Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Uniejowie

Historia

Erygowanie parafii: 1349 Budowa kościoła: 1342–1349, fundator arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki; konsekracja 1365; bazylika mniejsza od 8 kwietnia 2025

Gotycką kolegiatę w Uniejowie, przy zamku arcybiskupów gnieźnieńskich nad Wartą, wzniesiono w latach 1342–1349 z fundacji arcybiskupa Jarosława Bogorii Skotnickiego; konsekracji dokonano w 1365 roku. Jednonawowa, murowana z cegły budowla zachowała gotyckie prezbiterium z XIV wieku oraz ołtarze boczne z XVII stulecia. W kaplicy błogosławionego Bogumiła znajduje się jego sarkofag, wykonany w brązie w Gdańsku w 1667 roku.

Działania wojenne 1939 roku poważnie uszkodziły świątynię — spłonął dach, a zachodni szczyt runął wraz ze sklepieniem. Odbudowę przeprowadzono już w latach 1945–1946, a wnętrze odnowiono w 1958 roku. Wolnostojąca, neobarokowa dzwonnica, wzniesiona w 1901 roku na czterech kondygnacjach, mierzy 25 metrów i mieści zegar. 8 kwietnia 2025 roku kolegiata otrzymała tytuł bazyliki mniejszej, formalnie ogłoszony 10 czerwca 2025 roku, w liturgiczne wspomnienie błogosławionego Bogumiła.