty bieckiego Mikołaja Ligęzy z 1578 roku, z marmuru i alabastru, przypisywany Jakubowi Trwałemu ze Lwowa, a sklepienie prezbiterium zdobią malowidła Włodzimierza Tetmajera. Obok kościoła wznosi się późnogotycka dzwonnica z XV wieku, służąca zarazem jako baszta, którą opiekował się cech rzeźników.