Kościół św. Wawrzyńca w Babimoście

Historia

Budowa kościoła: pierwszy kościół XII/XIII w.; odbudowa po pożarze 1728 w latach 1730–1740; rekonstrukcja wież 1888; sanktuarium od 21 listopada 2020

Pierwszy drewniany kościół wzniesiono w Babimoście w XII lub XIII wieku; początkowo nosił wezwanie św. Piotra, po czym pamiątką są klucze w herbie miasta, a następnie czcił św. Katarzynę. Świątynia spłonęła w 1728 roku i została odbudowana w latach 1730–1740 w stylu późnobarokowym, już pod wezwaniem św. Wawrzyńca. Pożar w 1832 roku zniszczył barokowe wieże, które zrekonstruowano w 1888 roku w formach nawiązujących do klasycyzmu. 21 listopada 2020 roku dekretem biskupa Tadeusza Lityńskiego kościół został ustanowiony sanktuarium Matki Bożej Gospodyni Babimojskiej — jednym z jedenastu sanktuariów diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.

W kościele znajduje się poliptyk ze scenami z życia i męki Jezusa oraz świętych, opartymi na zbiorze podań Legenda Aurea, wyrzeźbiony w 1499 roku przez Mistrza ołtarza z Gościszowic. W bocznym ołtarzu umieszczono obraz Matki Bożej Gospodyni Babimojskiej, namalowany prawdopodobnie w XV wieku; modlitwom za jej wstawiennictwem przypisuje się uratowanie miasta przed epidemią cholery w 1710 roku, a jej kult odegrał szczególną rolę w zachowaniu polskości w okresie kulturkampfu. Proboszczami babimojskimi bywali ludzie wielkiego formatu — Józef Andrzej Załuski, współzałożyciel Biblioteki Załuskich w Warszawie, oraz od 1745 roku bibliograf Jan Daniel Janocki, prefekt tej biblioteki.