Bazylika kolegiacka św. Jerzego w Kętrzynie

Historia

Budowa kościoła: od 1359, rozbudowa do XVI w.; kolegiata od 1992; bazylika mniejsza od 22 lipca 1999

Kościół w Kętrzynie zaczęto wznosić w 1359 roku na miejscu dawnej strażnicy, jako jednonawową halę w południowo-zachodnim narożniku miasta, wzmocnioną krużgankami obronnymi i wieżą wpisaną w koronę murów. Na początku XV wieku dobudowano drugą wieżę, dzwonną, a pod koniec stulecia świątynię przebudowano na trójnawową pseudobazylikę. Po pożarze w 1500 roku, podczas odbudowy, powstało charakterystyczne odchylenie osi kościoła — prezbiterium nie leży dokładnie na osi nawy głównej. W 1515 roku mistrz Matz z Gdańska wykonał kryształowe sklepienia, dziś jedną z ozdób wnętrza.

Do 1946 roku świątynia służyła miejscowej wspólnocie ewangelickiej; po wojnie przejął ją Kościół katolicki. Uznawany za najlepiej zachowany kościół obronny na Mazurach, w 1992 roku został podniesiony do rangi kolegiaty, a 22 lipca 1999 roku papież Jan Paweł II nadał mu tytuł bazyliki mniejszej.