Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Koronowie

Historia

Erygowanie parafii: 1289 Budowa kościoła: od 1289, budowniczy mnich Teodoryk; kolegiata od 2000; bazylika mniejsza od 9 października 2010

Cystersi przenieśli się do Koronowa z pobliskiego Byszewa w 1289 roku i w tym samym roku rozpoczęli budowę kościoła — za twórcę projektu uważa się mnicha imieniem Teodoryk. Ceglaną, gotycką budowlę wzniesiono jako trójnawową bazylikę z transeptem i dwoma rzędami kaplic. W drugiej połowie XIV wieku, po kilkudziesięciu latach świetności, kościół i klasztor strawił pożar; w 1523 roku biskup Mikołaj Mściwy konsekrował odbudowaną świątynię wraz z siedmioma nowymi ołtarzami. Kolejnych zniszczeń przysporził najazd szwedzki w 1656 roku.

Klasztor skasowano w 1819 roku, a kościół przeszedł na użytek parafialny. Na przełomie XVII i XVIII wieku opat Ignacy Bernard Gniński przebudował świątynię z gotyckiej na barokową, wyposażając ją w nowe, cenne barokowe sprzęty liturgiczne. 18 października 2000 roku erygowano Koronowską Kapitułę Kolegiacką, a dekretem Stolicy Apostolskiej z 9 października 2010 roku kościół podniesiono do godności bazyliki mniejszej.